II SA/Ke 607/19
WyrokWSA w Kielcach2020-01-23
Skład orzekający: Beata Ziomek, Agnieszka Banach, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie strony dotyczy kwestii, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednim postępowaniu administracyjnym i sądowym, a strona nie przedstawia nowych dowodów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie strony dotyczy kwestii, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednim postępowaniu administracyjnym i sądowym, a strona nie przedstawia nowych dowodów. W takiej sytuacji zachodzi 'inna uzasadniona przyczyna' uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, ponieważ sprawa jest już rozstrzygnięta (res iudicata) i ponowne jej rozpatrywanie byłoby bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie wykreślenia działek nr 539 i 548 oraz przywrócenia pierwotnej numeracji i powierzchni innych działek. Organ I instancji (Starosta) odmówił wszczęcia postępowania, a organ II instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa i naruszenie praw nabytych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 lipca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.
II SA/Ke 607/19
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2019 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia J. S. na postanowienie Starosty z dnia 29 maja 2019 r., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie prawidłowego wykreślenia działek nr 539 o powierzchni 0,2020 ha i nr 548 o powierzchni 0,2280 ha o łącznej powierzchni 0,4300 ha położonych w obrębie O. obr. 1 zgodnie z umową sprzedaży AN Rep. A Nr [...] i zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego z dnia 13 września 2006 r. oraz w sprawie przywrócenia działek nr 12, 24, 67, 179, 180/1, 383, 426/2, 426/3 położonych w obrębie O. obr 1 do stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków, - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK) ustalił, że J. S. figuruje w rejestrze działek jako właścicielka działek nr 12 o pow. 0,5392 ha, nr 24 o pow. 2,2064 ha, nr 67 o pow. 1,5595 ha, nr 179 o pow. 0,2894 ha, 180/1 o pow. 0,0398 ha, nr 383 o pow. 0,1650 ha, nr 426/3 o pow. 0,4819 ha, nr 426/5 o pow. 0,2558 ha. Działka nr 426/2 wymieniona w jednym z wniosków nie istnieje w rejestrze gruntów obr. 01 O. obr. 01.
W wyniku uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ujawniono podział działki nr 426/2 o pow. 0,3165 ha na działki nr 426/4 o pow. 0,0496 ha i 426/5 o pow. 0,2558 ha. Własnością J. S. pozostała działka nr 426/5. (wyrok Sądu Rejonowego z dnia 30 grudnia 2010 r. sygn. akt IC [...]).
Kwestia prawidłowości zmiany wprowadzonej w 2006 r. w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr 539 i nr 548 stanowiących obecnie własność R. i M. małż. G. a także zmiany i oznaczenia i powierzchni działek nr 12, 24, 67, 179, 180/1, 383, 426/3, 426/5 położonych w O. obr. 01, była już przedmiotem postępowania administracyjnego. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Ke [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. S. decyzję WINGiK z dnia 9.10.2009 r. znak: [...] mocą której organ II instancji uchylił decyzję Starosty z dnia 29 czerwca 2009 r. znak: [...] i orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta O. obr. 01 polegającej na zmianie powierzchni działek nr 12, 24, 179, 180/1, 383, 426/3, 539, 548 i pozostawieniu bez zmian powierzchni działki nr 67.
W uzasadnieniu organ szczegółowo przedstawił przebieg czynności podejmowanych przez organy ewidencyjne w związku z licznymi wnioskami J. S. dotyczącymi wymienionych wyżej działek wskazując, że J. S. zmierza do pozostawienia w ewidencji danych zawierających dotychczasowe oznaczenia numerów działek i ich powierzchni zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym sprzed modernizacji. Dotyczy to wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr 539 i 548 oraz w odniesieniu do powierzchni i numeracji działek nr 12, 24, 67, 179, 180/1, 383, 426/3, 426/5. Podkreślono, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie WINGiK z dnia 10.01.2013 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia 29.11.2012 r. znak: [...] odmawiające wszczęcia postepowania w sprawie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków danych zgodnie z aktem notarialnym Rep A Nr [...] i mapą Nr [...] poprzez zmianę powierzchni działek nr 12, 24, 179, 383, 426/3, 426/2 i 67 oraz zmiany powierzchni i numeracji działki nr 180/1 oraz postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia 25.04.2013 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie WINGiK z dnia 7.03.2013 r. znak: [...], którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem WINGiK z dnia 10.01.2013 znak: [...].
Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, J. S. do pism i wniosków złożonych w dniu 29 marca 2019 r. i uzupełnionych pismami z dnia 1 kwietnia oraz 24 kwietnia 2019 r. nie dołączyła żadnych nowych dowodów, które mogłyby być podstawą do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków żądanych przez nią zmian. Biorąc pod uwagę przedstawione w sprawie okoliczności organ uznał, że zaistniały "inne uzasadnione przyczyny", wymienione w art. 61a § 1 Kpa uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, do których zaliczył sytuację, gdy w tej samej sprawie postepowanie już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. S. wniosła o uchylenie postanowienia WINGiK z dnia 8 lipca 2019 r i poprzedzającego je postanowienia Starosty z dnia 29 maja 2019 r. zarzucając organowi rażące naruszenie prawa, naruszenie praw nabytych na szkodę skarżącej, interesu publicznego i państwowego.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała stanowisko odnośnie nieprawidłowości przy sprzedaży działek w dniu 28.08.2006 r., gdyż do chwili obecnej "brak prawidłowych wpisów w sprawie odłączenia działek sprzedanych i w sprawie przyłączenia działek sprzedanych". Zdaniem autorki skargi aktualne wpisy w ewidencji gruntów i budynków są wynikiem oszustwa i nadużyć, którymi nie chcą się zająć organy ewidencyjne.
W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia stanowił w rozpoznawanej sprawie art. 61a § 1 Kpa zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 2 art. 61a).
Ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, natomiast drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego są sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne, czy też zapadło już w takiej sprawie rozstrzygnięcie. Generalnie przyjmuje się, że uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest oczywisty brak podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie (por. wyrok NSA z 22.07.2014 r., sygn. akt I OSK 1635/14, I SA/Bk 731/19, IV SA/Po 773/19, II SA/Łd 405/19).
Możliwość zastosowania przez organ analizowanego przepisu wymaga ustalenia czego dotyczy wniosek i wszczęcia jakiego postępowania oczekuje podmiot składający pismo.
W świetle poglądów doktryny oraz stanowiska orzecznictwa sądowego, przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli między innymi nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2247/98, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 417/13).
Przedmiot postępowania zostaje określony w żądaniu strony wszczęcia postępowania oraz w zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 1 i 3 Kpa). Zadaniem organu administracji jest załatwienie określonej w ten sposób sprawy administracyjnej.
Bezspornie WSA oddalił skargę J. S. na decyzję WINGiK z dnia 9 października 2009 r. znak: [...] mocą której organ II instancji uchylił decyzję Starosty z dnia 29 czerwca 2009 r. znak: [...] i orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta O. obr. 01 polegającej na zmianie powierzchni działek nr 12, 24, 179, 180/1, 383, 426/3, 539, 548 i pozostawieniu bez zmian powierzchni działki nr 67.
Ponadto materiał dowodowy wskazuje na wielość spraw, które dotyczyły tych samych działek, których inicjatorem była skarżąca.
Stwierdzenie organu, że żądanie J. S. zawarte we wniosku z dnia 29 marca 2019 r. jak i w uzupełniających je pismach z dnia 1 i 24 kwietnia 2019 r. dotyczyło tych samych kwestii, które były już przedmiotem orzekania organów administracji jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , zasługuje na uwzględnienie. J. S. nadal domaga się w odniesieniu do tych samych działek (nr 12, 24, 179, 180/1, 383, 426/3, 539, 548 i nr 67) zmian ich powierzchni i oznaczenia, z uwzględnieniem dokumentacji sporządzonej przed przeprowadzeniem z urzędu modernizacji kompleksowej ewidencji gruntów i budynków m.O. w 2006 r. Jednocześnie nie przedstawia żadnych nowych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do ponownej weryfikacji danych zawartych w tej ewidencji do wspomnianych działek. Pozwala to na uznanie, że charakter i zakres żądania skarżącej jest tożsamy ze sprawą, która została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem WSA z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Ke [...]. Wobec powyższego, ponowne wydanie decyzji w tej samej sprawie, pomiędzy tymi samymi stronami jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie zasadnie więc wskazały organy, że w rozumieniu art. 61a § 1 Kpa zachodzi przesłanka innych uzasadnionych przyczyn, których istnienie pozwala na odmowę wszczęcia postępowania.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 Kpa, kwestie merytoryczne nie mogą być przedmiotem oceny organu i w postanowieniu wydanym w tym trybie organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. W przypadku odmowy wszczęcia postępowania przez organ, nie prowadzi on postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to i nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 października 2012 r., I SA/Wa 1137/12).
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło