II SA/Ke 495/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – G. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 23 lipca 2025 r., znak: SPN.I.7581.1.2025 w przedmiocie odmowy wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz Skarbu Państwa – G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 23 lipca 2025r. znak SPN.I.2025 Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania G. (dalej też jako G.) od decyzji Starosty Skarżyskiego z 18 czerwca 2025 r. znak: GG-II.6844.1.4.5.2023 orzekającej o odmowie wygaśnięcia trwałego zarządu ustanowionego na rzecz G. do nieruchomości położonej w Skarżysku-Kamiennej obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0030 ha i [...] o pow. 0,0091 ha, utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny: Opisane wyżej nieruchomości zostały nabyte na własność Skarbu Państwa w trwały zarząd na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.), dalej u.g.n., aktami notarialnymi Rep. A [...] z 20 lutego 2002 r. oraz Rep A [...] z 2 października 2002 r. G. 13 czerwca 2023 r. (data wniosku 12 czerwca 2023 r.) wystąpiła do Starosty Skarżyskiego o wygaszenie trwałego zarządu G. na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0030ha i [...] o pow. 0,0091 ha, ponieważ są zbędne na jej cele statutowe – nie są zajęte pod pas drogowy drogi krajowej. G. podniosła, że z mocy prawa sprawuje zarząd tylko nad drogami krajowymi, zatem nie może sprawować zarządu nad nieruchomością nie stanowiącą pasa drogowego drogi krajowej. Wyjaśniła również, że działki zostały nabyte w związku z realizacją inwestycji polegającej na modernizacji drogi krajowej nr S7 w rejonie skrzyżowania z liną PKP S.A. w Skarżysku-Kamiennej, jednak nie znajdują się na nich żadne budowle i urządzenia zarządzane i utrzymywane przez G. Organ I instancji na podstawie pisma G z 11 października 2024 r. ustalił, że przez nieruchomość przebiega rów, do którego na wcześniejszym jego odcinku, odprowadzane są wody opadowe i roztopowe z drogi krajowej Nr 42. Zrzut odbywa się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Zgodnie z wyjaśnieniami G. rów wraz z ww. działkami położony jest poza pasem drogowym drogi S7, co oznacza, że nie stanowi rowu przydrożnego. W odpowiedzi na pismo Starosty Skarżyskiego z 17.03.2025r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie poinformowały w piśmie z 31.03.2025r., że weryfikacja danych i ujawnienie gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi jako własność Skarbu Państwa są prowadzone sukcesywnie zgodnie z projoretyzacją zadań. Natomiast wody w rowie znajdującym się w granicach działki gruntowej stanowią własność właściciela nieruchomości. Dodatkowo wskazano, że możliwe jest wystąpienie przez podmioty uprawnione z wnioskiem o ustalenie charakteru wód na nieruchomości w drodze decyzji. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Starosta Skarżyski decyzją z 18.06.2025 r. znak: GG-II.6844.1.4.5.2023 na podstawie art. 47 ust. 2 u.g.n. orzekł o odmowie wygaszenia trwałego zarządu na nieruchomości położonej w Skarżysku-Kamiennej obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0030 ha i [...] o pow. 0,0091 ha, ujawnione w księdze wieczystej [...]. Organ I instancji uznał, że wymienione wyżej działki były objęte decyzją Prezydenta Miasta Skarżysko-Kamienna z 6.01.2000 r. znak: UAN-2/7331/64/99 ustalającą warunki inwestycji polegającej na modernizacji drogi krajowej nr 7 Gdańsk-Chyżne w rejonie skrzyżowania z linią PKP. Biegnący przez te działki rów stanowi odprowadzenie wód opadowych i roztopowych zarówno z drogi krajowej nr 42 jak i z drogi ekspresowej S7 do rzeki Kamiennej, zatem jest wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł G. Wojewoda Świętokrzyski rozpatrując odwołanie przywołał brzmienie art. 47 ust. 1 u.g.n. i stwierdził, że przesłanką wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu jest zbędność całości lub części nieruchomości pozostającej w trwałym zarządzie. Tę zbędność obowiązana jest wykazać jednostka wnioskująca o wygaszenie trwałego zarządu. Złożenie wniosku poprzedza zgoda organu nadzorującego określoną jednostkę organizacyjną. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca nałożył na organ prowadzący postępowanie obowiązek polegający na uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości. Powstanie trwałego zarządu i ewentualne jego wygaszenie warunkują określone okoliczności i zdarzenia prawne, które mogą ulegać zmianie, co w konsekwencji może prowadzić do zbędności nieruchomości dla trwałego zarządcy. Wydanie decyzji w trybie art. 47 ust. 1 u.g.n. następuje wówczas, gdy w trakcie sprawowania zarządu zajdą takie zmiany w działalności jednostki, że nieruchomość staje się dla niej zbędna. Przy czym wobec braku ustawowej definicji pojęcia zbędności, odnieść ją należy do zbędności faktycznej, a nie formalnie oświadczonej przez jednostkę organizacyjną sprawującą trwały zarząd nieruchomością. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowe działki były objęte decyzją Prezydenta Miasta Skarżysko-Kamienna z 6.01.2000 r. znak: UAN-2/7331/64/99, ustalającą warunki inwestycji polegającej na modernizacji drogi krajowej nr 7 Gdańsk-Chyżne w rejonie skrzyżowania z linią PKP, zaś biegnący przez nie rów stanowi odprowadzenie wód opadowych i roztopowych zarówno z drogi krajowej nr 42 jak i z drogi ekspresowej S7 do rzeki Kamiennej, zatem jest wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ odwoławczy wskazał, że do zadań Starosty należą działania w zakresie obrotu nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu w szczególności zbywanie i nabywanie nieruchomości do zasobu. Do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa wchodzą także nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, co do których powstaje dla tych jednostek z mocy prawa prawo trwałego zarządu. Starosta oddaje również nieruchomości z zasobu w najem, dzierżawę oraz użyczenie. System reprezentacji Skarbu Państwa w sferze prawa materialnego, oparty na działaniach różnych podmiotów, którym ustawy ustrojowe przyznają odpowiednie kompetencje w tym zakresie, jest ze swej istoty zdecentralizowany. Art. 11 ust. 1 u.g.n. jednoznacznie ustanawia zasadę, że o ile nie ma odrębnych uregulowań ustawowych, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest Starosta. Przedmiotowe działki nie zostały przekazane wnioskodawcy w trwały zarząd na podstawie decyzji administracyjnej, ale nabyte przez przedstawiciela G. w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa w drodze czynności cywilno-prawnej aktami notarialnymi, w których wskazano konkretną decyzję określającą warunki inwestycji drogowej. Bez znaczenia pozostaje fakt celowości zakupu i ewentualnych zmian projektowych oraz brak wykorzystania zakupionych działek na cele drogowe, gdyż zarówno droga S7 jak i DK 42 przebudowywane w późniejszym czasie nie obejmowały w swym zakresie wskazanych działek. Odrębną kwestią pozostaje problem ich zagospodarowania i zbędności dla wnioskodawcy. Nabycie trwałego zarządu w wyniku innej czynności niż przekazania decyzją rodzi problem określenia celu ich zakupu i wykorzystania, gdyż to sam podmiot zawierając umowę kupna-sprzedaży określił cel oraz potrzebę nabycia opisanej nieruchomości. Brak jest możliwość stwierdzenia jaka była intencja pozyskania przez wnioskodawcę powyższych działek, a tym bardziej w zaistniałych okolicznościach obarczenia Starosty koniecznością poszukiwania innego sposobu ich zagospodarowania. To Starosta jako reprezentant Skarbu Państwa podejmuje wszelkie czynności w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, w tym również decyduje które z nich przeznacza do zagospodarowania. Zdaniem Wojewody, skoro w przedmiotowej sprawie Starosta Skarżyski uznał, że działki nr [...] i nr [...], przez które biegnie rów odprowadzający wody opadowe i roztopowe są wykorzystywane przez wnioskodawcę, to brak jest podstaw do kwestionowania tego stanowiska. Żaden przepis prawa nie uprawnia organu nadzoru, którym jest Wojewoda do nakazania Staroście przyjęcia nieruchomości bez wskazania sposobu jej zagospodarowania. Wojewoda Świętokrzyski nie dopatrzył się żadnych naruszeń prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję przez G. zostały podniesione następujące zarzuty: 1. Naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez: - dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że nie wystąpiła przesłanka zbędności nieruchomości położonej w Skarżysku - Kamiennej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków m. Skarżysko - Kamienna, obręb [...], arkusz [...] jako działki nr [...] o pow. 0,0030 ha oraz nr [...] o pow. 0,0091 ha, objęte księgą wieczystą Nr [...]. 2) art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji istotnych informacji dotyczących oceny dowodów, pozwalających na dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonych decyzji. 3) art. 77 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ograniczenie się przez Wojewodę jedynie do oceny podniesionych w odwołaniu zarzutów z pominięciem ponownego kompleksowego rozpoznania sprawy jako całości, 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 47 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie (błędną odmowę wygaszenia trwałego zarządu) na nieruchomości, która dla skarżącego stała się zbędna, w sytuacji gdy nieruchomości objęte przedmiotem wniosku nie zostały zajęte pod pas drogowy drogi krajowej S-7 ani też nie stanowią pasa drogowego drogi krajowej DK 42, oraz gdy na przedmiotowych działkach nie znajdują się żadne obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, ani też jakakolwiek inna infrastruktura techniczna w postaci obiektów budowlanych i urządzeń. 2) art. 47 ust. 2 u.g.n. poprzez niewydanie decyzji wygaszającej trwały zarząd G., w sytuacji wystąpienia przesłanek wymaganych do wydania takiej decyzji, o których mowa w art. 47 ust. 2 u.g.n., powołując się na przesłankę pozaustawową w postaci twierdzenia, iż Wojewoda nie ma możliwości nakazania Staroście przyjęcia nieruchomości do zasobu bez wskazania sposobu jej zagospodarowania, 3) błędną wykładnię art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 889), zwanej dalej "u.d.p.", poprzez uznanie, iż obszar pasa drogowego drogi S-7 obejmuje swym zasięgiem także działki [...] oraz [...] obręb [...] objęte KW Nr [...] i stanowią część pasa drogowego drogi Krajowej S-7, a także część pasa drogowego drogi krajowej DK 42. 4) art. 393 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r., poz. 960), poprzez jego niezastosowanie do okoliczności stanu faktycznego, a w efekcie pominięcie, iż pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń, co implikuje wniosek, iż w niniejszym postępowaniu sama budowa drogi S-7 przy istniejącym cieku D. (do którego nie jest w żaden sposób przyłączona) nie powoduje, iż ciek taki stawałby się częścią infrastruktury drogowej. 5) art. 16 pkt 47 Prawa wodnego w zw. z art. 4 pkt 1 i 2 u.d.p., poprzez uznanie cieku naturalnego D. jako "rowu przydrożnego", w sytuacji w której za takowy może być uznane jedynie sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, podczas gdy ciek D. jest ciekiem naturalnym choć częściowo wyregulowanym, a dodatkowo nie stanowi on także sam w sobie części infrastruktury drogowej. 3. Błąd w ustaleniach faktycznych : - polegający na uznaniu cieku o nazwie D. jako rowu przydrożnego związanego z drogą krajową S-7, w sytuacji gdy stanowi on ciek naturalny istniejący w terenie przed wybudowaniem drogi, przez co nie został on wybudowany w związku z budową drogi krajowej S-7 ani też drogi krajowej DK 42, W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione w petitum skargi zarzuty kwestionując stanowisko organu w zakresie braku przesłanki zbędności nieruchomości umożliwiającej wygaszenie trwałego zarządu. Autor skargi podkreślił, że ciek D. nie jest związany funkcjonalnie z drogą krajową S-7 z, gdyż nie służy on do odprowadzenia wód opadowych z tej drogi. Stąd ciek D. nie stanowi elementu infrastruktury drogowej, a dodatkowo nie leży on w granicach pasa drogowego. Taki stan rzeczy wynika wprost z decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 