II SA/Ke 913/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014r. sprawy ze skargi J. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz J. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 28 sierpnia 2014 r., znak: [...] , Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania J. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...] w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 9 i 22, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1b, art. 20 ust. 1, ust. 1a, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, § 18 ust. 1 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 4 lipca 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu Główny Inspektor wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, oraz wyjaśnił, że w dniu 6 czerwca 2014 r. w D. została przeprowadzona kontrola drogowa. Inspekcja Transportu Drogowego skontrolowała samochód marki Volkswagen, którym kierował M. J. wykonujący krajowy przewóz drogowy osób na linii regularnej specjalnej Sarbice – Dobrzeszów, Piotrowice – Dobrzeszów, Nowek – Dobrzeszów w imieniu przedsiębiorcy [...]. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole. W odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazanej powyżej, skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Podniósł, że wykładnia językowa i logiczna § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia prowadzi do wniosku, że tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych. Wskazał, że dodatkowym argumentem przemawiającym za taką wykładnią jest zmiana ustawy o transporcie drogowym, która w załączniku nr 3 wprowadziła rozróżnienie miedzy wyposażeniem i oznakowaniem pojazdu, a jego warunkami technicznymi. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 6 czerwca 2014 r. bezspornie ustalono, że kierowca M. K. wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej specjalnej Sarbice – Dobrzeszów, Piotrowiec – Dobrzeszów, Nowek – Dobrzeszów. Za przednią szybą pojazdu nie została umieszczona tablica kierunkowa z nazwą miejscowości, do której wykonywany był przejazd, a taki wymóg nakłada na przewoźnika § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ zauważył, że § 18 ust. 1 został zamieszczony w dziale III zatytułowanym "warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" i rozdziale 5 – "warunki dodatkowe" ww. rozporządzenia. W ocenie organu, z uwagi na umieszczenie przepisu w dziale dotyczącym warunków technicznych pojazdu, warunki dodatkowe należy zaliczyć do warunków technicznych pojazdu, a powołany przepis dokładnie precyzuje wyposażenie autobusu. Takim elementem wyposażenia są tablice kierunkowe: czołowa i boczna. Wskazując na niejednolitość orzecznictwa organ podzielił stanowisko, że tablice kierunkowe należą do warunków technicznych autobusu, a w konsekwencji uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. GINB stwierdził też, że w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze, J. J. wniósł o uchylenie decyzji z 28 sierpnia 2014 r. zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie nie umieszczenia bocznej tablicy kierunkowej jako naruszenie warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, 2. art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez bezpodstawne odmówienie mocy dowodowej wyjaśnieniom, dokonanie oceny dowodów noszącej znamiona dowolności polegającej na przyjęciu, iż zeznania świadków są wiarygodne w przeciwieństwie do twierdzeń podnoszonych przez skarżącego. W ocenie autora skargi, organ wydając decyzję przeprowadził postępowanie z naruszeniem normujących je przepisów w wyniku czego zaskarżona decyzja nosi znamiona dowolności, a w sprawie doszło do naruszenia wyrażonej w art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu skarżący przytoczył orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, które jednomyślnie – jego zdaniem - stwierdza "niedopuszczalność kwalifikacji naruszenia stosowanej przez inspekcję transportu drogowego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Zaskarżoną decyzją organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 5.000 zł, a przyczyną tego było wykonywanie krajowego transportu drogowego osób autobusem, w którym (za szybą przednią i boczną) nie zostały umieszczone tablice kierunkowe z nazwą miejscowości, do której był wykonywany przejazd. Ustalony przez organ stan faktyczny nie był przez skarżącego kwestionowany oraz znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Okolicznością sporną jest natomiast kwalifikacja powyższego naruszenia dokonana przez organ, który przyjął, że stanowiło to wykonywanie przewozu pojazdem nie odpowiadającym wymaganym warunkom technicznym. Jak zasadnie przytoczył organ, stosownie do art. 18b ust. 2 pkt 1b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. używania do przewozu autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Organ stanął na stanowisku, że warunki te zostały określone m.in. § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 951 ze zm.) stanowiącym, że autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną, przy czym autobus ten kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą - również w tylną i wewnętrzną. Skarżący zaprezentował natomiast pogląd, że tablica kierunkowa stanowi element wyposażenia autobusu. W odniesieniu do powyższego zauważyć należy, że niewątpliwie terminologia, którą posługuje się ustawodawca w przepisach powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, nie jest precyzyjna. Zarówno art. 18b ust. 1 pkt 1 ustawy, jak również regulacje ww. rozporządzenia, a także przepis art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (albowiem również do tego aktu odnosi się ustawa w art. 4 pkt 22 lit. o w zakresie pojęcia "obowiązki lub warunki przewozu drogowego"), nie precyzują czym są "warunki techniczne" autobusu wymagane dla danego rodzaju przewozu osób. Przyjąć jednak należy, iż termin "warunki techniczne pojazdu" dotyczy sprawności samego pojazdu jako całości oraz jego części składowych. Natomiast termin ten nie dotyczy jego dodatkowego wyposażenia, na które składają się rzeczy odrębne (nie będące częściami składowymi pojazdu), a przez to nie rzutujące na warunki techniczne samego pojazdu. W rezultacie nieuprawnione jest zrównanie braku umieszczenia tablic kierunkowych z naruszeniem warunków technicznych pojazdu w drodze wykładni celowościowej albo funkcjonalnej. Podkreślić trzeba, że przepisy § 18 oraz § 21 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. zamieszczone są w dziale III "Warunki techniczne pojazdu samochodowego", co mogłoby literalnie uzasadniać stanowisko, że wyposażenie - to niejako część warunków technicznych, gdyby nie sam tytuł ww. rozporządzenia – w sprawie "warunków technicznych pojazdów" oraz "zakresu ich niezbędnego wyposażenia", co pozwala rozgraniczyć "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu. Przepisy § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia, jednoznacznie stwierdzają natomiast, że autobus powinien być "wyposażony" w tablice kierunkowe – co uzasadnia wniosek, że należą one do wyposażenia pojazdu. Wymaga również wskazania, że w załączniku nr 3 do ustawy wyszczególniającym m.in. naruszenia przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego pod L.p. 2.5. ustawodawca wymienia: Wykonywanie przewozu autobusem, który: 2.5.1. – nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego – za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 5.000 zł, 2.5.2. – nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów – za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 2.000 zł. Przy tak dokonanym przez ustawodawcę rozróżnieniu ww. naruszeń, zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia logiczna cyt. przepisów nakazuje uznać, że tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie pogląd wyrażony już przez tut. Sąd w wyrokach z 15 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Ke 987/13 i z dnia 5 września 2013r., sygn. akt II SA/Ke 504/13 (dostępnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do cytowanego przez organ wyroku NSA z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1173/10 zauważyć należy, że został on wydany w sprawie toczącej się w nie obowiązującym już stanie prawnym, a zaskarżona w tej sprawie decyzja została oparta o ustawę o transporcie drogowym, która w załączniku nr 3 nie rozróżniała, jak obecnie, wymagań warunków technicznych i wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania pojazdu, a w pkt 2.5 była mowa jedynie o autobusie nie odpowiadającym warunkom technicznym. Ze względu na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni przedstawioną powyżej wykładnię przepisów, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.