II SA/Ke 808/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E. C. i S. C. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przejazdu ucznia niepełnosprawnego do ośrodka rehabilitacyjno-edukacyjnego I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Gminy O. solidarnie na rzecz E. C. i S. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nakazuje ściągnąć od Gminy O. na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) kwotę 100 (sto) złotych tytułem części wpisu sądowego od skargi, którego nie uiścili skarżący. Zaskarżoną czynnością wyrażoną w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy, po rozpatrzeniu wniosku E. C. o zwrot kosztów dowożenia dziecka niepełnosprawnego - I. C. do Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjnego "Radość Życia" w S. za miesiące maj i czerwiec 2021 r. w łącznej kwocie 1620 zł, odmówił dokonania zwrotu tej kwoty. Uzasadniając dokonaną czynność organ wskazał, że wraz z ww. wnioskiem E. C. przedłożyła dwie faktury na łączną kwotę1620 zł. Organ podniósł, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w skierowanych do wnioskodawczyni, w terminach wcześniejszych, pismach w zakresie realizacji przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", na podstawie której Gmina O. zapewnia dowóz i opiekę w czasie przewozu ucznia do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, Centrum Autyzmu i Całościowych Zaburzeń Rozwojowych w N. (dalej "Ośrodek w [...]"), jako placówki najbliższej i spełniającej wymogi realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu. Skargę na powyższą czynność Burmistrza Miasta i Gminy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiedli E. C. i S. C., zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 i art. 11 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia zaskarżonej czynności, w tym niewykazanie, że Ośrodek w [...] spełnia zalecenia lekarskie zespołu orzekającego wskazane w orzeczeniu nr [...]/17, wydane przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. dnia 27 czerwca 2017 r. o potrzebie kształcenia specjalnego I. C. (dalej: "orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego"); 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 39 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 127 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, gdy córka skarżących w dniu [...] czerwca 2020 r. ukończyła 23 lata, a dyspozycja ww. przepisu ma zastosowanie wyłącznie do uczniów niepełnosprawnych do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym ukończą oni 21 rok życia, w konsekwencji czego organ błędnie zastosował kryterium "bliskości" ośrodka wskazane w art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy; - art. 39 ust. 4 pkt 2 lit a i lit b ustawy, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i nieodniesienie się w sposób należyty przez organ do orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, w którym wskazano datę urodzenia tj. ukończenie 23 roku życia oraz zalecenia lekarskie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że gmina nie ma obowiązku zwrotu kosztów dowozu dziecka skarżących do wskazanego we wniosku Ośrodka; - art. 39a ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawną odmowę zapewnienia córce skarżących bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do wybranego ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, przez brak zorganizowania przez gminę bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ww. ośrodka, a przede wszystkim przez odmowę zwrotu kosztów poniesionych przez skarżących w związku ze zorganizowaniem przez nich transportu córki do tego Ośrodka. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, stwierdzenie uprawnienia skarżących do zwrotu kosztów dojazdu ich córki z miejsca zamieszkania do Ośrodka w S. i z powrotem, uznanie obowiązku organu do zwrotu tych kosztów za maj i czerwiec 2021 r. oraz regularnego zwrotu kosztów poniesionych w związku z takim dowozem do końca roku szkolnego, w którym dziecko ukończy 25 rok życia. W uzasadnieniu skargi jej autorzy przedstawili stan faktyczny sprawy oraz argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania skarżący podnieśli, że organ zignorował ich wniosek oraz zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, opinii pedagogicznej z dnia 18 lipca 2020 r. (dalej jako: "opinia pedagogiczna"), zaświadczenia psychologa z dnia 17 czerwca 2020 r. a także fakt, że ich córka jest uczennicą Ośrodka w S. od ponad 11 lat. Skarżący zarzucili, że organ kierując się nieuzasadnionym w tym przypadku kryterium bliskości placówki oraz względami ekonomicznymi, bez dokładnego rozważenia stanu sprawy, wieku i potrzeb dziecka niepełnosprawnego zgodnie z przedłożoną dokumentacją, odmówił zwrotu kosztów dowozu ich córki do Ośrodka w S.. W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący podnieśli przede wszystkim, że art. 39a ust. 1 i ust. 4 ustawy stanowi źródło uprawnienia po stronie rodziców dziecka z niepełnosprawnością do zwrotu kosztów dowozu tego dziecka do wybranej przez nich szkoły lub ośrodka, który to z uwagi na charakter prowadzonego w nim kształcenia w najpełniejszy sposób odpowiada potrzebom dziecka. Przy czym nie musi być to ośrodek najbliższy miejscu zamieszkania dziecka, gdyż tego warunku art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy nie formułuje. Wnoszący skargę wskazali, że zgodnie z art. 39a ust. 4 i ust. 5 ustawy, zwrot kosztów dojazdu następuje na podstawie umowy między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, zawartej w terminie 14 dni od uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice, zarzucając, że organ zaniechał zawarcia takiej umowy mimo posiadanej wiedzy o niepełnosprawności dziecka skarżących. Nadto, mimo przeniesienia ciężaru organizacji transportu na rodziców, organ ten odmówił zwrotu kosztów tego dowozu. Zdaniem skarżących, ich wniosek został błędnie zakwalifikowany jako oparty na podstawie art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy, który to przepis przewiduje węższe przesłanki do uwzględnienia wniosków o zwrot kosztów przejazdu, gdyż posługuje się pojęciem szkoły najbliższej, podczas gdy w odniesieniu do dowozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego przepisy ustawy nie formułują warunku, aby bezpłatny transport dotyczył wyłącznie najbliższego ośrodka (art. 39 ust. 4 pkt 2). Wyjaśnili, że wybrany przez nich ośrodek jest położony w odległości około 30 km od miejsca zamieszkania ucznia, a wybór tego ośrodka jest podyktowany treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Jak wynika z tego orzeczenia, a także z opinii pedagogicznej oraz zaświadczenia psychologa, córce skarżących zalecono kształcenie specjalne z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną, tj. niepełnosprawność intelektualną w stopniu znacznym oraz autyzm na czas nauki ponadgimnazjalnej. Ponadto zalecono kontynuowanie terapii logopedycznej i podkreślono istotność stałości miejsca, osoby prowadzącej i struktury zajęć, na które uczęszcza, co niezwykle przyczynia się do prawidłowego rozwoju ucznia. Zmiana placówki jest niewskazana także w związku z planowanym ukończeniem przez ucznia Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w roku 2020/2021. Wobec powyższego skarżący podnieśli, że kwestii tego, która placówka szkolna będzie właściwa dla zapewnienia opieki stosownej do stopnia i rodzaju niepełnosprawności konkretnego dziecka, nie sposób pozostawiać uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek zapewnienia dowozu, czy też uznaniu kierownictwa placówki szkolnej. Należy bowiem mieć na względzie to, że obowiązek zapewnienia tego dowozu obejmuje swym zakresem odbiorcę ze wszech miar wyjątkowego i szczególnego, czyli dzieci niepełnosprawne, zarówno w zakresie ruchowym, jak też w zakresie upośledzenia umysłowego. Ocena potrzeb i możliwości takich osób powinna więc być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej. Tylko bowiem opinia lekarza stosownej specjalności, wyrażona w omawianym zakresie, posiada walor bezstronnego i rzetelnego dowodu. Skarżący wnieśli również o przeprowadzenie dowodu z wyciągu z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych celem wykazania, że Ośrodek w [...] nie zatrudnia logopedy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, których niepoświadczone za zgodność z oryginałem kopie dołączył do odpowiedzi na skargę. Organ wskazał, że w jego ocenie Ośrodek w [...], do którego organ zapewnia bezpłatny transport, jest w stanie zrealizować zalecenia względem córki skarżących. Odnośnie opinii psychologicznej organ stwierdził, że została ona przygotowana przez pracownika Ośrodka w S., który jest bezpośrednio zainteresowany tym, aby córka skarżących właśnie tam kontynuowała naukę. Na rozprawie sądowej dnia 24 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżących poparł skargę. Na tej samej rozprawie Sąd postanowił dopuścić dowód z akt sprawy II SA/Ke 627/21 dotyczącej analogicznej jak w niniejszej sprawie czynności Burmistrza Miasta i Gminy wyrażonej w piśmie z 6 maja 2021 r., którą odmówiono dokonania zwrotu kosztów dowożenia niepełnosprawnego dziecka skarżących I. C. do Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjnego "Radość Życia" w S. za wcześniejszy okres, tj. październik 2020 r. i styczeń do marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie. Według zaś art. 146 § 1 tej ustawy, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, Sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest czynność Burmistrza Miasta i Gminy, polegająca na odmowie zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego – I. C. do Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjnego "Radość Życia" w S. za maj i czerwiec 2021 r. w łącznej kwocie 1620 zł. W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych tego rodzaju czynność jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 717/16 i powołane tam orzecznictwo, a także np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 409/18, wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 lutego 2021 r., sygn. II SA/Bd 1069/20). Wprawdzie w treści zaskarżonej czynności organ nie powołał wprost