II SA/Kr 1932/11
WyrokWSA w Krakowie2012-03-20
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Mirosław Bator, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie umorzyło postępowanie odwoławcze z powodu braku legitymacji procesowej odwołujących się, którzy nie zostali uznani za strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie umorzyło postępowanie odwoławcze, ponieważ odwołujący się M.P. i L.S. nie posiadali legitymacji procesowej do złożenia odwołania. Status strony w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 28 k.p.a., wymaga posiadania interesu prawnego, który musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem. W przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, interes prawny sąsiadów jest oceniany w kontekście raportu o oddziaływaniu na środowisko, a w niniejszej sprawie raport wykazał, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać ponadnormatywnie na nieruchomości sąsiednie, co oznacza brak bezpośredniego wpływu na interes prawny odwołujących się.Stan faktyczny
Wójt Gminy T. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Od tej decyzji odwołali się M.P. i L.S., zarzucając naruszenie ich interesu prawnego i brak uznania ich za strony postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący się nie posiadają statusu stron. M.P. złożył skargę do WSA w Krakowie, domagając się uchylenia decyzji SKO. Skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 28 i 30 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala
Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] określił dla inwestora J.R. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa warsztatu usług stolarskich wraz z częścią biurowo-handlową, magazynową, socjalną oraz kotłownią, suszarnią drewna i silosem trocin a także infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] ,[..] ,[...] [...] [...],[...] [...] [...] [...] [...] " położonych w miejscowości K. , Gmina T.
W decyzji organ określił rodzaj i miejsce przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, zabezpieczenie powietrza atmosferycznego, zabezpieczenie przed hałasem, ochrona przed odpadami, zabezpieczenie środowiska gruntowego, prowadzenia gospodarki ściekowej, ochrona środowiska przyrodniczego, ochrona zabytków, ochrona zdrowia ludzi, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, wymagania w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych. Dodatkowo dołączono zalecenia dla inwestora wynikające z pisma Zarządu Dróg Powiatowych w M. oraz zawarte w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie, wskazał na uzyskane w toku postępowania uzgodnienia i uwzględnienie warunków z nich wynikających w wydanej decyzji. Wskazano na mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa oraz stwierdzono, iż teren określony we wniosku jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przedmiotowe przedsięwzięcie będzie zgodne z ustaleniami tego planu, działki o numerach przytoczonych wyżej położone są w terenie z podstawowym przeznaczeniem pod lokalizację obiektów mieszkaniowych i usługowych. Zapewniono czynny udział w postępowaniu stron i osób zainteresowanych podjętym rozstrzygnięciem.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M.P. oraz L.S. .
M.P. pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. złożył odwołanie od decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia, zarzucając decyzji naruszenia prawa materialnego i procesowego. Główny zarzut odwołania sprowadzał się do niezasadnego nie uznania go za stronę w postępowaniu, w sytuacji gdy planowana inwestycja narusza jego interes prawny. Podniesiono, że nieruchomość odwołującego się oddzielona jest od terenu inwestycji szerokością chodnika, która wynosi 1,5 m. Wskazano również, że i innym sąsiadom nie zapewniono udziału w postępowaniu.
L.S. w swoim odwołaniu jako właścicielka i współwłaścicielka działek nr [...] ,[...] [...] i [...] w K. podniosła analogiczne zarzuty dotyczące naruszenia norm prawa materialnego i procesowego.
Pismem z dnia 13 września 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wezwało M.P. do wykazania swojego interesu prawnego w występowaniu w charakterze strony w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi z dnia 28 września 2011 r. M.P. powtórzył argumenty już podniesione w swoim odwołaniu dodatkowo dołączył akt notarialny, z którego wynika, że M.P. razem ze swoją żoną M.P. są właścicielami działki o nr ew. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt: [...] działając na podstawie art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., Nr 199, poz. 1227 z późniejszymi zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M.P. i odwołania L.S., od decyzji Wójta Gminy T. , nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa warsztatu usług stolarskich wraz z częścią biurowo - handlową, magazynową, socjalną oraz kotłownią, suszarnią drewna i silosem trocin a także infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] ,[...] [...] [...],[...] [...] [...],[...] [...],[...] " położonych w miejscowości K. , Gmina T. , wydanej dla Inwestora J.R. , umorzyło postępowanie odwoławcze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że M.P. wraz z żoną oraz L.S. są stronami w toczącym się postępowaniu.
Wskazano na treść art. 28 k.p.a. definiującego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym. Podniesiono, że pojęcie "interes prawny" z art. 28 k.p.a pozwala na ścisłe oddzielenie interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa od interesu faktycznego (zainteresowanie daną sprawą, czy też własne korzyści związane z daną sprawą), skądinąd uzasadnionego, lecz nie opartego na wyraźnym przepisie prawa. Tylko osoby legitymujące się interesem prawnym doznają ochrony w postępowaniu administracyjnym poprzez uzyskanie statusu strony w tym postępowaniu i związanych z tym uprawnień o charakterze procesowym.
Kolegium stwierdziło, iż planowane przedsięwzięcie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dołączono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie ze sporządzonym raportem oddziaływania wykazano, iż przedsięwzięcie jako całość nie będzie oddziaływać w sposób ponadnormatywny na stan zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, poziom hałasu, wody powierzchniowe i podziemne, ziemię, ludzi a ewentualne ponadnormatywne oddziaływanie zamykać będzie się w granicach terenu, do którego prawo posiada inwestor. Zwrócono uwagę na fakt, że decyzja środowiskowa jest pierwszym etapem przygotowania inwestycji i rozstrzyga jedynie o środowiskowych uwarunkowaniach, jakie należy spełnić i uwzględnić w decyzji o pozwoleniu na budowę, który jest drugim etapem. Trzeci etap postępowania to pozwolenie na użytkowanie, które wydaje Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i bada wtedy czy spełnione zostały wyliczenia i założenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, jeżeli nie - inwestor będzie zobowiązany do dokonania stosownych poprawek.
Kolegium wskazało, że jak wynika z powyższych ustaleń ewentualna uciążliwość planowanej inwestycji będzie zamykała się w granicach działek Inwestora. Podjęte postępowanie przed organem odwoławczym zostało ukierunkowane w celu uznania za strony osoby odwołujące się. W dniach 14 i 21 marca 2008 r. wpłynęły do Wójta Gminy wnioski pp. P. i L. S., o uznanie ich za strony postępowania. Na odmowne postanowienie Wójta w tym zakresie złożono zażalenie do samorządowego kolegium odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia z przyczyn formalnych a nie merytorycznych. Z tego powodu skład orzekający Kolegium podjął czynności w celu prawnego i merytorycznego wyjaśnienia niniejszej sytuacji. Wysłano do M.P. pismo w dniu 13 września 2011 r. w celu uzyskania informacji o interesie prawnym, który uzasadnia jego starania się o status strony w analizowanym postępowaniu. Odpowiedź została przesłana w ustawowym terminie, ale w jej treści zostały powtórzone dotychczasowe argumenty, jednocześnie nie został dołączony wyciąg z ksiąg wieczystych potwierdzających jego prawo do wskazanych działek o numerach [...] i [...] i
Kolegium podniosło, że przeprowadzona analiza lokalizacji działek zarówno M.P. jak i L.S. wskazuje na znaczne oddalenie powyższych działek od granic planowanej inwestycji. W ocenie Kolegium zastrzeżenia zgłoszone przez powyższe osoby wynikają z, co najwyżej, interesu faktycznego tych osób. Analiza materiału zgromadzonego w sprawie nie uzasadnia - zdaniem Kolegium - wystąpienia indywidualnego, konkretnego, aktualnego i obiektywnego interesu prawnego, który wynikałby z normy prawnej.
Przedstawione powyżej rozumowanie prowadzi w ocenie Kolegium do wniosku, że "odwołujący się" nie są stronami analizowanego postępowania administracyjnego i w konsekwencji nie służy im prawo do złożenia odwołania. Zgodnie bowiem z wyraźnym brzmieniem art. 127 § 1 k.p.a od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Sprawa tym samym stała się bezprzedmiotowa z przyczyn podmiotowych (art. 105 § 1 k.p.a).