31.01.2020 r. znak WA.RUZ.421.311.2019.WC. Skoro więc z drogi S-7 nie są do cieku D. odprowadzane wody opadowe i roztopowe, a sam ciek jako ciek naturalny istniał przed wybudowaniem drogi, to z samego faktu wybudowania drogi S-7 w pobliżu tego cieku nie można w sposób logiczny wnioskować, iż stanowi on część infrastruktury drogowej jako rów odwadniający (który zresztą i tak drogi S-7 nie odwadnia). Starosta w uzasadnieniu decyzji błędnie wiąże ciek D. z pasem drogowym drogi krajowej DK 42. Na obszarze działki [...] zostało wykonane odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej DK 42 jednak Starosta błędne ustalił, iż skoro "ciek D. jako rów biegnie wzdłuż drogi krajowej DK 42 przez działki [...] i [...], to działki te stanowią część pasa drogowego (Drogi DK 42). Po pierwsze ciek D. nie biegnie "wzdłuż drogi DK 42", lecz przecina ją w poprzek (tak samo zresztą jak drogę krajową S-7). Po drugie, działki [...] i [...] w ogóle do drogi DK 42 nie przylegają, a są one znacznie oddalone od drogi DK 42, stąd nie mogą one mieć z nią nawet potencjalnego związku. Po trzecie sam fakt odprowadzenia wód opadowych do istniejącego cieku naturalnego nie powoduje, iż taki ciek staje się częścią infrastruktury drogowej (częścią pasa drogowego). Gdyby tak uznać jak organy to każdy ciek, do którego odprowadzane są wody opadowe z drogi, stawałby się infrastrukturą drogową, a działki przez które przebiega stawałyby się pasem drogowym. Z kolei wszystkie działki pomiędzy drogą DK-42 a rzeką Kamienną należałoby uznać za pas drogowy drogi DK-42 (czemu oczywiście Skarżący zaprzecza). Dla wykazania charakteru cieku D., jego przebiegu oraz braku związku działek będących przedmiotem sprawy z pasem drogowym oraz ich zbędności dla celów statutowych Skarżącego (zarządzania drogami krajowymi), skarżący załączył wydruki z Geoportalu opatrzone stosownymi komentarzami. Skarżący wskazał działkę nr [...] jako miejsce wprowadzenia wód opadowych z drogi OK42 do cieku D.. Odwołując się do treści art. 47 ust. 1 u.g.n. oraz orzecznictwa na tle tego przepisu skarżący wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka "zbędności nieruchomości" nie była w ogóle przedmiotem analizy Wojewody. Organ II instancji poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że skoro nie ma możliwości ustalenia jaka była intencja pozyskania przez wnioskodawcę spornych działek, to nie można w chwili obecnej obarczać starosty koniecznością poszukania innego sposobu ich zagospodarowania oraz do konkluzji, że skoro przez sporne działki nr [...] i nr [...] biegnie rów odprowadzający wody opadowe i roztopowe wykorzystywany przez wnioskodawcę, to brak podstaw do kwestionowania tego stanowiska. Tymczasem orzekające w sprawie organy nie podważyły skutecznie podnoszonej przez skarżącego okoliczności braku infrastruktury drogi na spornych działkach. Nie odniosły się do argumentacji, że ów rów nie jest rowem przydrożnym, a ujętym częściowo ciekiem naturalnym o nazwie D.. Jak wskazano w treści odwołania od decyzji Starosty Skarżyskiego, w piśmie G. z 11 października 2024 r., znak: O/KI.1-3.713.7.2023.AR, wyjaśniono, że rów (ciek wodny), oznaczony w urzędowej bazie Geoportal jako (ciek wodny) D., usytuowany na przedmiotowych działkach, nie służy do odprowadzania wód opadowych z drogi krajowej Nr S7 i w tej części jest położony poza pasem drogowym drogi krajowej, co oznacza, że nie stanowi rowu przydrożnego. Wojewoda Świętokrzyski zupełnie zignorował definicję rowu, zawartą w art. 16 pkt 47 Prawa wodnego, zgodnie z którym pod pojęciem rowu rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu. Dane zawarte w Geoportalu wskazują, że przedmiotowy ciek wodny opisany nazwą D., choć częściowo uregulowany, to w żadnym wypadku definicji rowu przydrożnego nie wypełnia. Wojewoda tej kwestii zaś w ogóle nie zbadał. W przedmiotowej sprawie, nie ma znaczenia, że na wcześniejszym odcinku rowu (cieku D.) są do niego odprowadzane wody opadowe i roztopowe z drogi krajowej Nr 42, co odbywa się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne. Rów ten, poza w/w działkami, na całym swoim przebiegu, nie stanowi odrębnie wydzielonych działek ewidencyjnych, a przebiega w większości przez działki stanowiące własność innych podmiotów, a więc generalnie nie przebiega przez nieruchomości będące w trwałym zarządzie G. Zdaniem skarżącego, Wojewoda Świętokrzyski w ślad za Starostą Skarżyskim, błędnie ustalił, że ciek D. zlokalizowany na działkach będących przedmiotem niniejszego postępowania jest elementem pasa drogowego (rowem przydrożnym). Dodatkowo Wojewoda pominął w ogóle dokonaną przez Skarżącego analizę przebiegu i lokalizacji rowu (cieku D.), z której jednoznacznie wynika że jego główną funkcją nie jest odprowadzanie wód opadowych z drogi krajowej S-7, ale przede wszystkim odprowadzanie wód z terenów rolnych i leśnych przez które przebiega. Wody opadowe i roztopowe z systemu odwodnienia drogi krajowej Nr 42 są wprawdzie odprowadzane do tego rowu, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne - decyzja z dnia 31 stycznia 2020 r. znak: WA.RUZ.421.311.2019.WC, przez wlot W8 zlokalizowany na działce nr [...] położonej w obrębie [...], ark. [...] - ul. W. Zgodnie z mapami udostępnionymi w bazie Geoportal, rów (ciek D.) zaczyna swój bieg w terenach leśnych, przechodzi przez tereny kolejowe oraz w sąsiedztwie terenów zabudowanych i dopiero w drugim km swojej długości (ok. 1060 m) dochodzi do drogi krajowej Nr 42 - ul. W., gdzie jak wskazano powyżej, następuje odprowadzenie wód z drogi krajowej. Następnie po przejściu pod DK42, rów znów biegnie przez tereny rolne i leśne, w pobliżu terenów zabudowanych, przecina drogę gminną (ul. J.), następnie przechodzi przez działki objęte niniejszym postępowaniem i dochodzi do drogi krajowej Nr S7. W dalszym swoim biegu przechodzi przez działki zabudowane, pod ul. K. oraz dalej znów przez działki zabudowane i przez tereny rolne, gdzie kończy swój bieg wpływając do rzeki Kamiennej. Z analizy przebiegu rowu jasno wynika, że poza działkami stanowiącymi przedmiot niniejszego postępowania, na całym swoim biegu, nie stanowi odrębnie wydzielonych działek ewidencyjnych, a przebiega przez działki stanowiące własność innych podmiotów. Zatem brak podstaw, aby G. była zarządcą nieruchomości położonych w Skarżysku-Kamiennej, oznaczonych jako działki nr [...] o pow. 0,0030 ha i nr [...] o pow. 0,0091 ha, ark. [...], na których znajduje się tylko rów i dodatkowo jest to część rowu stanowiąca tylko ok. 1% jego całej długości. Ponadto zgodnie z art. 393 ust. 4 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Oznacza to, że G. nie musi posiadać praw do gruntów, przez które przebiegają rowy czy też cieki wodne, aby móc odprowadzać do nich wody opadowe z systemów odwodnienia dróg krajowych. Zatem uzasadnienie odmownej decyzji Organu mówiące, że z uwagi na to, że przez działki biegnie "rów", który służy do odprowadzania wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej Nr 42, pozostaje w sprzeczności z art. 393 ust. 4 Prawa wodnego. Przez samo wprowadzenie wód opadowych z drogi krajowej DK 42 ani ciek naturalny D., ani też rzeka Kamienna do której ten ciek wpada nie stają się elementem infrastruktury drogowej, tylko dlatego iż kilka molekuł wody w nich płynącej została odprowadzona z powierzchni drogi. Zdaniem skarżącego, w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że przedmiotowe nieruchomości nie leżą w granicach pasa drogowego, nie znajduje się na nich żadna infrastruktura techniczna należąca do Skarżącego, działki te nie są też wykorzystywane w inny sposób do realizacji zadań statutowych Skarżącego, a poza naturalnym ciekiem D. dodatkowo nic na nich się nie znajduje, organy powinny ustalić, że są one dla Skarżącego zbędne. W takim w takim przypadku brak jest racjonalnych podstaw dla odmowy wygaszenia na tych działkach trwałego zarządu sprawowanego przez Skarżącego na podstawie art. 47 ust. 1 u.g.n., W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje, Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zaskarżona decyzja odmawiająca wygaszenia trwałego zarządu skarżącej do nieruchomości położonej w Skarżysku-Kamiennej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerze [...] o pow. 0,0030 ha i [...] o pow. 0,0091 ha, została wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 47 u.g.n. Stosownie do treści art. 46 ust. 1 u.g.n., trwały zarząd wygasa z upływem okresu, na który został ustanowiony, albo na skutek wydania decyzji właściwego organu o jego wygaśnięciu. Jak stanowi art. 47 u.g.n., jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd, może zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do całej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się dla niej zbędna. Złożenie wniosku powinno być poprzedzone uzyskaniem zgody organu nadzorującego jednostkę organizacyjną ( ust. 1). Właściwy organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu, na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości, w ciągu 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ustępie 1 (ust. 2). W świetle przytoczonej wyżej regulacji, o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu nieruchomością lub jej częścią decyduje m.in. spełnienie przez wnioskodawcę przesłanki zbędności określonej w ust. 1. Z uwagi na brak definicji ustawowej pojęcia zbędności w orzecznictwie przyjmuje się, że należy ją odnieść do zbędności faktycznej, a nie formalnie oświadczonej przez jednostkę organizacyjną, sprawującą trwały zarząd nad nieruchomością (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 25 września 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 392/15, wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 625/16). Nadto w orzecznictwie wskazuje się również, że wydanie decyzji w trybie art. 47 u.g.n. następuje wówczas, gdy w trakcie sprawowania zarządu zajdą takie zmiany w działalności jednostki lub zmiany w przeznaczeniu nieruchomości w planie miejscowym, że nieruchomość staje się zbędna. Chodzi tu zatem o proces dynamiczny, spowodowany zmianami (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2062/11). "Zbędność" danej nieruchomości dla dalszego zarządu powinna być zatem oceniana w aktualnym stanie faktycznym, który, co oczywiste, może zmienić się od chwili wydania decyzji o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd. Celem możliwości wydania decyzji na podstawie art. 47 ust. 1 u.g.n. jest bowiem dostosowanie stanu zarządu nieruchomościami tak, aby odpowiadał potrzebom związanym ze społeczno-gospodarczym ich przeznaczeniem. Inaczej mówiąc tak, aby za daną nieruchomość był odpowiedzialny ten podmiot, który najlepiej będzie potrafił nią administrować z punktu widzenia jej przeznaczenia. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd nieruchomością wnioskując o wygaszenie tego zarządu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości wykazała jej zbędność dla realizacji zadań tej jednostki. Zgodnie z definicją drogi zawartą w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 889), drogą jest budowla składająca się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt; natomiast "pas drogowy" ustawa o drogach publicznych definiuje jako "wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga (pkt 1 art. 4 cyt. ustawy). W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że działka o numerze [...] jak i działka o numerze [...] są zlokalizowane poza pasem drogi krajowej nr S-7 Gdańsk-Chyżne i nie ma na nich żadnej infrastruktury drogowej. W szczególności za taką nie można uznać biegnącego przez te działki "rowu" będącego częścią naturalnego cieku wodnego o nazwie D., odbierającego w swoim przebiegu wody opadowe i roztopowe z drogi krajowej nr 42 ale również z przyległych nieruchomości i który jest dopływem rzeki Kamiennej. Powyższe wynika nie tylko z mapy stanowiącej wydruk z Geoportalu, przedstawiającej położenie obu wspomnianych działek oraz wyjaśnień G. (11.10.2024 r. k. nr 87), ale także z decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 31.01.2020 r. znak: WA.RUZ.421.311.2019.WC. Nie jest to bowiem rów w rozumieniu przepisu art. 16 pkt 47 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, za który należy uznać sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu. Na przeszkodzie uznania, że nie jest to rów w znaczeniu ustawy Prawo wodne nie stoi stanowisko Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wyrażone w piśmie z 31 marca 2025 r. (k. nr 94), że przedmiotowe nieruchomości nie widnieją w ewidencji gruntów prowadzonej przez RZGW w Warszawie, skoro sam Starosta Skarżyski w piśmie z 17 marca 2025 r. (k. nr 93) informuje PGWWP, że "na przedmiotowych działkach znajduje się odcinek rowu oznaczony na niektórych mapach jako rzeka D. odprowadzający wody do rzeki Kamienna". Uwzględniając analizę przebiegu i lokalizacji cieku wodnego (rowu) trudno przyjąć, że jego główną funkcją jest odprowadzanie wód opadowych z drogi ekspresowej S7 i drogi krajowej nr 42. Skarżący wykazał, że w przypadku drogi krajowej nr 42 pozwolenie wodnoprawne z 31 stycznia 2020 r. znak: WA.RUZ.421.311.2019.WC. wydane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie umożliwia odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do niego przez wlot W8 zlokalizowany na działce nr [...], położonej w obrębie [...], ark. [...] – ul. W., jak również to, że poza działkami stanowiącymi przedmiot niniejszego postepowania, na całym swoim biegu nie stanowi on odrębnie wydzielonych działek ewidencyjnych, a przebiega przez działki stanowiące własność innych podmiotów. Brak zatem podstaw do twierdzenia, że G. z tytułu odprowadzania wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 42 sprawuje trwały zarząd na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków m. Skarżysko-Kamienna numerami [...] i [...]. Tym bardziej, że w cyt. pozwoleniu wodnoprawnym wskazuje się, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Powyższy dokument tylko potwierdza ocenę stanu faktycznego wywiedzioną w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, zgodzić się należy z poglądem skarżącego, że przez samo wprowadzenie wód opadowych z drogi krajowej DK 42 ani ciek naturalny D., ani też rzeka Kamienna, do której wpada ten ciek, nie stają się elementem infrastruktury drogowej. W odniesieniu do przewidzianej w art. 47 ust. 2 u.g.n. przesłanki wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości, w ciągu 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, w orzecznictwie eksponuje się, że warunek ten ma tylko takie znaczenie, że uzasadnia wydanie decyzji w terminie 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a nie na zasadach ogólnych, przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego tj. w terminie jednego miesiąca lub dwóch miesięcy. Taka wykładnia przepisu art. 47 ust. 2 u.g.n. jest prezentowana w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: stanowiska komentatorów przywołane w Komentarzu do przepisu art. 47 u.g.n. autorstwa A. Chełchowskiego, dostępnym w programie Lex Omega oraz przywołane tam wyroki o sygn. II SA/Gd 479/12, Lex Omega nr 5169887 i I SA/Wa 14/11, Lex Omega nr 7388978) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko akceptuje. Oceniając, że rów biegnący przez przedmiotowe działki stanowi odprowadzenie wód opadowych i roztopowych zarówno z drogi krajowej nr 42 jak i drogi ekspresowej S-7 do rzeki Kamiennej organy obu instancji błędnie uznały, że dla trwałego zarządcy nie zaistniała przesłanka zbędności całości lub części nieruchomości uzasadniająca wygaśnięcie trwałego zarządu. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że odmowa wygaszenia trwałego zarządu skarżącej państwowej jednostki organizacyjnej do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków m. Skarżysko-Kamienna o numerze [...] i pow. 0,0030 ha oraz o numerze [...] i pow. 0,0091 ha, nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, wymienionych w zarzutach skargi a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania sądowego złożył się wpis od skargi w kwocie 200 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone według stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).