II SA/Ke 453/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Burmistrz orzekł o wymeldowaniu J. W. z pobytu stałego z lokalu położonego przy [...] w S. W podstawie prawnej powołano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, iż właściciel przedmiotowego lokalu – S. W. wniósł o wymeldowanie J. W., argumentując, iż była żona wyprowadziła się w dniu 21 kwietnia 2007r., zabierając ze sobą wszystkie rzeczy osobiste, a obecnie mieszka u swoich rodziców w miejscowości W. Organ podniósł, iż jak wynika z pkt IV wyroku rozwodowego z dnia 12 października 2006r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy przyznał S. W. prawo do wyłącznego korzystania z dużego pokoju, a J. W. z małego pokoju od strony północnej – z zastrzeżeniem prawa korzystania przez S. W. z komputera znajdującego się w tym pokoju. Z trzeciego pokoju, kuchni, łazienki i suszarni obie strony mają prawo korzystać wspólnie. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2007r. Sądu Okręgowego, sygn. akt [...], oddalono zażalenie J. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie oddalenia jej wniosku o wszczęcie egzekucji sądowej. Skarżąca wniosła także pozew, w którym domagała się "zmiany wyroku rozwodowego" w zakresie m.in. ustalenia sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania. W dniu 22 lutego 2007r. przeprowadzono kontrolę meldunkową w domu przy [...] w S., w wyniku której ustalono, iż J. W. wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu i obecnie mieszka z rodzicami w W. Z oświadczeń sąsiadów, notatek kontroli meldunkowych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w dniu 22 lutego 2008r. oraz 20 i 25 marca 2008r., jak również zeznań S. W. wynika, że J. W. wyprowadziła się z tego lokalu w kwietniu 2007r.i nie próbowała ponownie tam zamieszkać. Organ podniósł także, że jak wynika z zeznań S. W. wprawdzie J. W. składała do sądu pozew o naruszenie posiadania, ale jej powództwo zostało oddalone. W toku postępowania J. W. podkreślała, że opuściła sporny lokal w czerwcu 2007r. – ale nie dobrowolnie. Przyznała, iż przez pewien czas nie mieszkała w przedmiotowym lokalu. Przebywała wówczas w miejscowości W., gdzie zamieszkują jej rodzice i brat z rodziną, co było spowodowane względami zdrowotnymi. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że J. W. nie zamieszkuje w lokalu przy [...] w S., który przestał być dla niej miejscem stałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jakkolwiek pomiędzy stronami istnieje konflikt, to brak jest dowodu, iż J. W. wniosła powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania. Nadto z jej zeznań wynika, że nie ma utrudnionego dostępu do mieszkania. Orzekając o wymeldowaniu organ stwierdził, iż utrzymywanie zameldowania J. W. w dotychczasowym miejscu byłoby utrzymywaniem fikcyjnej rejestracji, co pozostaje w sprzeczności z obowiązkami organów meldunkowych określonymi m. in. w art. 48 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołanie od powyżej decyzji wniosła J. W., podnosząc, iż nie opuściła w/w lokalu w sposób dobrowolny, ale została do tego zmuszona przez bezprawne zachowanie męża i teściów. Potwierdzeniem tych okoliczności są prowadzone sprawy sądowe przed Sądem Rejonowym w Sandomierzu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne zawarte w decyzji organu I instancji. Jednocześnie podniósł, iż J. W. opuściła lokal dobrowolnie, przenosząc się do mieszkania rodziców w miejscowości W. Dopiero po złożeniu przez byłego męża wniosku o jej wymeldowanie wyraziła chęć powrotu i dwukrotnie przyszła do spornego lokalu w towarzystwie matki i ciotki, jednak były to wizyty krótkotrwałe trwające ok. 40 – 50 minut. Organ podkreślił także, iż skarżąca przyznała, że nie ma utrudnionego dostępu do mieszkania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniosła J. W., domagając się uchylenia wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do orzeczeniu o jej wymeldowaniu, gdyż została zmuszona do opuszczenia lokalu położonego przy [...] w S. wskutek agresji psychicznej i fizycznej teściów oraz bezprawnego działania byłego męża. S. W. wprowadził bowiem swoich rodziców do części domu, w której miał zamieszkiwać zgodnie z wyrokiem rozwodowym. W ten sposób chciał wymusić na byłej żonie opuszczenie lokalu, gdyż wiedział, że J. W. nie jest w stanie zamieszkać z jego rodzicami. Skarżąca powołała się przy tym na wyrok NSA z dnia 27 marca 2007r., II OSK 521/06. Odnosząc się do stanowiska organu o braku wniesienia we właściwym czasie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania strona uznała je za błędne. W ocenie skarżącej, na gruncie niniejszej sprawy, nie doszło bowiem do naruszenia stanu posiadania, lecz naruszenia treści wyroku rozwodowego. Skarżąca podkreśliła, iż sprzeciwiała się cały czas zamieszkiwaniu teściów we wspólnym lokalu, co potwierdzają prowadzone przez nią sprawy sądowe. Podniosła także, że toczą się postępowania zmierzające do ochrony praw strony do przedmiotowego lokalu, a także, iż wbrew dokonanym w postępowaniu administracyjnym ustaleniom, nie może wejść do tego lokalu, gdyż po wymianie zamków nie zostały jej przekazane klucze od wejścia. Wskazała również, iż zamierza wprowadzić się do mieszkania dopiero po uzyskaniu stosownej "zmiany wyroku rozwodowego" i usunięciu z niego osób trzecich. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 5 listopada 2008r. uczestnik S. W. wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że sprawa wniesiona przez jego byłą żonę w październiku 2007r. o przywrócenie naruszonego posiadania została zakończona w pierwszej instancji oddaleniem powództwa, a miesiąc temu od tego wyroku oddalono jej apelację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Jak wynika z kolei z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Należy przy tym mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Tym samym nie ma ono nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do określonego lokalu. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem sądowym o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Za jego przejaw można także uznać założenie w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 133/06, LEX nr 327831). Orzekając o wymeldowaniu skarżącej Wojewoda prawidłowo zinterpretował i zastosował przepis art. 15 ust.2 ustawy, wobec czego nie można temu organowi zarzucić naruszenia prawa materialnego. Sąd podziela również dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że zostały spełnione przesłanki określone w powołanym wyżej przepisie, niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu. Dowody te były wystarczające do wyjaśnienia, czy centrum życiowe skarżącej mieści się w lokalu położonym położonego przy [...] w S. i czy przebywa ona w tym właśnie mieszkaniu. Wbrew twierdzeniom skargi zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo ustalił, iż w stosunku do J. W. wystąpiły łącznie wszystkie przesłanki do wymeldowania jej z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Ponadto organy administracji publicznej zabezpieczyły na gruncie przedmiotowego postępowania realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. W szczególności wskazać trzeba, iż Burmistrz, ustalając okoliczność opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu stałego, nie ograniczył się jedynie do przesłuchania stron – J. W. (k. 7, 37) i S. W. (k. 12, 40), ale przeprowadził także dowód z zeznań świadków – C. W. (k. 18), Z. D. (k. 15), C. R. (k. 21), M. R. (k. 10), B. C. (k. 11). W tym celu zwrócono się także do Komendanta Straży Miejskiej o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w przedmiotowym lokalu. Zarówno zeznania w/w osób, jak i ustalenia Straży Miejskiej dokonane w wyniku trzykrotnych wizyt w lokalu przy [...] – w dniu 22 lutego 2008r., 20 i 25 marca 2008r. (k. 27, 47, 54) – potwierdzają ustalenia organów, iż J. W. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od wiosny 2007r. Okoliczność tę przyznaje w skardze sama skarżąca. Podnosi bowiem, iż wprowadzi się z powrotem do przedmiotowego lokalu dopiero po usunięciu z niego osób trzecich. Zasadnie zatem organy orzekające uznały, iż J. W. trwale opuściła miejsca pobytu stałego przy [...] w S. Oceniając z kolei, czy w rozpatrywanej sprawie została spełniona przesłanka dobrowolności opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu, trzeba przede wszystkim wskazać, że z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy mamy do czynienia wówczas, gdy w wyniku z reguły bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu , w którym jest zameldowana. W niektórych sytuacjach, nie przebywanie w lokalu może być jednak wynikiem konfliktu rodzinnego, który, tak jak w rozpoznawanej sprawie, skutkował opuszczeniem lokalu przez jedną ze stron. W każdej jednak sytuacji, jeżeli rzeczywistym zamiarem danej osoby jest stałe zamieszkiwanie w lokalu, to powinna ona podjąć we właściwym czasie określone środki prawne w celu rozwiązania problemu i powrotu do lokalu ( por. uzasadnienie wyroku NSA z 25.07.2008r., sygn. akt. II OSK 900/07 niepublik.). Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżąca nie podjęła skutecznych środków prawnych w celu powrotu do przedmiotowego lokalu. Z wyjaśnień S. W. (k.12) wynika, że skarżąca wniosła powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania, jednakże zostało ono oddalone z uzasadnieniem, iż powódka nie ma utrudnionego dostępu do zajmowanych pomieszczeń. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone przez uczestnika na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 5 listopada 2008r., natomiast skarżąca nie kwestionowała ich w toku postępowania administracyjnego. Trzeba także wskazać, że z zeznań skarżącej z dnia 13 marca 2008r. (k. 37). wynika, że nie ma utrudnionego dostępu do mieszkania. Za skuteczne podjęcie działań zmierzających do przywrócenia posiadania lokalu nie sposób uznać wniesienie przez skarżącą powództwa w przedmiocie określenia sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania, albowiem działania skarżącej nie zmierzają do przywrócenia stanu poprzedniego – stanu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a jedynie do określenia sposobu korzystania z tego lokalu na przyszłość. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.