II SA/Ke 680/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2014r. sprawy ze skargi L. W. i A. W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowania odwoławcze od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. w B., ustalił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia na terenie kopalni piaskowców kwarcytowych eksploatowanych ze złoża "Wiśniówka" na działce 1/15 w [...], gmina [...]. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli (jednym pismem) [...]. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 i 127 § 2 K.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze od ww. decyzji organu I instancji z odwołania wniesionego przez [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu przysługuje jedynie G. T., M. G., R. Z. oraz R. P. Osoby te są bowiem właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym realizacją przedmiotowej inwestycji. Co się zaś tyczy pozostałych osób to Kolegium wezwało ich pełnomocnika do przedłożenia dowodów potwierdzających posiadanie przez te osoby tytułu prawnego do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia. W odpowiedzi przedłożono: - pełnomocnictwo administracyjne od A. W., - kserokopię aktu notarialnego, z którego wynika status właściciela A. W. oraz ograniczone prawo rzeczowe ustanowione na rzecz L. W., - kserokopię dowodu osobistego L. W. z danymi meldunkowymi, - kserokopie decyzji o wymiarze podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości wydane przez Wójta Gminy, dotyczące A. W., [...]. W odniesieniu do [...] ich pełnomocnik wniósł o wystąpienie przez organ odwoławczy do Wójta Gminy o podanie, czy osoby te posiadają status podatnika podatku od podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości, a także czy osoby te są zameldowane na terenie gminy [...]. Ponadto domagano się uznania za stronę w niniejszej sprawie R. B. – będącego domownikiem J. B., Z. K. – będącego domownikiem S. K., Ł. K. – będącego domownikiem M. K. i Z. K., E. Ł. – domownika W. Ł. oraz I. C. – domownika S. C. Odnosząc się do osób względem których umorzono postępowania odwołacze Kolegium stwierdziło, że nie są one są stronami przedmiotowego postępowania, gdyż nie posiadają w niniejszej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, a jedynie interes faktyczny. W tym zakresie podkreślono, przytaczając art. 28 K.p.a. oraz powołując się na orzecznictwo, że przymiot strony w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – poza wnioskodawcą – posiadają jedynie podmioty posiadające tytuł prawny (chodzi przy tym o prawo własności bądź inne prawa rzeczowe zbliżone swoim zakresem do prawa własności) do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, bądź w zasięgu jej oddziaływania. Tymczasem Kolegium, po analizie akt przedmiotowej sprawy, w szczególności mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi projektowanym liniami rozgraniczającymi teren inwestycji oraz zasięgiem jej oddziaływania, ustaliło, że ww. osobom nie przysługuje prawo własności (bądź użytkowania wieczystego) do terenu bezpośrednio sąsiadującego z terenem inwestycji, jak też terenu na który przedmiotowe przedsięwzięcie może oddziaływać. Interesu prawnego tych osób do udziału w przedmiotowym postępowaniu nie wykazał również ich pełnomocnik – pomimo kierowanego w tym zakresie wezwania. Natomiast przedłożone w odniesieniu do części odwołujacych się kopie decyzji podatkowych nie mogą, zdaniem organu, stanowić podstawy do oceny wymaganego interesu prawnego, jako że nie zawierają danych pozwalających na identyfikację nieruchomości objętych tymi decyzjami – to jest zlokalizowanie ich położenia względem planowanej inwestycji. Podobnie, powoływanie na takie okoliczności, jak fakt zamieszkiwania (zameldowania) na terenie gminy M. – nawet w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, nie jest wystarczające do uznania odwołujących się za strony postępowania. Co się zaś tyczy odwołania R. P. to – jak wynika z akt administracyjnych – po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Skargi na opisaną na wstępie decyzję Kolegium z dnia 10.06.2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli L. W., A. W., [...]. Skarżący, domagając się uchylenia w całości ww. rozstrzygnięcia, zarzucili organowi odwoławczemu naruszenia art. 28 K.p.a. – poprzez błędne uznanie, że nie przysługują im prawa stron w postępowaniu odwoławczym w niniejszej sprawie. W tym zakresie zakwestionowano przedstawione w zakwestionowanej decyzji zawężające, zdaniem stron, rozumienie wymaganego interesu prawnego. Zwrócono przy tym uwagę na błędne definiowanie przez Kolegium zasięgu planowanego oddziaływania przedsięwzięcia w oparciu o mapę ewidencyjną z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji oraz linią jej zasięgu. Poczynione w tym przedmiocie ustalenia zostały, zdaniem stron, oparte wyłącznie na stanowisku inwestora, dotyczące tego, na jaki obszar będzie oddziaływać projektowane przedsięwzięcie. Jak wynika bowiem z treści samego raportu środowiskowego "granica złoża znajduje się w odległości 550 m na północny wschód od najbliższej zabudowy mieszkaniowej wsi Marczakowa Dolina (...) Odległość od granicy terenu górniczego do najbliższej zabudowań zagrodowej wsi Doliny Marczakowej (nr 213) wynosi ok. 100 m, ok. 250 m od zasobnika operacyjnego, a od miejsca eksploatacji piaskowca kwarcytowego - obszaru górniczego – 500 m w kierunku południowym. Zabudowa mieszkaniowa znajduje w obniżeniu, u podnóża wyniesienia, na którym wydobywany jest kwarcyt" (str. 10 i 145 raportu). Ponadto w skardze podniesiono, że w raporcie analizowany jest poziom hałasu w odniesieniu do przyjętych punktów pomiarowych położonych na nieruchomościach przy Dolinie Marczakowej nr 213, 219 C, oraz 215, a w odniesieniu do tych punktów badany był także prognozowany poziom hałasu. W rezultacie, zdaniem skarżących, skoro organ I instancji zaakceptował (bez weryfikacji) informację lokalizacyjną inwestora, to winien również zakceptować twierdzenia skarżących o tym, że aktywność kopalni w zakresie emisji pyłów i hałasu odnosi się do należących do nich nieruchomości. Ponadto, skoro Kolegium znało numery działek skarżących (z informacji Wójta Gminy) to ich lokaliacja była możliwa przy pomocy internetowego systemu geoportal.gov.pl. Podkreślono przy tym, że z uwagi na sygnalizowaną w odwołaniu wadliwość raportu środowiskowego, dotyczącego emisji pyłów i hałasu z planowanej inwestycji, nie sposób ustalić ściśle zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. W ocenie skarżących inwestycja ta będzie odddziaływać na nieruchomości położone w miejscowości Dolina Marczakowa, a z uwagi na bliskość Doliny Marczakowej odczuwalne obecnie zapylenie i hałas odnosić się będą również do nieruchomości rolnych przy ul. Krajobrazowej w miejscowości [...] oraz w miejscowości [...]. Zakwestionowano przy tym stanowisko organu, który łączy istnienie interesu prawnego ze statusem właściciela nieruchomości. Skarżący zwrócili przy tym uwagę na brak odniesienia się do ich wniosku – w zakresie osób nielegitymujących się stosownymi decyzjami organu podatkowego – o zwrócenie się do Wójta Gminy o udzielenie informacji co do statusu prawnego podatników podatku rolnego, leśnego oraz podatku od tych nieruchomości. To samo dotyczy wniosku o zwrócenie się do tego organu o wskazanie danych meldunkowych tych osób. Końcowo skarżący, powołując się na art. 144 w zw. z art. 222 § 2 K.c., art. 251 K.c., art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 19 ustawy z dnia 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowy zasób gminy i zmiana Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz art. 28¹ K.r.o., wskazali że interes prawny w niniejszym postępowaniu powinny posiadać również osoby posiadające prawa rzeczowe, obligacyjne oraz alimentacyjne do nieruchomości pozostających w strefie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, jak również ich domownicy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację powołaną w zakwestionwanym rozstrzygnięciu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga L. W. oraz A. W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowana decyzja odpowiada przepisom prawa. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach o charakterze procesowym, to jest umarzająca postępowania odwoławcze od decyzji organu I instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia na terenie kopalni piaskowców kwarcytowych. Mając na uwadze tak określony przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, jak również treść art. 134 ustawy P.p.s.a., stwierdzić trzeba, że poza kognicją Sądu w rozpoznawanej sprawie pozostaje merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, w której Wójt Gminy wydał decyzję z dnia [...] W tym miejscu, odnosząc się do podstawy prawnej zakwestionowanego rozstrzygnięcia, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sytuacji, gdy odwołanie wnosi podmiot niebędący stroną postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.). W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji organu II instancji sprowadza się, w pierwszym rzędzie, do zbadania czy Kolegium zasadnie uznało, że wszystkim odwołującym się (za wyjątkiem G. T., M. G., R. Z. oraz R. P.) nie przysługiwał przymiot stronyw postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnego węzła wstępnego kruszenia na terenie kopalni piaskowców kwarcytowych eksploatowanych ze złoża "Wiśniówka". W tym miejscu podkreślić trzeba, że – jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – dla ustalenia, czy dany podmiot ma interes prawny w postępowaniu w sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia (a zatem jak wynika z art. 28 K.p.a. – czy przysługuje mu przymiot strony w tym postępowaniu) nie ma znaczenia czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie się mieścić w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne. Z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) wynika bowiem, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy. Przy ustalaniu kręgu stron postępowania organ administracji powinien mieć zatem na uwadze to, że o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu decyduje już sam fakt oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, natomiast ocena, czy oddziaływanie to mieści się w granicach określonych przepisami szczególnymi, czy też przekracza ustalone normy, będzie miała wpływ na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzygającą o losie tej inwestycji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9.07.2013r. o sygn. akt II SA/Bd 499/13, LEX nr 1351546). Z kolei, jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 15.05.2013r. o sygn. akt II OSK 108/12, LEX nr 1328183 ,,dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca, konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. (...) Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony. Stroną postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia". Precyzując powyższe wskazać należy – jak wnikliwie zauważa WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20.03.2012r. o sygn. akt II SA/Kr 1932/11, LEX nr 1138582 – że "przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko". Nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że ustalenia w tym ostatnim zakresie powinny być poczynione na podstawie odpowiedniej mapy z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmować obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12.02.2010r. o sygn. akt II SA/Kr 1729/09, LEX nr 5597641). Obowiązkiem organu, prowadzącego postępowanie, w którym podejmowana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, jest bowiem ustalenie – w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko – kto jest stroną tego postępowania oraz kto nie ma tego przymiotu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19.08.2010r. o sygn. akt II SA/Rz 303/10, LEX nr 754565). Przenosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Kolegium – kierując się treścią art. 28 K.p.a. – prawidłowo stwierdziło brak przymiotu strony u osób, co do których umorzono postępowanie odwoławcze, uczyniło zadość ww. obowiązkowi. Zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia w tym zakresie zostały bowiem poczynione "po analizie akt sprawy dotyczących przedmiotowej sprawy, w szczególności mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi projektowanym liniami rozgraniczającymi inwestycji oraz zasięgiem oddziaływania inwestycji". Podkreślenia wymaga, że sformułowanie "po analizie akt sprawy" oznacza, że organ odwoławczy przeanalizował również istotną dla podjęcia zaskarżonej decyzji opisaną poniżej "Mapą z odległościami do najbliższych zabudowań". W rezultacie prawidłowo stwierdzono, że ww. osobom nie przysługuje prawo własności (bądź użytkowania wieczystego) do terenu bezpośrednio sąsiadującego z terenem inwestycji, jak też terenu na który inwestycja ta może oddziaływać. Podkreślić przy tym trzeba, że stanowisko Kolegium znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych, gdzie w dokumentacji przedstawionej przy "Wstępnych danych do raportu" (k. 547) znajdują się mapy obrazujące obszary oddziaływania planowanego przedsięwzięcia pod kątem: - oddziaływania hałasu o wartości 55 i 60 dB (k. 529), - zanieczyszczenia powietrza, określonego parametrem – percentyl 99,8 (k. 523). Z porównania powyższej dokumentacji z "Mapą z odległościami do najbliższych zabudowań" (k. 540) jednoznacznie wynika, że zabudowania te znajdują się w dużej odległości poza terenem oddziaływania spornej inwestycji (653,1 m, 910,43 m, 923,59 m, 969,70 m od węzła wstępnego kruszenia), przy czym zabudowania należące do skarżącej są oddalone 2,6 km od planowanego przedsięwzięcia. W tym kontekście nie mogły również odnieść skutku zarzuty dotyczące ewentualnych immisji, związane z uprawnieniami właścicielskimi odwołujących się (art. 144 w zw. z art. 222 § 2 K.c.), ograniczonymi prawami rzeczowymi (art. 251 K.c.), czy też tytułem prawnym pochodnym, wywodzonym przez pełnomocnika skarżących z art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 19 ustawy z dnia 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz art. 28¹ K.r.o. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie odwołujący się (w stosunku do których umorzono postępowanie odwoławcze) nie wykazali swojego interesu prawnego pomimo kierowanego do ich pełnomocnika w tym zakresie przez Kolegium pisma z dnia 14.01.2014r. (k. 774). Za niewystarczające w tym zakresie – w świetle przedstawionego powyżej materiału dowodowego – należy uznać nadesłane przy piśmie z dnia 29.01.2013r. (k. 803): - kserokopię aktu notarialnego, z którego wynika status właściciela A. W. oraz ograniczone prawo rzeczowe ustanowione na rzecz L. W., - kserokopię dowodu osobistego L. W. z danymi meldunkowymi, - kserokopie decyzji o wymiarze podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości wydane przez Wójta Gminy Masłów, dotyczące A. W., [...]. Podobnie, jeśli chodzi o żądanie wystąpienia przez Kolegium do Wójta Gminy o podanie czy pozostali odwołujący się posiadają status podatnika podatku od podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości, oraz czy osoby te są zameldowane na terenie gminy [...], to również ustalenie tych okoliczności nie mogło przesądzić o uznaniu tych osób za strony niniejszego postępowania. To samo dotyczy żądań uznania za strony domowników ww. osób. W tym miejscu wskazać trzeba, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamierzeniem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan w którym obywatel jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19.08.2010r. o sygn. akt II SA/Rz 303/10, LEX nr 754565). Interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy środek zaskarżenia. Przepisu takiego odwołujący się nie przytoczyli, wobec czego z uwagi na treść art. 28 K.p.a. nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu, w którym Wójt Gminy wydał decyzję z dnia [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W rezultacie wymienione w zaskarżonej decyzji osoby nie były legitymowane do kwestionowania decyzji organu I instancji. Z tego też względu Kolegium – mając na uwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie – prawidłowo rozstrzygnęło o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. ----------------------- 2