Kolegium wskazało na możliwość ochrony interesów faktycznych odwołujących się na gruncie Prawa Cywilnego poprzez przyjęcie możliwości powstania tzw. immisji na grunty sąsiednie, czyli stanów, które wpływałyby na ograniczenie lub utrudnienie wykonywania prawa własności (czy posiadania) w ramach norm z zakresu prawa rzeczowego dotyczących ochrony praw sąsiedzkich. Natomiast na gruncie prawa administracyjnego posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w potencjalnym zasięgu oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na wskazaną nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego poprzez ograniczenie wykonywania prawa własności. Natomiast w świetle poprzednio przeprowadzonych wywodów w oparciu o sporządzony raport takie oddziaływanie nie występuje w niniejszej sprawie.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2011 r. , sygn. akt: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.P. wnosząc o uchylenie zaskarżanej decyzji w całości. Zaskarżanej decyzji zarzucił:
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. naruszenie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem w zaskarżanej decyzji kończącej postępowanie administracyjne skarżący nie był stroną postępowania,
- inne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to naruszenie dyspozycji art. 28 k.p.a. - poprzez brak uznania z urzędu, że żona skarżącego M.P. - winna być potraktowana jako uczestnik postępowania administracyjnego z uwagi na fakt bycia właścicielem nieruchomości działek o numerach [...] i[...] ,
- inne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to naruszenie dyspozycji art. 28 k.p.a. oraz art.. 30 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako strony postępowania administracyjnego J.P. , która nie żyje.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął przedstawione wyżej zarzuty podkreślając, że swój interes prawny w niniejszej sprawie administracyjnej opiera na normach regulujących prawo własności wskazując jednocześnie, że jego nieruchomość bezpośrednio graniczy z terenem inwestycji. Dodał też, że jego nieruchomość znajduje się w takiej samej odległości od inwestycji jak nieruchomości osób uznanych za strony, a organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie w sprawie rozprawy administracyjnej, w czasie której można było wyjaśnić wszelkie wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Stanowisko zaprezentowane w skardze zostało podtrzymane w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 14 marca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji o charakterze procesowym, tj. decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Poza tak określonym przedmiotem kontroli i poza kompetencjami sądu administracyjnego pozostaje możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Ponieważ kwestionowana decyzja, wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowiła jedynie orzeczenie formalne, umarzające postępowanie odwoławcze, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wymagało zbadania, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zasadnie uznało, że odwołującym się nie przysługiwał przymiot stron postępowania. Przesądzenie tej kwestii było jednocześnie wystarczające dla wydania orzeczenia przez Sąd, ponieważ - w wypadku przyjęcia, iż skarżący winni być stronami postępowania administracyjnego, decyzja winna zostać uchylona w celu zapewnienia im pełnego toku instancji postępowania administracyjnego, zaś w wypadku przeciwnym - podniesione przez nich zarzuty odnośnie do istoty sprawy nie mogłyby zostać uwzględnione, a zatem ich rozpatrywanie byłoby bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że M.P. i L.S. nie przysługuje status stron w postępowaniu, w którym wydana została decyzja Wójta Gminy T. , nr[...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie określenia na wniosek J.R. środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa warsztatu usług stolarskich wraz z częścią biurowo - handlową, magazynową, socjalną oraz kotłownią, suszarnią drewna i silosem trocin a także infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] ,[...] [...] ,[...] [...] [...],[...] [...] [...] [...] " położonych w miejscowości K. , Gmina T. Z tego właśnie powodu umorzono postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniami M.P. i L.S.
W przypadku stwierdzenia, że osoby składające odwołanie od decyzji administracyjnej nie mają przymiotu strony, konieczne jest rozstrzygnięcie kwestii, czy okoliczność powyższa stanowi przesłankę do umorzenia postępowania odwoławczego, czy przesłankę stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Rozbieżne w tym zakresie stanowisko orzecznictwa było przedmiotem analizy przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w uchwale z dnia 5 lipca 1999 r. (publ. ONSA z 1999 r., nr 4, poz. 119) wyraził pogląd, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Stanowisko to – chociaż w ocenie Sądu kontrowersyjnie i zasadnie krytykowane w doktrynie (zob. A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex 2012, H. Knysiak-Molczyk: Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, Glosa z 2000 r., nr 12, s. 9-12) – zostało zaakceptowane i ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Nie można zatem zarzucić organowi odwoławczemu uchybienia w sytuacji, gdy na skutek stwierdzenia, że odwołanie nie pochodzi od strony postępowania, umarza postępowanie odwoławcze (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r., I SA/Wa 797/10, LEX nr 750942, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 sierpnia 2008 r., II SA/Bd 443/08, LEX nr 518503, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 października 2007 r., II SA/Ol 805/07, LEX nr 400487, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 marca 2002 r., II SA/Gd 3429/01, wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2008 r., II GSK 489/08).
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zasadnie zakwestionowało legitymację procesową M.P. i L.S. do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy T. , nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie określenia na wniosek J.R. środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Należy podkreślić, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) nie zawiera definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że krąg stron postępowania w sprawach, w których wydawane są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być wyznaczany na zasadach ogólnych, tj. w oparciu o art. 28 k.p.a. Stosownie do tej normy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest, iż przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99).
Źródłem interesu prawnego odwołujących się są normy prawa cywilnego dotyczące własności nieruchomości i niewątpliwie okoliczność, że M.P. jest właścicielem działki nr [...] a L.S. właścicielką i współwłaścicielką działek nr [...][...][...],[...] [...] , w K. pozwala im wywodzić z tego tytułu interes prawny. Sam interes prawny nie uzasadnia jednak jeszcze statusu strony konkretnego postępowania, zgodnie bowiem z treścią art. 28 k.p.a. o stronie postępowania administracyjnego można mówić dopiero po stwierdzeniu opisanego wyżej związku pomiędzy tym interesem a postępowaniem w konkretnej sprawie administracyjnej. Dla ustalenia tego związku konieczna jest zatem również analiza przedmiotu postępowania administracyjnego.
Należy podkreślić, że skarżący składając odwołania od decyzji Wójta Gminy T. , nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. domagają się – tak jak to czynili w toku postępowania przed organem pierwszej instancji – uznania ich za strony postępowania w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia co oznacza, że oceny spełniania przez nich przesłanek uznania za strony postępowania trzeba dokonywać z punktu widzenia specyfiki postępowania w tego rodzaju sprawach. Podkreślić zatem należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności, nie daje też inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania, określa natomiast jedynie wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2008 r., II SA/Wr 543/07, LEX nr 510780). W orzecznictwie zasadnie zauważono, że w sprawach środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istotną kwestią w ustalaniu katalogu stron jest ocena oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235) zwłaszcza w kontekście analizy raportu oddziaływania na środowisko, a przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r., II SA/Op 578/07, LEX nr 510776, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1476/08), przy czym pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko. Nie można zatem uznać za zasadne stanowiska, że ustaleń w zakresie legitymacji skarżących do złożenia odwołania od decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie powinno wiązać się z oceną raportu oddziaływania na środowisko. Na stwierdzeniu, że art. 28 k.p.a. "zawiera najszerszą z możliwych definicję strony" skarżący buduje tezę o niezasadności odwoływania się do raportu oddziaływania na środowiska. Nie dostrzega jednak sygnalizowanej wyżej specyfiki regulacji art. 28 k.p.a. w kontekście związków pomiędzy interesem prawnym a konkretnym postępowaniem administracyjnym.