art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy, jednak ponieważ w czynności tej zawarł stwierdzenie, że Ośrodek w [...] jest placówką najbliższą, a także odwołał się do wcześniej kierowanych pism do skarżącej (pisma te znajdują się w aktach sprawy II SA/Ke 627/21), w których powoływał się na ten przepis, należy przyjąć, że właśnie ten przepis był podstawą wydania zaskarżonej czynności. Zgodnie z tym przepisem, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia. Tymczasem niewątpliwym jest, że I. C. w dniu 18 czerwca 2020 r. ukończyła 23 lata. Stosownie do treści art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy obowiązkiem gminy jest zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą: a) 24. rok życia – w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, b) 25. rok życia – w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Zważywszy na fakt, że zgodnie z art. 94 ustawy rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy – z dniem 31 sierpnia następnego roku, I. C. ukończyła 23 rok życia w roku szkolnym 2020/2021, a więc w tym, którego dotyczył wnioskowany zwrot kosztów. Tym samym w jej przypadku znajdował zastosowanie właśnie ostatnio przytoczony przepis. W tej sytuacji zatem organ dokonując zaskarżonej czynności naruszył także powyższe przepisy prawa materialnego - art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy poprzez jego zastosowanie oraz art. 39 ust. 4 pkt 2 poprzez jego niezastosowanie. W konsekwencji – niezależnie od tego, że uzasadnienie wynikające z podjętej w dniu 6 sierpnia 2021 r. czynności ma charakter bardzo lakoniczny i nie odnosi się indywidualnie do osoby I. C., jej schorzeń i związanych z tym osobistych uwarunkowań – podejmując tę czynność organ nie rozważył w ogóle przesłanek wynikających z art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy, który, jak wykazano, znajdował w sprawie zastosowanie. Organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa, co wynika wprost z konstytucyjnych zasad zawartych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Obowiązek działania zgodnego z prawem - niezależnie od formy prawnej załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej (decyzja, postanowienie, czynność materialno-techniczna, inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej) - wymaga od organu podjęcia aktywności ukierunkowanej na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, zebrania wszystkich istotnych dowodów koniecznych do jej załatwienia oraz ich wnikliwej oceny. Z kolei prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwala na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. W kontrolowanej sprawie brak sformalizowanych reguł postępowania wiążącego się z zasadami zwrotu kosztów przejazdu ucznia niepełnosprawnego do ośrodka rehabilitacyjno - edukacyjnego nie oznacza, że odmowa dokonania tej czynności może nastąpić bez szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny wszystkich istotnych jej okoliczności. Czynności z zakresu administracji publicznej podejmowane w sprawie indywidualnej powinny bowiem odnosić się do okoliczności konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie, zaskarżona czynność wyrażona w piśmie organu z dnia 6 sierpnia 2021 r., nie jest "klasyczną" a zarazem sformalizowaną – jak decyzja administracyjna - formą załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej, do której miałyby zastosowanie przepisy k.p.a. Do tego rodzaju "niedecyzyjnych" czynności organów administracji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a. Zakres przedmiotowy zastosowania przepisów k.p.a. określa art. 1 i 2 tej ustawy. Stosownie do tej regulacji, Kodeks postępowania administracyjnego normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1; 3) postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; 4) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń; 5) nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu; 6) tryb europejskiej współpracy administracyjnej; 7) postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych. Kodeks postępowania administracyjnego szczegółowo wylicza elementy, jakie powinna zawierać prawidłowa decyzja, zaliczając do nich m.in. rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.), wskazując jednocześnie, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Nie ulega wątpliwości, że art. 107 k.p.a., ani inne przepisy k.p.a., nie znajdują wprost zastosowania do zaskarżonej czynności, gdyż czynności tego rodzaju nie są dokonywane w trybie i na zasadach określonych w k.p.a. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, ocena legalności zaskarżonej czynności winna nastąpić z uwzględnieniem zasad Konstytucji RP, na czele z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji) oraz z uwzględnieniem wyprowadzanych z tej pierwszej zasad szczegółowych, w tym zwłaszcza zasady ochrony zaufania obywatela do państwa. Zasady te w powiązaniu z normami i standardami, jakim powinny odpowiadać działania organu administracji publicznej o charakterze władczym, pozwalają Sądowi uznać, że każda forma załatwienia sprawy indywidualnej wymaga od organu szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się (tak: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 209/20), że prawo strony do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie obejmuje w szczególności obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji. Standardy "dobrej administracji" szerzej reguluje Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej (dalej w skrócie: "EKDPA"), przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. W akcie tym eksponuje się obowiązek należytego uzasadniania przez organy administracji swych rozstrzygnięć. Z art. 18 ust. 1 EKDPA wynika, że w odniesieniu do każdej wydanej przez instytucję decyzji, która może mieć negatywny wpływ na prawa lub interesy jednostki, należy podać powody, na których opiera się wydana decyzja; w tym celu należy jednoznacznie podać istotne fakty i podstawę prawną podjętej decyzji. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 2 EKDPA urzędnik odstępuje od wydania decyzji, które opierałyby się na niewystarczających lub niepewnych podstawach i które nie zawierałyby indywidualnej argumentacji (tekst EKDPA cyt. za: J. Świątkiewicz, Europejski Kodeks Dobrej Administracji, Warszawa, marzec 2007 r., s. 34). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, choć przywołane postanowienia odnoszą się wprost do urzędników i innych funkcjonariuszy unijnych (zob. art. 2 ust. 4 lit. b EKDPA), to w istocie wyznaczają pewne ogólne zasady (standardy), których winny przestrzegać organy administracji publicznej każdego demokratycznego państwa prawnego (tak: wskazany wyżej wyrok WSA w Poznaniu oraz powołane tam wyroki NSA: z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3264/18, z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2430/17, z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1816/17). Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że brak prawidłowego uzasadnienia czynności z zakresu administracji publicznej stanowiącego jego integralną część nie pozwala zarówno adresatowi tej czynności jak i Sądowi na poznanie motywów, jakimi kierował się organ, podejmując takie a nie inne rozstrzygnięcie. Do czynności organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów przejazdu ucznia niepełnosprawnego do ośrodka rehabilitacyjno-edukacyjnego w zakresie rozstrzygnięcia i uzasadnienia należy stosować te same zasady (per analogiam), jakie stosuje organ załatwiając sprawę w formach określonych w k.p.a. Wnioskodawcy jako rodzice dziecka niepełnosprawnego mają prawo oczekiwać szczególnie wnikliwego rozpoznania ich sprawy, w tym również wszechstronnego odniesienia się przez organ do wszystkich istotnych okoliczności i dowodów. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ uzasadnia odmowne załatwienie wniosku w sposób lakoniczny, bez odniesienia się do realiów konkretnego przypadku. Niezależnie od braku rozpatrzenia sprawy w świetle treści i przesłanek art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy, organ w niniejszym przypadku, co potwierdza także treść odpowiedzi na skargę, nie wziął pod uwagę i nie przeanalizował orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 27 czerwca 2017 r., którym przecież dysponował. Organ w treści zaskarżonej czynności nie odniósł się również do opinii pedagogicznej z 18 lipca 2020 r. Próba odniesienia się do tego dokumentu, jak i w ogóle uzasadnienia podjętej czynności, dokonana w odpowiedzi na skargę, nie może konwalidować wcześniejszych uchybień. Odpowiedź na skargę stanowi bowiem wyłącznie pismo procesowe, zaś zgodnie z tym co wyżej podniesiono, organ powinien poczynić ustalenia istotne dla prawidłowego rozpoznania wniosku przed dokonaniem czynności i dać im wyraz w jej uzasadnieniu, by umożliwić sądowi kontrolę prawidłowości tej czynności (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Gd 769/19). We wspomnianej odpowiedzi na skargę podniesiono, że "w treści korespondencji kierowanej do Skarżących wadliwie wskazano jako podstawę prawną art. 39 ust. 4 pkt 2 u.p.o." (k.28). Prawdopodobnie chodziło tu o wadliwe wskazanie art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy. Niezależnie od tego w odpowiedzi na skargę organ stara się przekonać, że mimo przyjęcia wadliwej podstawy prawnej podjęta czynność była prawidłowa, ponieważ w ocenie organu Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w [...] jest w stanie zrealizować zalecenia edukacyjne względem córki skarżących, a poza tym organ zapewnia wszystkim dzieciom niepełnosprawnym bezpłatny transport do tego ośrodka. Trzeba jednak podkreślić, że art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy zawiera zupełnie inne przesłanki materialnoprawne niż art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy, a organ dokonując zaskarżonej czynności – co sam potwierdził - nie przeanalizował tych przesłanek w świetle zgromadzonego materiału. Trzeba zauważyć, że zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy wymaga, aby gmina zapewniła dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim biorącym udział w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego im realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Przepis ten nie formułuje warunku, aby bezpłatny transport dotyczył wyłącznie najbliższego ośrodka rewalidacyjno - wychowawczego, w przeciwieństwie do obowiązku określonego w art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy. Nie ma tutaj w ogóle mowy o tym, że ośrodek ma być "najbliższy", a jedynie o tym, że ma on "umożliwić" realizację danego obowiązku edukacyjnego. Oznacza to, iż wyboru ośrodka dokonują rodzice (opiekunowie prawni) ucznia niepełnosprawnego, a realizacja obowiązku gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną nie jest uzależniona od odległości ośrodka do miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka. A zatem nie musi to być ośrodek najbliższy. Gmina nie może zatem odmówić zapewnienia bezpłatnego transportu oraz opieki w czasie przewozu do odpowiedniego ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, wybranego przez rodziców. Nie może również uwolnić się od tej powinności, zapewniając transport i opiekę do innego (wybranego przez gminę) ośrodka tego samego rodzaju. Tak samo traktować należy alternatywny obowiązek refundacji kosztów dojazdu organizowanego przez zainteresowanych we własnym zakresie (por. M. Pilich [red.], "Prawo oświatowe. Komentarz", wyd. II, opubl. WKP 2021, t. 3 do art. 39 ustawy; wyrok WSA we Wrocławiu z 18 maja 2021r., sygn. IV SA/Wr 64/21, wyrok WSA w Poznaniu z 3 marca 2021 r., sygn. II SA/Po 853/20, wyrok WSA w Szczecinie z 21 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Sz 358/20). Nie ulega wątpliwości, że ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka powinna być przez organ dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, z uwzględnieniem, że skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 39 ust. 4 ustawy musi być realne, zaś uprawnienie to jest ściśle skorelowane z obowiązkiem gminy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Gd 769/19). W niniejszym przypadku takiej oceny zabrakło, w związku z czym, przy stwierdzonym także naruszeniu prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Sąd nie uwzględnił wniosku o stwierdzenie uprawnienia skarżących do zwrotu kosztów dowozu ich dziecka do Ośrodka w S. (art. 146 § 2 p.p.s.a.), uznając takie żądanie za przedwczesne wobec braku wyjaśnienia przez organ przesłanek, jakimi się kierował podejmując zaskarżoną czynność. Przepis art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Wyrok sądu uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji. Dostrzeżone naruszenie prawa o charakterze procesowym uniemożliwia na tym etapie rozstrzygnięcie o zasadności wniosku skarżących o zwrot kosztów przewozu niepełnosprawnego dziecka do Ośrodka w S.. To na organie spoczywa bowiem obowiązek uprzedniej oceny materiału dowodowego i jej wyrażenia w uzasadnieniu czynności, czego w tym przypadku zabrakło. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w całości, mając na uwadze, że jest to druga skarga tych samych skarżących. Skarga wniesiona przez E. C. i S. C. w sprawie II SA/Ke 627/21 różni się tylko datą czynności organu, wysokością kwoty, której zwrotu skarżący się domagają i liczbą miesięcy, których ta kwota dotyczy. Natomiast stan faktyczny sprawy II SA/Ke 627/21 i sprawy niniejszej niczym się nie różnią. Powtarzalność wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie wymagała więc ustanawiania do jej sporządzenia profesjonalnego pełnomocnika. Skargę tę strony mogły bowiem zmodyfikować bez potrzeby angażowania fachowego pełnomocnika, zwłaszcza, że modyfikacja ta jak wyżej wskazano ograniczała się do zmiany trzech elementów. Wobec powyższego na zasądzone koszty złożył się wpis w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł (połowa ze stawki 480 zł - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (zasądzona w całości). Sąd stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. Nie zmienia tej oceny okoliczność, że skarżący domagali się od organu zwrotu kosztów przewozu dziecka do szkoły w konkretnie wskazanej kwocie, skoro organ odmówił zwrotu jakichkolwiek kosztów przewozu, a spór w tej sprawie dotyczył nie wysokości należnego skarżącym zwrotu, ale tego, czy co do zasady zwrot ten skarżącym się należy. Z tych też powodów Sąd ustalił wysokość należnego skarżącym zwrotu kosztów wynagrodzenia reprezentującego ich pełnomocnika według stawki obliczonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w związku z cytowanym wyżej art. 206 p.p.s.a., jak również uznał, że wpis sądowy od skargi w tej sprawie jest stały i wynosi 200 zł, co w świetle art. 232 § 2 p.p.s.a. spowodowało orzeczenie w punkcie III wyroku o nakazaniu ściągnięcia brakującej części wpisu sądowego od organu - jako strony zobowiązanej do zwrotu kosztów postępowania wobec uwzględnienia skargi (art. 200 p.p.s.a.). Przy ponownym podejmowaniu czynności w przedmiocie zwrotu kosztów przewozu dziecka skarżących za wskazany wyżej okres Burmistrz Miasta i Gminy uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, a także uzasadni podjętą czynność w sposób spełniający wyżej wskazane wymagania.