II SA/Ke 684/13

II SA/Ke 684/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odrzucić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W dniu 23 października 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o doręczenie odpisu ww. wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. W dniu 13 października 2013 r. skarżącej zostało doręczone wskazane postanowienie. W tym samym dniu skarżąca otrzymała również odpis wyroku z uzasadnieniem. Wyrok z dnia [...] stał się prawomocny w dniu 14 grudnia 2013 r., postanowienie o stwierdzeniu prawomocności zostało wydane w dniu 9 stycznia 2014 r. Natomiast zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2014 r. skarżącą została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W dniu 23 stycznia 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpni 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższej regulacji zatem wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składać można dopóki trwa postępowanie sądowe, a więc do zakończenia sprawy prawomocnym orzeczeniem - wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Dlatego też jeżeli strona postępowania złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, wniosek ten powinien zostać odrzucony jako niedopuszczalny. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie będzie sprawą rozpoznawaną przez sąd, a w rezultacie nie będzie też sprawą w toku (por. postanowienia NSA z dnia: 20 października 2005 r., sygn. akt II FZ 653/05, 25 maja 2006 r., II GZ 51/06; 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OZ 684/06 dostępne w Internecie orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się jednak wyjątek od powyższego rozumienia "toku postępowania", który będzie miał miejsce, gdy strona połączy swój wniosek o przyznanie prawa pomocy z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu może bowiem spowodować nadanie toku sprawie zakończonej prawomocnie wskutek uznania, że termin do wniesienia środka odwoławczego został uchybiony, lecz bez winy strony. W takiej sytuacji strona winna mieć możliwość skorzystania z prawa pomocy, gdyż w przeciwnym razie byłaby pozbawiona skutecznego środka prawnego w celu przedstawienia swych racji związanych z twierdzeniem, iż uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej nie ze swej winy, co mogłoby ograniczyć jej prawo do sądu (por. postanowienia NSA z dnia: 21 marca 2006 r., sygn. akt I OZ 346/06; 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 745/09; 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 4/11; 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 776/12 dostępne w Internecie orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia jej od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 23 stycznia 2014 r., a więc po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalającego jej skargę, który to wyrok stał się prawomocny z dniem 14 grudnia 2013 r. Zatem w chwili składania wniosku nie istniał już "tok postępowania" w czasie, którego ustawa przewiduje prawo złożenia wniosku. We wniosku tym również strona nie wskazała, że jej celem jest wzruszenie prawomocnego orzeczenia przez złożenie skargi kasacyjnej, ani nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Natomiast z okoliczności sprawy wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 stycznia 2014 r. spowodowany był tylko i wyłącznie wezwaniem skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie jej (w dniu 13 października 2013 r.) wyroku z uzasadnieniem, a więc czynnością nie związaną z dochodzeniem przez stronę swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W tym stanie rzeczy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowe należało uznać za niedopuszczalne, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a