W kontrolowanym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zasadnie przyjęło, że postępowanie to nie dotyczyło interesów prawnych osób mających tytuł prawny do działek nr [...] ,[...] [...] ,[...] i[...] w K. dokonując oceny raportu oddziaływania na środowisko i przedstawiając motywy swojej oceny. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii mapy ewidencyjnej wynika – wbrew twierdzeniom skarżącego – że działka nr [...] (ani też działka nr [...] nie graniczy z terenem inwestycji, podobnie jak działki nr [...] ,[...],[...] i[...] w K. Okoliczność ta była brana przez organ pod uwagę, ale nie miała jedynego i rozstrzygającego znaczenia dla oceny legitymacji procesowej M.P. i L.S. . Kolegium dokonało trafnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie w oparciu o raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w lutym 2008 r. W istocie z przedmiotowego raportu wynika, że oddziaływanie zrealizowanej inwestycji na stan jakości powietrza (k. [...]), oddziaływanie akustyczne (k. [...]), oddziaływanie w zakresie gospodarki wodno-ściekowej (k. [...]), w zakresie niejonizującego promieniowania elektromagnetycznego (k. [...]), oddziaływanie na zdrowie ludzi (k. [...] pozostaje w granicach określonych prawem, tj. nie wpływa w sposób ponadnormatywny na ludzi i środowisko. Ewentualne ponadnormatywne oddziaływanie zamykać będzie się w granicach terenu działki stanowiącej własność przedsiębiorcy (k. [...]). W szczególności "nie zostaną naruszone interesy osób trzecich, w szczególności inwestycja nie będzie stanowić przeszkody lub ograniczenia w dostępie do drogi publicznej oraz dopływie światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, pozbawiać możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, a także powodować uciążliwości i zakłócenia oraz zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby" (k. [...]).
W tym stanie rzeczy postępowanie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa warsztatu usług stolarskich wraz z częścią biurowo-handlową, magazynową, socjalną oraz kotłownią, suszarnią drewna i silosem trocin a także infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] ,[...] ,[...] [...] ,[...] ,[...] [...] ,[...] [...] [...] " położonych w miejscowości K. , Gmina T. nie mogłoby dotyczyć interesu prawnego odwołujących się w jego rozumieniu przyjętym wyżej i zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stanowiącym odzwierciedlenie ugruntowanych poglądów doktryny i orzecznictwa w tym zakresie. Związek postępowania z interesem prawnym musiałby być związkiem realnym i bezpośrednim, aby odwołujący się mogli być traktowani jako strony postępowania. Tymczasem związek pomiędzy interesem prawnym opartym na prawie własności działek nr [...] ,[...] ,[...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] " położonych w miejscowości K. a postępowaniem w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, jest co najwyżej pośredni. Mając w tym stanie rzeczy na uwadze treść art. 28 k.p.a., konkluzja SKO w K. , że M.P. i L.S. nie są legitymowani do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jest trafny, co w konsekwencji obligowało organ odwoławczy do wydania zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniami M.P. i L.S.
Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie są do tego legitymowani, co w konsekwencji prowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego nie dawało podstaw organowi odwoławczemu do merytorycznego badania sprawy administracyjnej. Z tego względu zarzuty skargi wykraczające poza przedmiot badania, jakiego dotyczyła procesowa decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie mogły wywołać skutku w postępowaniu ze skargi na tę decyzję. Sąd administracyjny badał zgodność z prawem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego ze względu na brak legitymacji odwołujących się M.P. i L.S. , nie mógł zatem – po stwierdzeniu legalności zaskarżonej decyzji – kontrolować postępowania przed organem pierwszej instancji, w tym również w zakresie sygnalizowanej przez skarżącego poprawności ustalenia katalogu wszystkich stron postępowania. Wpływu na treść i poprawność zaskarżonej decyzji nie ma też okoliczność śmierci J.P. gdyż decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze z tego względu, że M.P. i L.S. nie są legitymowani do złożenia odwołania w żaden sposób nie dotyczy interesu prawnego innych osób biorących udział w dotychczasowym postępowaniu.
Na koniec stwierdzić należy, że nie jest zasadny zarzut niewłaściwego przeprowadzenia przez organ postępowania w związku z brakiem wyznaczenia rozprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 89 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Kwestia oceny legitymacji skargowej M.P. i L.S. mogła być oceniona na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, stąd prowadzenie rozprawy nie służyłoby zapewnieniu przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, nie było też potrzebne do wyjaśnienia sprawy.
Z powyższych powodów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło