II SA/Ke 53/22
WyrokWSA w Kielcach2022-03-30
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w Ćmielowie, przyjmując Gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi, przekroczyła swoje kompetencje ustawowe, regulując kwestie wykraczające poza delegację ustawową zawartą w ustawie o ochronie zwierząt?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Ćmielowie dotyczącej gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, uznając, że niektóre jej zapisy (dotyczące wykonawców programu, koordynacji działań, wyłapywania wolno żyjących kotów, obowiązków adoptującego zwierzę oraz sposobu postępowania ze zwierzętami odebranymi właścicielom) wykraczają poza delegację ustawową zawartą w ustawie o ochronie zwierząt. Sąd uznał, że rada gminy nie ma kompetencji do szczegółowego regulowania tych kwestii, które są już uregulowane w ustawie lub należą do kompetencji organu wykonawczego gminy.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Opatowie wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Ćmielowie dotyczącą gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zarzucając jej istotne naruszenie prawa poprzez przekroczenie delegacji ustawowej. Skarżący wskazał na wadliwe uregulowanie kwestii wykonawców programu, koordynacji działań, wyłapywania wolno żyjących kotów, obowiązków adoptujących zwierzęta oraz sposobu postępowania ze zwierzętami odebranymi właścicielom. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność wskazanych przez prokuratora fragmentów uchwały.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w określonych częściach (§ 1.I. i II., § 3 ust. 5, § 6 pkt 3 zd. 6 wraz z załącznikiem nr 1, § 8, § 10) i oddalił skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Opatowie na uchwałę Rady Miejskiej w Ćmielowie z dnia 29 marca 2021 r. Nr XXXVIII/249/2021 w przedmiocie przyjęcia gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy I. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części dotyczącej: - § 1.I. i II., - § 3 ust. 5, - § 6 pkt 3 zd. 6 wraz z załącznikiem nr 1 do gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt z terenu Miasta i Gminy Ćmielów o tytule "Umowa adopcyjna", - § 8, - § 10; II. oddala skargę w pozostałej części.
Uchwałą nr XXXVIII/249/2021 XXXVIII/249/2021 z dnia 29 marca 2021 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) oraz art. 11 ust 1 i art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 638 ze zm.), dalej zwanej "ustawą", Rada Miejska w Ćmielowie w § 1 uchwały przyjęła "Gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Ćmielów w 2021 roku" w brzmieniu stanowiącym załącznik do tej uchwały.
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł Prokurator Rejonowy w Opatowie, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części, tj. co do § 1 pkt I i II, § 3 pkt 5, § 6 pkt 3, § 7 pkt 3, § 8, § 10 załącznika do zaskarżonej uchwały. Skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa, a to:
1. art. 11 ust. 1 ustawy, art. 7 i art. 94 Konstytucja RP, poprzez określenie w § 1 pkt I i II złącznika do zaskarżonej uchwały, że wykonawcami Gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Ćmielów w 2021 r. są między innymi: Urząd Miasta i Gminy w Ćmielowie, organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje, zaś funkcję koordynatora działań podejmowanych w ramach Programu pełni pracownik Referatu Techniczno-Inwestycyjnego w Urzędzie Miasta i Gminy w Ćmielowie;
2. art. 11 ust. 1 oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w § 3 ust. 5 załącznika do uchwały możliwości wyłapywania wolno żyjących kotów i umieszczania ich w schronisku dla zwierząt, podczas gdy art. 11a ust 2 pkt 2 ustawy stanowi podstawę wyłącznie do ustanowienia zasad opieki nad wolno żyjącymi kotami;
3. art. 11 ust. 1 oraz art. 11a ust. 2 pkt 5 ustawy, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w § 6 ust. 3 załącznika do uchwały oraz w załączniku nr 1 do programu - wzorze Umowy adopcyjnej, obowiązku przeprowadzenia przez pracownika Urzędu Gminy wizyty przedadopcyjnej i nałożenie szeregu obowiązków na nowego właściciela zwierzęcia;
4. art. 11a ust. 2 pkt 6 ustawy, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w § 8 załącznika do uchwały sposobu postępowania ze zwierzętami traktowanymi w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, podczas gdy materia ta uregulowana jest w całości w art. 7 ustawy;
5. art. 11a ust. 4 ustawy, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w § 10 załącznika do uchwały, że realizacja zadań polegających na zapewnieniu bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt oraz opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmiania może być powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt, podczas gdy art. 11a ust. 4 ustawy stanowi, że podmiotowi takiemu może być powierzona realizacja zadań wymienionych w art. 11a ust. 2 pkt 3-6 ustawy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 pkt I i II, § 3 pkt 5, § 6 pkt 3, § 7 pkt 3, § 8, § 10 załącznika do zaskarżonej uchwały oraz załącznika nr I do programu – wzoru umowy adopcyjnej.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego i została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.
Dalej Prokurator zarzucił, że w treści § 1.I. załącznika do uchwały nieprawidłowo wskazano wykonawców programu zapobiegania bezdomności zwierząt i zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom, podczas gdy jego wykonawcą jest wójt jako organ wykonawczy gminy. Z kolei odnośnie § 1.II załącznika do uchwały, skarżący stwierdził, że rada nie ma kompetencji do regulowania w programie kwestii tego, który wydział urzędu gminy ma wykonywać określone zadania wymienione w programie.
Co do zarzutu dotyczącego § 3 pkt 5 załącznika do uchwały, wnoszący skargę zauważył, że art. 11a ust 2 pkt 2 ustawy stanowi podstawę do ustanowienia zasad opieki nad wolno żyjącymi kotami, a nie sposób przyjąć, by wyłapywanie i umieszczanie w schronisku stanowiło formę opieki nad tymi zwierzętami. Umieszczenie kota w schronisku powoduje utratę przez niego statusu zwierzęcia wolno żyjącego, art. 11 ust. 1 i 11a ust. 2 pkt 3 ustawy dają radzie uprawnienia do ustanowienia zasad odławiania zwierząt bezdomnych, nie zaś wolno żyjących, przez które rozumie się zwierzęta nieudomowione żyjące w warunkach niezależnych od człowieka.
Odnośnie § 6 ust. 3 załącznika do uchwały oraz załącznika nr 1 do programu - wzór umowy adopcyjnej, skarżący Prokurator podkreślił, że w art. 11a w zw. z art. 11 ustawy brak jest delegacji dla rady gminy do określenia obowiązków osoby adoptującej bezdomne zwierzę. Przepisy te wkraczają w sposób niedopuszczalny w sferę materii ustawowej, ponieważ wprowadzają dodatkowe obowiązki czy nakazy dla przyszłych właścicieli zwierząt bez wyraźnej podstawy ustawowej (zob. wyroki: WSA w Warszawie z 16 grudnia 2019 r. IV SA/Wa 1927/19 i WSA w Bydgoszczy z 13 czerwca 2018 r., II SA/Bd 1331/17).
Zdaniem autora skargi z kolejnym przekroczeniem delegacji ustawowej mamy do czynienia w § 8 załącznika do uchwały, który dotyczy m.in. sposobu postępowania ze zwierzętami, nad którymi się znęcano. Materia ta uregulowana jest w art. 7 ustawy. Skarżący stwierdził, że art. 11 a ust. 2 pkt 7 ustawy stanowi podstawę wyłącznie do wskazania konkretnego gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, nie upoważnia zaś do precyzowania uregulowań ustawowych w zakresie postępowania z odebranymi zwierzętami (wyrok WSA we Wrocławiu z 17 września 2014 r., II SA/Wr 409/14).
Co do zarzutu sprzeczności § 10 załącznika do uchwały z przepisami ustawy, skarżący podniósł, że podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt nie można powierzyć innych zadań niż wymienione w art. 11a ust. 2 ustawy, stanowiące obligatoryjny element programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
W odpowiedzi na skargę organ co do zasady zgodził się z zarzutami i wnioskami skargi, poza zarzutem nr 4. Zdaniem organu przypadki, w których można zwierzę odebrać opisane są w art. 6 ust. 2 ustawy, zaś art. 7 ustawy stanowi podstawę prawną do wydania decyzji orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt.
Organ także wskazał, że "Gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na ternie Miasta i Gminy Ćmielów w 2021 r." obowiązywał do końca 2021 r. i ponieważ programy te uchwalane są do końca marca każdego roku na dany rok kalendarzowy, to rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach dotyczyć będzie uchwały, która i tak już nie obowiązuje.
Na rozprawie sądowej Prokurator poparł skargę i precyzując ją wyjaśnił, że zaskarżeniem objęty jest również załącznik nr 1 do gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt z terenu Miasta i Gminy Ćmielów o tytule "Umowa adopcyjna", natomiast skargą nie jest objęty § 7 pkt 3 załącznika do uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga w przeważającej części jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy, kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem.
Nie było w sprawie kwestionowane, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt należy kwalifikować jako akt prawa miejscowego. Taki pogląd dominuje też w orzecznictwie sądowym (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II OSK 1001/17, dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w tym uzasadnieniu, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie go podziela.
Na wstępie, odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę, stwierdzić należy, że okoliczność, że zaskarżona uchwała obowiązywała do końca 2021 r. nie pociąga za sobą bezprzedmiotowości postępowania sądowego toczącego się w czasie, gdy uchwała ta już nie obowiązuje. Od momentu bowiem, gdy zaskarżona uchwała weszła do obrotu prawnego, do chwili kiedy przestała obowiązywać, funkcjonowała ona w tym obrocie i wywołała określone skutki prawne. Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia (por. postanowienie NSA z 2 lutego 2010 r., I OSK 97/10). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). Taką uchwałę należy wówczas traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowił art. 11a ustawy, który w ustępie 1 nakłada na radę gminy obowiązek określenia w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
Przechodząc do oceny zaskarżonych zapisów należy wskazać, że Sąd podziela argumentację skargi uzasadniającą wadliwość wskazanego przez Prokuratora § 1.I. i II. załącznika do zaskarżonej uchwały. W § 1.I. podano konkretne podmioty mające być wykonawcami Gminnego Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy Ćmielów. Z kolei w § 1.II. postanowiono, że funkcję koordynatora działań podejmowanych w ramach Programu pełni pracownik Referatu Techniczno-Inwestycyjnego w Urzędzie Miasta i Gminy w Ćmielowie. W celu zapewnienia funkcjonowania programu będzie ono współpracować z organami Inspekcji Weterynaryjnej i samorządem lekarsko-weterynaryjnym.
Zgodzić się należy ze skarżącym Prokuratorem, że zapis § 1.I. załącznika do zaskarżonej uchwały narusza art. 11 ust. 1 ustawy, który stanowi, że zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin, a stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organem wykonawczym gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Ponadto poza naruszeniem art. 11 ust. 1 ustawy zapis ten powoduje również, że uchwała jest wewnętrznie sprzeczna, skoro w jej § 2 wskazano, że wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Ćmielowa.
Natomiast jeśli chodzi o zapis z § 1.II, to z art. 11a ustawy nie wynika dla rady kompetencja do regulowania w programie kwestii, który referat, czy też jakakolwiek inna komórka organizacyjna urzędu gminy (miejskiego) ma wykonywać określone zadania wymienione w programie. Nadto art. 33 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny, nadany przez wójta w drodze zarządzenia. Zatem to wyłącznie do wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta) należy decydowanie o strukturze organizacyjnej i zakresach działania poszczególnych komórek organizacyjnych oraz zasadach działania urzędu gminy (miejskiego). To zaś potwierdza, że rada gminy (miejska) nie ma kompetencji do stanowienia w tym przedmiocie w uchwale podjętej na mocy art. 11a ustawy (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 17 września 2014 r. II SA/Wr 409/14). Tym samym wskazany zapis zawiera unormowania, których lokalny prawodawca nie mógł w nim zamieścić. Skutkuje to koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W § 3 ust. 5 (a nie w § 3 pkt 5, jak to błędnie zakwalifikował skarżący Prokurator) załącznika do zaskarżonej uchwały postanowiono, że: "Wyłapane koty wolno żyjące będą w razie konieczności umieszczane w Schronisku dla Zwierząt w N. ul. [...] na podstawie zawartej umowy. Zwierzęta bezdomne po przewiezieniu do schroniska będą podlegały leczeniu, szczepieniu, kastracji bądź sterylizacji".
Z art. 11a ust. 2 pkt 3 ustawy wynika, że odławiane mogą być tylko bezdomne zwierzęta. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 16 ustawy przez zwierzęta bezdomne rozumie się zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały. Ponadto przez zwierzęta wolno żyjące (dzikie) rozumie się zwierzęta nieudomowione żyjące w warunkach niezależnych od człowieka (art. 4 pkt 21 ustawy).
Z powyższych regulacji więc wynika, że tylko te zwierzęta domowe, (do których mogą zaliczać się koty jako zwierzęta tradycyjnie przebywające wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego towarzysza), które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka - mogą być odławiane. Jednak zwierząt wolno żyjących, którymi również mogą być i często są koty - nie można odławiać. Zatem zawarty w programie zapis o wyłapywaniu wolno żyjących kotów wykracza poza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 11a ust. 2 pkt 3 ustawy. Wprawdzie zapis z § 3 ust. 5 zdanie 2 załącznika do zaskarżonej uchwały dotyczy już tylko zwierząt bezdomnych, ale jest z kolei sprzeczny ze wstępną częścią § 3, z której wynika, że § 3 dotyczy opieki nad kotami wolno żyjącymi. Nie ulega więc wątpliwości, że § 3 ust. 5 załącznika do zaskarżonej uchwały jest wewnętrznie niespójny, co powodują brak czytelności tej części zaskarżonego aktu prawa miejscowego, a to uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
W § 6 pkt 3 załącznika do zaskarżonej uchwały uchwalono, że poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt realizowane jest przez: zachęcanie mieszkańców Gminy do adopcji zwierząt tymczasowo pozostających pod opieką Gminy przed przewiezieniem ich do schroniska. Gmina zapewni pokrycie całkowitych kosztów sterylizacji lub kastracji zwierząt oraz przeprowadzenie całościowej profilaktyki weterynaryjnej, osobom wyrażającym chęć ich adopcji. Wymienione zabiegi będą wykonywane w ramach umowy zawartej z Gabinetem Weterynaryjnym lek. wet. A. P., [...], ul. 11 [...]. Przed przekazaniem bezdomnego zwierzęcia do adopcji uprawniony pracownik Urzędu Gminy dokona wizyty przed adopcyjnej. Przekazanie zwierzęcia na własność innej osobie będzie się odbywało na podstawie umowy adopcyjnej.
Warunki adopcji zostały określone w Umowie adopcyjnej stanowiącej załącznik do Programu.
W stanowiącej załącznik nr 1 do Programu "Umowie adopcyjnej" nałożono na nowego właściciela zwierzęcia szereg obowiązków, w tym: w razie ucieczki zwierzęcia - obowiązek powiadomienia Wydającego (Gminę) i podjęcia wszelkich możliwych kroków zmierzających do odnalezienia go (pkt 1), obowiązek poddania się przez nowego opiekuna kontroli Wydającego w zakresie nowych warunków (pkt 2), zakaz oddania zwierzęcia do schroniska (pkt 3), w razie pokrycia zwierzęcia obowiązek uregulowania przez nowego właściciela kosztów usunięcia ciąży i uśpienia miotu (pkt 11), zakaz sprzedaży zwierzęcia (pkt 12).
Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że w art. 11a w związku z art. 11 ustawy brak jest delegacji dla rady do określenia obowiązków osoby adoptującej bezdomne zwierzęta. Z art. 11a ust. 2 pkt 5 ustawy wynika, że program może dotyczyć kwestii sposobu poszukiwania właścicieli dla zwierząt bezdomnych. W konsekwencji unormowania dotyczące określenia obowiązków adoptującego bezdomne zwierzę wkraczają w sposób niedopuszczalny w sferę materii ustawowej, ponieważ wprowadzają dodatkowe obowiązki dla przyszłych właścicieli zwierząt. Podstawa do wprowadzenia takiego ograniczenia powinna znaleźć wyraz w upoważnieniu ustawowym. Tymczasem w art. 11a ustawy brak jest takiego upoważnienia. Tym samym postanowienia "Umowy adopcyjnej" nakładające na adoptującego wspomniane obowiązki wykraczają poza delegację ustawową. Oznacza to jednocześnie wkroczenie przez Gminę w zakres materii ustawowej oraz naruszenie zasady prawidłowej legislacji, stanowiącej element zasady demokratycznego państwa prawa wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Regulowanie sytuacji prawnej podmiotów, bez podstawy ustawowej, stanowiło zatem przekroczenie upoważnienia ustawowego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2019 r., IV SA/Wa 1927/19).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził nieważność § 6 pkt 3 zdanie 6 wraz z załącznikiem nr 1 do gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt z terenu Miasta i Gminy Ćmielów o tytule "Umowa adopcyjna".
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do stwierdzenia nieważności § 6 pkt 3 zdania 1-5 załącznika do zaskarżonej uchwały. Podkreślenia wymaga, że pozyskiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt może odbywać się w drodze różnych działań niewładczych i jednym z takich działań jest właśnie adopcja zwierzęcia, do której na podstawie dobrowolnej umowy może zobowiązać się osoba podejmująca się opieki nad przekazanym jej na własność bezdomnym zwierzęciem, co zostało uregulowane w omawianym zapisie. Dokonanie wcześniej wizyty przedadopcyjnej, o czym mowa w § 6 pkt 3 zd. 4 załącznika do zaskarżonej uchwały, nie świadczy o nałożeniu na osobę podejmującą się adopcji jakiegokolwiek obowiązku, gdyż przepis ten dotyczy obowiązku nałożonego na pracownika urzędu gminy, która w ten sposób realizuje zapis zawarty w art. 11 ust. 2 pkt 5 ustawy. Tak samo należy też ocenić zapisy § 6 pkt 3 zd. 1, 2, 3 i 5 załącznika. Należy też zauważyć, że skarżący Prokurator nie zaprezentował jakiejkolwiek argumentacji uzasadniającej stwierdzenie nieważności tego zapisu. W tej sytuacji w tym zakresie Sąd oddalił skargę.
W § 8 załącznika do zaskarżonej uchwały - wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich - uchwalono, że zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt na podstawie decyzji Burmistrza Ćmielowa zostanie czasowo odebrane właścicielowi i przekazane do gospodarstwa Pana Z. K., [...] ( uzgodnionego każdorazowo z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w O.), na podstawie poczynionych uzgodnień z właścicielem. Wskazanemu gospodarstwu rolnemu przekazane zostanie również zwierzę w przypadku tymczasowej utraty właściciela (śmierć), kiedy zarówno w jednym jaki i w drugim przypadku nie będzie możliwe przekazanie zwierzęcia członkom rodziny właściciela lub innym osobom (spadkobiercom), które mogłyby przejąć opiekę nad zwierzęciem.
Należy zaznaczyć, że w zdaniu 1 powyższego paragrafu prawodawca lokalny przekroczył delegację ustawową wskazaną w art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy i wkroczył w materię uregulowaną w art. 7 ustawy, który dotyczy czasowego odebrania właścicielowi zwierzęcia będącego ofiarą znęcania. Skoro więc kwestie te są szczegółowo unormowane w ustawie, to niedopuszczalne było ich powtarzanie czy tym bardziej zmodyfikowanie przez akt niższej rangi. Zgodnie z art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy rada ma jedynie obowiązek wskazania konkretnego gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla takich zwierząt. Uchwała w tej kwestii nie może również zawierać uregulowań dotyczących postępowania ze zwierzętami, których właściciel zmarł, co znalazło się w zdaniu drugim § 8, a także uregulowań dotyczących ewentualnego przekazania zwierząt po zmarłym właścicielu oraz zwierząt, nad którymi ich właściciel się znęcał członkom ich rodziny, czy spadkobiercom. Takie zapisy naruszają art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy. W tej sytuacji zastrzeżenia podniesione w odpowiedzi na skargę, co do prawidłowości § 8 załącznika do zaskarżonej uchwały nie są trafne.
W § 10 załącznika do zaskarżonej uchwały postanowiono, że realizacja zadań, o których mowa w § 2-7 może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Zapis § 2 dotyczył zapewnienia bezdomnym zwierzętom domowym miejsca w schronisku dla zwierząt, § 3 opieki nad wolno żyjącymi kotami, § 4 wyłapywania bezdomnych zwierząt, § 5 ograniczenia populacji bezdomnych zwierząt, § 6 poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt, a § 7 usypiania ślepych miotów.
Zgodnie z art. 11a ust. 4 ustawy podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt można powierzyć realizację zadań, o których mowa w art. 11a ust. 2 pkt 3-6 ustawy to jest: odławianie bezdomnych zwierząt (pkt 3); sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt (pkt 4); poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt (pkt 5); usypianie ślepych miotów (pkt 6).
Bezspornie więc § 10 załącznika do zaskarżonej uchwały częściowo stanowi modyfikację art. 11 ust. 4 ustawy poprzez rozszerzenie zakresu zadań powierzanych prowadzącemu schronisko. Natomiast nałożenie przez prawodawcę lokalnego na ten podmiot obowiązków: wyłapywanie bezdomnych zwierząt, ograniczenie populacji bezdomnych zwierząt poprzez sterylizację albo kastrację, poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt, usypianie ślepych miotów jest zgodne z delegacją ustawową zawartą w art. 11 a ust. 4 ustawy, ale stanowi zbędne jej powtórzenie. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Trzeba zatem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała organu gminy nie powinna zatem, co do zasady, powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą. Jak wskazał NSA w wyroku z 2 lipca 2021 r., III OSK 3700/21 (nie publ.), przepis aktu prawa miejscowego nie może ponownie regulować tego samego, co już jest uregulowane w ustawie. Dopuszczalność powtórzeń tej samej regulacji w akcie hierarchicznie niższego rzędu prowadziłaby do powstawania sprzeczności w systemie prawa, a w tym do sytuacji, w której jedna i ta sama norma prawna zostałaby uregulowana w dwóch hierarchicznie odrębnych aktach prawnych i uchylenie jednego z tych aktów nie skutkowałoby automatycznie pozbawieniem obowiązywania danej normy w innym akcie prawnym.
Należy zaznaczyć, że naruszenie zakazu powtarzania w zapisach uchwały przepisów ustaw, powoduje nieważność tych zapisów. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza bowiem w stopniu istotnym regulowanie przez gminę jeszcze raz tego, co zostało już zamieszczone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części opisanej w punkcie I wyroku, natomiast w punkcie II wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w w pozostałej części, tj. co do § 6 pkt 3 zdanie 1-5 załącznika do zaskarżonej uchwały.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło