II SA/Ke 519/08

WyrokWSA w Kielcach2008-10-29

Skład orzekający: Anna Żak, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające częściową nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie rozpatrzenia skargi na działania Wójta, narusza prawo materialne i procesowe, w szczególności poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i brak wskazania konkretnej podstawy prawnej naruszenia?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody narusza prawo materialne i procesowe, ponieważ organ nadzoru nie zawiadomił Gminy o wszczęciu postępowania nadzorczego i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, co pozbawiło Gminę możliwości zajęcia stanowiska. Ponadto, rozstrzygnięcie nie wskazuje konkretnego przepisu prawa, z którym uchwała Rady Gminy byłaby sprzeczna, co stanowi naruszenie art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z tym, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało uchylone.
Stan faktyczny
Gmina N. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło częściową nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie uznania skargi na działania Wójta za bezzasadną. Wojewoda uznał, że Rada Gminy błędnie oceniła podporządkowanie się Wójta wyrokowi sądu administracyjnego. Gmina zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a także naruszenie przepisów materialnych poprzez brak wskazania konkretnej podstawy prawnej nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził także koszty postępowania od Wojewody na rzecz Gminy N.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2008r. sprawy ze skargi Gminy N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia częściowej nieważności uchwały Rady Gminy N. z dnia [...] Nr [...] I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; II. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz Gminy N. 240 (dwieście czterdzieści) złotych kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] znak: [...] wydanym w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz.1591, ze zm.) Wojewoda stwierdził częściową nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] w sprawie rozpatrzenia skarg na działania Wójta Gminy w części § 1 tiret 1 dotyczącego uznania za bezzasadną skargę z dnia 15.05.2008r. na działania Wójta Gminy w przedmiocie nie przestrzegania przepisów prawa i nie podporządkowania się wyrokom Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia nadzorczego wskazał, iż w dniu [...] Rada Gminy podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie rozpatrzenia skarg na działania Wójta Gminy i w § 1 uchwały postanowiła uznać obie skargi za bezzasadne. Odnośnie skargi z 15 maja 2008r. w przedmiocie nie przestrzegania przepisów prawa i nie podporządkowania się wyrokom Sądu Administracyjnego Rada Gminy podjęła uchwałę opierając się na uchwale Nr [...] Komisji Rewizyjnej Rady Gminy z dnia [...] w sprawie stwierdzenia bezzasadności skargi Koła Gminnego A. z dnia 15.05.2008r. Zdaniem organu nadzoru Komisja Rewizyjna w uzasadnieniu podjętej uchwały błędnie przyjęła, iż Wójt Gminy podporządkował się wyrokowi NSA w Warszawie z dnia 6 marca 2008r. i prawidłowo powierzył D. Z. pracownikowi Urzędu Gminy pełnienie obowiązków pełnomocnika ds. organizacji Urzędu Gminy. Zdaniem organu nadzoru, Komisja Rewizyjna nie uwzględniła w całości treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętego w przedmiotowej sprawie. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wynika bowiem, aby podjęcie przez Wójta zarządzenia było kwestionowaną przez Sąd prawną formą rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie treść tego zarządzenia, powołującego Pełnomocnika Urzędu Gminy, sprzecznie z postanowieniem art. 33 ust.1-5 ustawy o samorządzie gminnym. Organ nadzoru podniósł, że biorąc pod uwagę treść uzasadnienia wyroku WSA w Kielcach ( sygn. akt. II SA/Ke 368/07) jak i uzasadnienia wyroku NSA ( sygn. akt. II OSK 1835/07) oddalającego skargę kasacyjną Gminy od tego wyroku – "nieprawidłowo, wbrew oczywistym faktom i przepisom prawa rozpatrując skargę Koła Gminnego A. Rada Gminy stwierdziła, iż wójt Gminy podporządkował się wyrokowi NSA z dnia 6.03.2008r. w Warszawie, gdy faktycznie zdaniem organu nadzoru tego nie uczynił." Organ podkreślił, iż w dalszym ciągu aktualne jest stanowisko NSA w tym względzie, a powierzenie w trybie kodeksu pracy pracownikowi Urzędu Gminy obowiązków Pełnomocnika d/s organizacji Urzędu Gminy nie konwaliduje podjętej wcześniej w formie zarządzenia Wójta błędnej czynności prawnej. Konstytucyjną zasadą wynikającą z art. 184 jest to, iż Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego. Nieuwzględnienie przez organ administracji publicznej prawomocności orzeczeń sądowych stanowi rażące naruszenie prawa, a zatem zagrożenie dla wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności. Na podstawie uchwały Rady Gminy z dnia [...] Nr [...] Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody ego zarzucając naruszenie: 1/ art. 33 ust. 1,5,6, art. 85, art. 87, art. 91 ust. 1, 2, 3, 5 ustawy o samorządzie gminnym, 2/ art. 10 § 1 , art. 61 § 4 , art. 75 § 1 art. 81, art. 221, art 229 § 3 i art. 238 §1 w związku z art. 240 k.p.a. Wskazując na te podstawy zaskarżenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ nadzoru naruszył art. 91 ust. 2 i 5 ustawy o samorządzie gminnym gdyż rozstrzygnięcie nadzorcze nastąpiło bez uprzedniego zawiadomienia Gminy o wszczęciu postępowania w sprawie nieważności uchwały Rady Gminy Nr Ill/ 27/08, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nadzoru był zobowiązany do zawiadomienia Gminy o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy oraz do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności umożliwienia Gminie zajęcia stanowiska. Organ nadzoru tych czynności zaniechał naruszając gwarancje procesowe Gminy - strony postępowania nadzorczego. Skarżąca podniosła także, że wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest tym bardziej niezrozumiałe, że w trakcie badania przedmiotowej uchwały w trybie nadzorczym organ nadzoru wszczął odrębne postępowanie na podstawie art. 88 ustawy o samorządzie gminnym w oparciu o skargę Koła Platformy Obywatelskiej z dnia 7.07.2008r. Organ nadzoru naruszył art. 91 ust. 3 i art. 85 ustawy o samorządzie gminnym gdyż nie zawiera podstawy prawnej oraz faktycznej. W podstawie prawnej wskazano tylko przepis art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym bez przywołania przepisów prawa materialnego, z których miałaby wynikać sprzeczność z prawem badanej uchwały. Organ nadzoru stosując kryterium legalności był zobowiązany wykazać sprzeczność uchwały Rady Gminy z konkretnym przepisem prawa. Wskazanie naruszenia konkretnego jest w świetle obowiązującego orzecznictwa sądowego obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia nadzorczego. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza także art. 85 i art. 87 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie zakresu przedmiotowego rozstrzygnięć nadzorczych. Uprawnienia organu nadzoru nie mają charakteru bezwzględnego, wręcz przeciwnie organ może wkraczać w działalność gmin jedynie w przypadkach określonych ustawami. Uchwała Rady Gminy Nr [...] była formą załatwienia skargi złożonej w trybie art.229 k.p.a. Stanowisko Rady Gminy poprzedzone było badaniem stanu faktycznego. Uchwała ta zawierająca szczegółowe uzasadnienie była ostatecznym załatwieniem postępowania skargowego zgodnie z art. 238 w zw. z art. 240 k. p. a. Wyłączne kompetencje organu właściwego do rozpatrywania skarg na Wójta Gminy posiada Rada Gminy . Organ naruszył zasady wykonywania nadzoru nad samorządem gminnym, ponieważ w postępowaniu nadzorczym nie ma znaczenia " zdanie organu nadzoru" w ocenie określonych faktów. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nadzoru odsyłając do faktów czy przepisów prawa żadnych faktów ani przepisów nie powołał. Zaniechanie postępowania wyjaśniającego oraz enigmatyczne odwołanie się do art. 7 Konstytucji RP bez logicznego nawiązania do konkretnego przypadku nie spełnia wymogów wykonywania nadzoru zgodnie z art. 85 , 87 i 91 ustawy o samorządzie gminnym. Niezależnie od powyższego - z ostrożności procesowej – skarżąca podniosła, iż zarzuty zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym także w sensie merytorycznym są nie zasadne. Analizując zarzut organu nadzoru, iż Wójt Gminy nie podporządkował się wyrokowi NSA skarżąca podniosła, że wyrok nie zawierał jakichkolwiek nakazów czy zakazów względem Wójta Gminy, albowiem stroną postępowania była Gmina. Podkreślono, że z treści wyroku, nie wynika jakikolwiek obowiązek wójta gminy do określonego zachowania się. Wyrok NSA miał ten skutek, iż zarządzenie nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] sprawie powołania Pełnomocnika ds. organizacji Urzędu Gminy utraciło swój byt prawny i to od chwili jego wydania. W związku z powyższym stanowisko organu nadzoru , iż Wójt Gminy nie wykonywał wyroku NSA kłóci się ze stanem faktycznym zachodzącym w niniejszej sprawie. Wójt Gminy nigdy i w żadnych okolicznościach nie kwestionował faktu, iż zarządzenie nr [...] zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Po dacie doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] znak [...], a tym bardziej po wyrokach sądów administracyjnych Wójt na podstawie zarządzenia nie dokonywał jakichkolwiek czynności. Ustalenie warunków pracy i płacy D. Z. na podstawie zarządzenia nastąpiło w dniu 31.01.2007r. tj. przed wszczęciem postępowania w sprawie badania jego legalności. Czynność z zakresu prawa pracy jakim było złożenie pracownikowi oświadczenia o ustaleniu warunków pracy i płacy nie podlega prawu administracyjnemu. Dlatego wyrok NSA nie mógł stanowić samoistnej podstawy do zmiany warunków pracy i płacy D. Z. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 171 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Kompetencje nadzorcze wojewody są określone w przepisach ustaw ustrojowych: w przypadku gminy - w ustawie z dnia 8 marca1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej usg. W myśl przepisu art. 87 tej ustawy organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawą. Nadzór nad wykonywaniem zadań gminy jest sprawowany na podstawie kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że tylko sprzeczność z prawem może prowadzić do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność uchwał lub zarządzeń organów gminy. Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody musi wskazywać konkretny przepis naruszony uchwałą organu gminy, a naruszenie prawa nie może być wyprowadzane w drodze analogii czy też oceny racjonalności rozwiązań prawnych ( por. w tym zakresie wyrok WSA z 14.01.2004r., III SA/Łd 1518/03, ONSA i WSA 2004/1/21). Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Sąd stwierdził, że narusza ono prawo materialne i procesowe w sposób mający istotny wpływ na wynika rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu najdalej idącego bo kwestionującego kompetencje Wojewody do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do uchwał podejmowanych w trybie skargowym k.p.a. Zdaniem skarżącej Gminy rozstrzygnięcie nadzorcze narusza art. 85 i art. 87 usg poprzez przekroczenie zakresu przedmiotowego rozstrzygnięć nadzorczych. Innymi słowy sporne pomiędzy stronami jest to czy uprawnienia nadzorcze wojewody obejmują swym zasięgiem uchwały rady gminy podejmowane w trybie skargowym k.p.a. W ocenie Sądu kompetencje nadzorcze wojewody obejmują swym zakresem przedmiotowym także uchwały rady gminy podejmowane w oparciu o art. 229 pkt. 3 k.p.a. w sprawie rozpatrzenia skarg na działalność wójta. Na wstępie wymaga wskazania, iż zgodnie z art. 85 usg nadzorowi podlega "działalność gminna". Do nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym dokonanej w 1998r., która weszła w życie 1.01.1999r. ustawa ta posługiwała się pojęciem "działalność komunalna". Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowanym w uchwale z 27.09.1994 r., sygn. W 10/93 (OTK 1994/2/46) działalnością komunalną w rozumieniu art. 85 i art. 87 usg (sprzed nowelizacji) jest wszelka działalność gmin oraz innych wymienionych w tej ustawie jednostek samorządu terytorialnego. Zdaniem TK w przepisach ustawy o samorządzie terytorialnym (obecnie gminnym) "komunalny" oznaczał najczęściej tyle co "gminny", a zatem - samorządowy, przynależny do samorządu terytorialnego (samorządu gminnego). TK podkreślił przy tym, że przyjęcie podmiotowej i szerokiej definicji "działalności komunalnej" jako działalności gmin nie oznacza, by cała ta działalność podlegała nadzorowi w rozumieniu rozdziału 10 ustawy o samorządzie terytorialnym (obecnie gminnym),wykonywanemu przez organy określone bezpośrednio lub pośrednio jako organy nadzoru (nadzorujące), przy pomocy środków nadzoru (rozstrzygnięć nadzorczych) tam przewidzianych. Nadzorowi określonemu w rozdziale 10 tej ustawy, zdaniem TK, podlega działalność komunalna o tyle, o ile jest prowadzona bezpośrednio przez organy (władze) gmin jako organy ukonstytuowane na gruncie prawa administracyjnego (...), a przy przyjęciu konstrukcji osoby prawa publicznego, wyposażone z mocy prawa we władzę publiczną. Sąd w pełni podziela stanowisko TK. Wprawdzie TK odwołuje się do nieobowiązującej obecnie Konstytucji z 1992r. jak również nie mającego obecnie zastosowania trybu (nieistniejącej aktualnie instytucji) ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni, to aktualna pozostaje argumentacja prawna zawarta w w/w orzeczeniu. W uzasadnieniu TK wskazał m.in. na szereg istotnych okoliczności mających wpływ na zajęte stanowisko, a mianowicie m.in. na to, iż środki nadzoru przewidziane w ustawie o samorządzie terytorialnym, a obecnie gminnym mogą być stosowane wobec wszelkich aktów organów gminy łamiących prawo, a nie tylko takich, które mają związek z wąsko rozumianą działalnością gminną. W konsekwencji, zdaniem Sądu, pojęcie "działalność gminna" o jakiej mowa w art. 85 usg należy rozumieć szeroko. Tym samym należy przyjąć, iż nadzór wojewody obejmuje swym zakresem przedmiotowym także uchwały rady gminy podejmowane w trybie skargowym k.p.a.( art. 229 pkt. 3 k.p.a.). W związku z powyższym zarzut skargi, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 85 i art. 87 usg poprzez przekroczenie zakresu przedmiotowego rozstrzygnięć nadzorczych nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadny natomiast jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 91 ust. 2 i 5 usg. Trafnie skarżąca podnosi, że stosownie do w/w przepisu organ nadzoru był zobowiązany do zawiadomienia Gminy o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały oraz do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w szczególności umożliwienia Gminie zajęcia stanowiska. Obowiązek taki wynika bowiem z art. 91 ust. 5 usg w związku z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. Stosowanie odpowiednio przepisów k.p.a., o którym mowa w art. 91 ust. 5 usg, należy rozumieć jako unormowanie pomocnicze wszędzie tam gdzie ustawa o samorządzie gminnym nie normuje cech rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasad i trybu postępowania nadzorczego ( por. uchwała NSA z 21.10.2002r. , OPS 9/02 oraz wyrok NSA z 27.06.2006r. sygn. akt. IIOSK 447/06 niepublik.). Należy mieć jednak na uwadze, że tak jak przy załatwianiu indywidualnej sprawy administracyjnej w drodze decyzji brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego "z urzędu", nie w każdym przypadku powoduje wadliwość decyzji administracyjnej, której skutkiem może być jej uchylenie, tak i w przypadku postępowań nadzorczych nie każde "niezawiadomienie" o wszczęciu tego postępowania będzie powodować wadliwość rozstrzygnięcia nadzorczego skutkującego koniecznością jego uchylenia. Trudno bowiem przyjąć aby odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. do postępowań nadzorczych polegało na zaostrzeniu kryteriów procesowych tego postępowania. Wręcz przeciwnie, sam brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego nie może powodować wadliwości rozstrzygnięcia wyłącznie z tego powodu ( por. uzasadnienie uchwały NSA z 21.10.2002, OPS 9/02). Należy jednak, zdaniem Sądu uznać, że w sytuacji gdy pomiędzy stronami są sporne okoliczności faktyczne - brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego należy ocenić jako naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zgodzić się ze skarżącą Gminą, iż poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego została pozbawiona możliwości złożenia wyjaśnień w sprawie badanej uchwały. Trzeba podnieść, iż, wbrew twierdzeniom organu nadzoru prezentowanym w odpowiedzi na skargę, nie sposób uznać za "zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego" - zobowiązania Gminy w trybie art. 88 usg. do odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze podmiotu trzeciego ( pismo z 17.07.2008r.). Ma rację skarżąca Gmina, gdy twierdzi (pismo procesowe skarżącej z 10.09.2008r. złożone na rozprawie w dniu 15.10.2008r.), że "podjęcie przez organ nadzoru czynności w związku ze skargą podmiotu trzeciego a nie z urzędu, przywołanie w podstawie prawnej art. 88 ustawy o s. g., a nie 91 ustawy o s. g. oraz zobowiązanie Gminy do odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze z dnia 7 lipca 2008r. podmiotu trzeciego, a nie do kwestii legalności uchwały, co do których organ nadzoru z urzędu powziął wątpliwość i zobowiązanie do złożenia ściśle wskazanych dokumentów - nie stanowiło podstawy do przyjęcia, że organ nadzoru względem badanej uchwały wszczął postępowanie nadzorcze". Trzeba bowiem przypomnieć organowi nadzoru, że zobowiązanie Gminy w trybie art. 88 usg do złożenia określonych dokumentów i odniesienia się do zarzutów podmiotu trzeciego ( autora skargi ) nie może zastępować trybu zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania nadzorczego. Zawiadomienie o jakim mowa w art. 91 ust. 5 usg w związku z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. ma bowiem umożliwić Gminie odniesienie się do poszczególnych kwestii związanych z legalnością podjętej przez radę uchwały, a nie do zarzutów zawartych w skardze podmiotu trzeciego. Jeśli się dodatkowo zważy, iż skarżąca kwestionuje okoliczności faktyczne poczynione przez organ nadzoru, podnosząc, że brak zawiadomienia uniemożliwił jej złożenie wyjaśnień i przedłożenia organowi nadzoru dokumentu w postaci zarządzenia nr 31/08 Wójta Gminy z 18.06.2008r. w sprawie zmian w Regulaminie organizacyjnym Urzędu Gminy ( dołączonego do pisma procesowego z 10.09.2008r.), to uwzględniając poczynione na wstępie rozważania prawne, uznać należy, że brak zawiadomienia Gminy o wszczęciu postępowania nadzorczego miał wpływ na wynik sprawy. Organ nadzoru nie dysponował bowiem pełnym materiałem dowodowym pozwalającym na poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych. Również kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 91 ust. 3 usg poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia nadzorczego jest zasadny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym oraz poglądami doktryny prawniczej organ nadzoru dokonując ustaleń zgodności z prawem poddanej nadzorowi uchwały obowiązany jest wywieść z konkretnego przepisu prawa określony rodzaj naruszenia prawa. Ten wywód w zakresie naruszenia przepisu prawa jest obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia nadzorczego ( por. wyrok NSA z 28.10.2003r. sygn. akt. II SA/Wr 1500/03). Wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nadzorczego polega na powołaniu przede wszystkim art. 91 ust. 1 usg oraz właściwych przepisów prawa materialnego, z którymi akt organu Gminy jest niezgodny. Opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność danego aktu administracyjnego można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które zaliczyć można do istotnych, a więc takich, które skutkować będą nieważnością uchwały rady gminy. Do naruszeń tych będą więc należały przykładowo: naruszenie przepisów określających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej uchwały, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów normujących procedurę uchwałodawczą. Odnosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, jednoznacznie stwierdzić należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze powyższych wymogów nie spełnia, albowiem nie wskazuje konkretnego przepisu prawa, którego naruszenia dopuścił się organ Gminy, a także nie zawiera wymaganego w myśl art. 91 ust. 3 usg uzasadnienia prawnego. Ogólnikowe powoływanie się przez organ nadzoru na naruszenie przez Radę Gminy art. 7 Konstytucji RP oraz art.33 ust. 1-5 usg (cytowanego w kontekście uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych ) - nie spełnia, zdaniem Sądu, wymagań jakie ustawodawca przewiduje dla rozstrzygnięć nadzorczych w art. 91 ust. 3 usg. Organ nadzoru winien bowiem wskazać oprócz art. 91 usg konkretny przepis prawa materialnego, który został przez organ Gminy naruszony oraz dokonać wszechstronnej jego wykładni. Innymi słowy organ nadzoru zobligowany był do jednoznacznego wskazania przepisu prawa, z którego ma wynikać sprzeczność z prawem uchwały rady gminy. Z kolei za uzasadnienie prawne spełniające wymogi w/w przepisu nie sposób uznać stwierdzenia organu nadzoru, iż "(...) wbrew oczywistym faktom i przepisom prawa rozpatrując skargę Koła Gminnego A. Rada Gminy stwierdziła, iż Wójt Gminy podporządkował się wyrokowi NSA z dnia 6.03. 2008r w Warszawie, gdy faktycznie zdaniem organu nadzoru tego nie uczynił ". Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie nawiązuje bowiem do konkretnego przepisu prawa, którego naruszenie, zdaniem Wojewody, skutkowało podjęciem przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego. Ubocznie należy podnieść, iż skonkretyzowanie przez pełnomocnika Wojewody dopiero na rozprawie przepisu prawa, którego naruszenie skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego - nie mogło doprowadzić do odmiennej od przedstawionej w rozważaniach oceny tego rozstrzygnięcia. Wymaga bowiem podkreślenia, że wskazanie konkretnego przepisu prawa, który zdaniem organu nadzoru naruszyła rada gminy, jak również prawidłowego uzasadnienia winno nastąpić w rozstrzygnięciu nadzorczym. Reasumując, Sąd w wyniku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdził, że narusza ono granice dozwolonej ingerencji nadzorczej wyznaczonej przepisami prawa, a mianowicie art. 171 Konstytucji RP i art. 87 usg. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdzając naruszenie prawa przez Wojewodę ego, na podstawie art. 148 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w pkt I i II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt IIII sentencji wyroku oparto o art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło