II SA/Ke 92/11
WyrokWSA w Kielcach2011-05-12
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Burmistrza Miasta i Gminy o nałożeniu na Elektrownię obowiązku wypłaty odszkodowań za naruszenie stosunków wodnych na gruncie jest zgodna z prawem, mimo wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego i zarzutów o naruszenie właściwości organu oraz res iudicata?Ratio decidendi
Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy o nałożeniu na Elektrownię obowiązku wypłaty odszkodowań za naruszenie stosunków wodnych jest zgodna z prawem, ponieważ organ miał podstawę prawną do nałożenia takich obowiązków także po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego. Zarzuty dotyczące niewłaściwości organu, braku uzasadnienia prawnego, rażącego naruszenia prawa oraz zasady res iudicata zostały oddalone jako niezasadne. W szczególności, art. 50 ustawy Prawo wodne odnosi się nie tylko do zwykłego korzystania z wody, a decyzja opierała się na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i opinii biegłych.Stan faktyczny
Elektrownia otrzymała pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych, jednak mieszkańcy miejscowości T. M. i T. K. zgłosili obniżenie poziomu wód gruntowych i zanik wody w studniach, co miało być skutkiem budowy i działalności Elektrowni. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję stwierdzającą naruszenie stosunków wodnych przez Elektrownię i nakładającą obowiązek wypłaty odszkodowań w formie pokrycia kosztów dostawy wody. Elektrownia zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące właściwości organu, braku uzasadnienia prawnego, rażącego naruszenia prawa oraz naruszenia zasady res iudicata.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. Spółka Akcyjna - w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Jak wynika z akt administracyjnych (k. 306) decyzją z dnia [...] Wojewoda T. udzielił A. w P. pozwolenia wodnoprawnego (na okres do 01.01.2004r. – pkt VIII) na pobór wód podziemnych z własnego ujęcia w T. K. dla potrzeb technologicznych i socjalno – bytowych Zakładu, zobowiązując jednocześnie Elektrownię do bezpłatnego dostarczania wody lub pokrywania kosztów jej dostawy wyszczególnionym mieszkańcom T. M. i T. K..
Następnie decyzją z dnia [...] (k. 6) Wojewoda T. orzekł, że nie ma podstaw do nałożenia na Elektrownię obowiązku pokrywania kosztów dostawy wody do mieszkańców miejscowości T. M., T. K., L., B., Ł. i Z. (pkt 1), nakładając na Elektrownię obowiązek uzupełnienia złożonej przezeń ekspertyzy (której ustalenia legły u podstaw wydanej decyzji) poprzez określenie wpływu rowu opaskowego biegnącego wzdłuż pierwszej rozdzielni Elektrowni na poziom stabilizacji wody w studniach w T. M. oraz uwidocznienie go na mapie hydrologicznej (pkt 2). W podstawie prawnej powołano art. 26 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 38, poz. 230 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Obowiązek określony w pkt 2 decyzji został przez Elektrownię spełniony poprzez przesłanie uzupełnienia opinii w dniu 22.04.1999r.
Wnioskiem z dnia 18.08.1999r. mieszkańcy T. M. i T. K. zwrócili się do Burmistrza Miasta i Gminy P. (który w wyniku zmiany przepisów stał się organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy) o zbadanie obniżania się poziomu wód gruntowych ujmowanych studniami gospodarczymi w związku z budowę Elektrowni, jej działalnością i systemem rowów odwadniających (k. 286). Prowadzone w tej sprawie postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 03.11.1999r. – z uwagi na dezaktualizację i niekompletność uprzednio sporządzonej wskazanej powyżej ekspertyzy, a w związku z tym konieczność nowej opinii przez podmiot niezależny – Politechnikę Krakowską, który to wniosek Elektrownia poparła.
Pismem z dnia 24.01.2000r. (k. 260) organ zwrócił się do Elektrowni o przedłożenie ekspertyzy, mającej wykazać, czy zagłębienie jej obiektów oraz istniejący wokół niej odwadniający rów opaskowy mają wpływ na poziom zwierciadła wody w w/w studniach.
W odpowiedzi Elektrownia powołała się na uprzednio sporządzoną na
jej zlecenie ekspertyzę Zakładów Pomiarowo – Badawczych Energetyki wraz z uzupełnieniem (k. 247).
Mając na uwadze treść opinii Politechniki Krakowskiej decyzją z dnia [...] (k. 315) Burmistrz Miasta i Gminy P. orzekł o naruszeniu przez Elektrownię stosunków wodnych na gruncie, nakładając nań obowiązek wypłaty odszkodowań w postaci pokrycia kosztów dostawy wody z wodociągu gminnego na czas nieokreślony dla wyszczególnionych w decyzji mieszkańców miejscowości T. M. i T. M. K.. W przedmiotowej ekspertyzie stwierdzono bowiem, że "budowa Elektrowni była przyczyną zaburzenia warunków hydrogeologicznych i na pewno spowodowała zmiany położenia zwierciadła wód gruntowych", a "w studniach, z których korzystali mieszkańcy, woda zanikła" (k. 124).
Wnioskiem z dnia 26.09.2006r. Elektrownia P. Spółka Akcyjna - Grupa A. P. w P. (zwana dalej A.) – następca prawny A. w P. wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy P. nie był właściwy do wydania zakwestionowanej decyzji. Ponadto w rozstrzygnięciu tym brak jest uzasadnienia prawnego, a w uzasadnieniu faktycznym powołano nieprawdziwe ustalenia, jakoby budowa obiektu Elektrowni spowodowała obniżenie zwierciadła wód gruntowych, co z kolei doprowadziło do zaniku wody w studniach eksploatowanych przez mieszkańców w/w miejscowości. W oparciu o te ustalenia organ zobowiązał Elektrownię do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, to jest do wybudowania sieci wodociągowej do 16 gospodarstw oraz dowozu wody do tych gospodarstw do czasu wybudowania wodociągu. Ponadto wnioskodawca zarzucił kwestionowanej decyzji, że dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną – decyzją Wojewody T. dnia [...], wydaną w oparciu o sporządzoną na zlecenie Elektrowni przez Zakłady Pomiarowo – Badawcze Energetyki "Ocenę oddziaływania A. w P. na poziom stabilizacji wody w studniach gospodarczych w miejscowościach T. M., T. K., L., B., Ł. i Z.". Zgodnie z tą ekspertyzą brak jest podstaw do przyznania bezpłatnej wody dla mieszkańców T. M. poprzez nałożenie na Elektrownię obowiązku pokrywania kosztów jej dostawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji, wskazało że rozstrzygnięcie to zostało podjęte w trybie art. 50 w zw. z art. 38 ustawy oraz w oparciu o "Badania i ocenę skutków oddziaływania budowy oraz eksploatację A. w P. na poziom stabilizacji wody w studniach gospodarczych w miejscowości T. M. i T. M. K." przeprowadzone przez Politechnikę Krakowską. Wbrew twierdzeniom wniosku powołany przepis art. 50 ust. 2 ustawy uprawniał Burmistrza Miasta i Gminy P. do podjęcia spornej decyzji. Kolegium zakwestionowało wyrażony przez wnioskodawcę pogląd, jakoby art. 50 ustawy regulował wyłącznie działania w zakresie zwykłego korzystania z wody. Odnosząc się do zarzutu załatwienia sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną organ wyszczególnił cechy różniące zakwestionowaną decyzję od decyzji Wojewody T.ego z dnia [...] co do kwalifikacji prawnej, zakresu przedmiotowego i podmiotowego rozstrzygnięcia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku wszczynającym postępowanie, podnosząc wobec w/w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. zarzuty: naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej organu orzekającego, wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną oraz rażącego naruszenia art. 75 i art. 107 k.p.a., spowodowanego brakiem uzasadnienia prawnego decyzji oraz oparciem rozstrzygnięcia na dowolnej ocenie dowodów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymując w mocy decyzję własną z dnia [...], podzieliło w całości ocenę faktyczną i prawną przedstawioną w tym rozstrzygnięciu. Podkreślono, że podczas badania zakwestionowanej decyzji w trybie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 k.p.a. organ nie wypowiada się co do wadliwości postępowania poprzedzającego jej wydanie – jak to ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego – lecz zajmuje się samą decyzją. Tymczasem A. formułuje wobec zaskarżonej decyzji zarzut rażącego naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., w szczególności w zakresie kluczowego dowodu – ekspertyzy Politechniki Krakowskiej, w oparciu o jaką orzekał Burmistrz Miasta i Gminy P.. Z opinii tej, zleconej przez organ gminy w trybie art. 84 § 1 k.p.a., jednoznacznie wynika, że głębokie wykopy wykonywane w trakcie budowy Elektrowni P. spowodowały przecięcie warstw wodonośnych i wypływ nagromadzonych tam wód, co bezpośrednio oddziałuje na zasoby wód w studniach gospodarskich w T. M.. Kolegium zwróciło uwagę na okoliczność, że Elektrownia nie wnosiła kontrekspertyzy w tej sprawie, jak również nie zakwestionowała decyzji z dnia [...] w trybie art. 38 ustawy. Wbrew twierdzeniom strony, badana decyzja posiada również uzasadnienie prawne, jako że w jej podstawie prawnej powołano przepisy art. 38 i 50 ustawy oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.12.1996r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków (Dz. U. z 1996r. nr 151, poz. 716 ze zm.). Jakkolwiek w uzasadnieniu badanej decyzji brak omówienia tych przepisów to bezsporna, zdaniem Kolegium, pozostaje okoliczność zgodności z obowiązującym ówcześnie prawodawstwem rozstrzygnięcia o nałożeniu na Elektrownię im. T. Kościuszki w P. obowiązku wypłaty odszkodowań w postaci opłaty kosztów dostawy wody z wodociągu gminnego na czas nieokreślony dla wymienionych w niej osób, jak również wysokość tych odszkodowań.
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną organ wskazał, że między decyzjami Wojewody T.ego i Burmistrza Miasta i Gminy P. istnieje rozbieżność co do organu, który je podjął, przedmiotu rozstrzygnięcia (pozwolenie wodnoprawne a odszkodowanie) oraz co do kwalifikacji prawnej. Z kolei stanowiący podstawę prawną badanej decyzji art. 50 ustawy, jakkolwiek został zamieszczony w Rozdziale 3 ustawy "Zwykłe korzystanie z wody" to w orzecznictwie sądowoadministracyjnym postrzegany jest nie tylko jako norma prawna obejmująca wyłącznie działania będące skutkiem zwykłego korzystania z wody w znaczeniu tego pojęcia nadanym art. 49 tej ustawy. Wynika to z faktu, że każdy grunt, na który oddziałuje lub może oddziaływać określona inwestycja wodna, jest gruntem "sąsiednim" w rozumieniu art. 50 ust. 1 ustawy, a zasięg takiego sąsiedztwa jest ściśle związany z rodzajem inwestycji i sposobem jej oddziaływania. Tym samym niezasadna jest argumentacja strony, jakoby art. 50 ustawy nie odnosił się do inwestycji wykonywanych przez Elektrownię.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. S.A.) zarzuciła decyzji z dnia [...]:
1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Burmistrz Miasta i Gminy P. był legitymowany do wydania decyzji z dnia [...] na podstawie art. 50 ustawy, mimo iż przepis ten nie mógł stanowić podstawy do jej wydania, gdyż dotyczył zwykłego korzystania z wody, a nie działalności wykraczającej poza ten zakres (w szczególności inwestycyjnej), a w konsekwencji niezastosowanie przez Kolegium przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji – pomimo podstaw do jego zastosowania;
b) błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że:
- dowolna ocena dowodów dokonana przez Burmistrza Miasta i Gminy P. – co w konsekwencji oznacza, że rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach stron nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, przy jednoczesnym braku powołania się Burmistrza na posiadanie jakichkolwiek wiadomości specjalnych lub wiedzy o faktach powszechnie znanych lub znanych organowi z urzędu – nie stanowiła rażącego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.;
- wątpliwości co do zakresu stosowania danego przepisu (art. 50 ustawy) wyłączają możliwość jego rażącego naruszenia i nie jest wówczas możliwe stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji niezastosowanie przez Kolegium przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji;
c) błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wydanie dwóch decyzji regulującej te same kwestie, ale przez różne organy i na różnej podstawie prawnej, wyklucza możliwość stwierdzenia res iudicata, a w konsekwencji niezastosowanie przez Kolegium przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji.
2. naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez:
- pominięcie przy rozpoznaniu sprawy faktu, że skarżący za pośrednictwem Zakładów Pomiarowo-Badawczych Energetyki zgłosił uwagi do ekspertyzy sporządzonej przez Instytut Geotechniki Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Krakowskiej oraz że przekazał Burmistrzowi Miasta i Gminy P. ekspertyzę w/w Zakładów, a w konsekwencji przyjęcie, iż skarżący nie złożył kontrekspertyzy do opinii biegłych sporządzonej na zlecenie organu,
- dowolne i niezgodne z rzeczywistością ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie za "fakt powszechnie znany" i "fakt znany organowi z urzędu", że budowa obiektów Elektrowni skutkowała koniecznością dostarczania wody pitnej mieszkańcom wsi T. M. i T. M. K., mimo że okoliczność ta nie została potwierdzona żadnym z dowodów przeprowadzonych w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji przez Burmistrza Miasta i Gminy P.,
co dowodzi braku wszechstronnego rozważenia przez Kolegium zebranego w sprawie materiału dowodowego, które mogło mieć istotny wpływ na ocenę działań Burmistrza i treść zaskarżonej decyzji,
Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś pod kątem słuszności i celowości podjętych rozstrzygnięć. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a.).
Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest decyzja z dnia [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] Tym ostatnim rozstrzygnięciem orzeczono o naruszeniu przez Elektrownię im. T. Kościuszki w P. stosunków wodnych na gruncie i nałożono nań obowiązek wypłaty odszkodowań w postaci pokrycia kosztów dostawy wody z wodociągu gminnego dla wyszczególnionych w decyzji mieszkańców miejscowości T. M. i T. M. K., którzy w związku z obniżeniem poziomu wód gruntowych podczas budowy oraz działalności Elektrowni zostali pozbawieni wody w swoich studniach.
W związku z wysunięciem przez stronę skarżącą szeregu zarzutów dotyczących decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], w konsekwencji odnoszących się do w/w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] przedmiotem przytoczonych poniżej rozważań Sądu będzie ustosunkowanie się do poszczególnych, kolejno następujących po sobie punktów skargi:
Odnośnie zarzutu podniesionego w pkt 1 lit a skargi, dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., należy wyjaśnić stronie skarżącej, że decyzja z dnia [...] jest nierozerwalnie związana z decyzją Wojewody T. z dnia [...] (k. 306). Rozstrzygnięciem tym udzielono bowiem Elektrowni pozwolenia wodnoprawnego na okres do 01.01.2004r. na pobór wód podziemnych z własnego ujęcia w T. K. dla potrzeb technologicznych i socjalno – bytowych Zakładu. Jak wynika natomiast art. 26 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 38, poz. 230 ze zm.), zwanej dalej ustawą, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może nałożyć na zakład obowiązki określone w art. 21, 22, 24 i 25 również po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego. W szczególności organ ten może zobowiązać zakład do:
1) wykonania ekspertyzy,
2) opracowania instrukcji gospodarowania wodą,
3) wykonania urządzeń zapobiegających szkodom,
4) naprawienia szkody.
W okresie ważności udzielonego w dniu [...] pozwolenia wodnoprawnego dwukrotnie skorzystano z uprawnień, jaki daje cyt. powyżej przepis. Po raz pierwszy w dniu [...], kiedy Wojewoda T. orzekł m. in., o nałożeniu na Elektrownię obowiązku uzupełnienia złożonej uprzednio ekspertyzy (k. 6 akt administracyjnych) – poprzez określenie wpływu rowu opaskowego biegnącego wzdłuż pierwszej rozdzielni Elektrowni na poziom stabilizacji wody w studniach w T. M.. Po raz drugi – kwestionowaną przez skarżącą decyzją Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] (k. 315 akt administracyjnych), w której oprócz stwierdzenia naruszenia przez Elektrownię stosunków wodnych na gruncie, nałożono nań obowiązek wypłaty odszkodowań w postaci opłaty kosztów dostawy wody z wodociągu gminnego dla wyszczególnionych w decyzji mieszkańców miejscowości T. M. i T. M. K. – na podstawie art. 50 ustawy. Pomimo, że w podstawie prawnej ostatniej z wymienionych decyzji nie został powołany art. 26 pkt 4 ustawy, to nie budzi wątpliwości Sądu, iż orzeczenie o nałożeniu na Elektrownię obowiązku wypłaty odszkodowań znajduje oparcie także i w tym przepisie, jako że obowiązek wypłaty odszkodowania jest nierozerwalnie związany z naprawieniem szkody. Tym samym nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej, że w drodze niniejszej decyzji doszło do niedopuszczalnego rozpatrzenia sporu cywilnego przez organ administracji publicznej, a zatem zarzut o naruszeniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. należy uznać za niezasadny. Nie sposób także przyjąć poglądu strony o tym, że art. 50 ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie do "zwykłego" korzystania z wody. W rozdziale 3 ustawy, zatytułowanym "Zwykłe korzystanie z wody", oprócz art. 50 znajduje się bowiem także przepis art. 49 § 3, który mówi o korzystaniu z wód na potrzeby przemysłowe oraz z wody podziemnej, jeżeli pobór przekracza 5 m3 na dobę lub wydajność eksploatacyjna ujęcia przekracza 0,5 m3 na godzinę. Ponadto podzielenie stanowiska skarżącej oznaczałoby zaakceptowanie sytuacji, w której raz udzielone pozwolenie wodnoprawne zwalniałoby dany zakład od jakiejkolwiek odpowiedzialności za szkody wyrządzone w wyniku tej działalności – co jest niedopuszczalne w świetle zapisów ustawy.
Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w pkt 1 lit. b skargi, dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wskazać należy, że rażące naruszenie prawa, o którym mowa w w/w przepisie, stanowiące przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, musi być oczywiste i na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.11.2008r., sygn. akt: VII SA/Wa 1422/08, LEX nr 520221). Podkreślić trzeba, że "rażące naruszenie prawa" jest kwalifikowaną formą "naruszenia prawa" i niedopuszczalne jest utożsamianie tego pojęcia z naruszeniem prawa wywierającym wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni przepisu, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Nie stanowi zatem o rażącym naruszeniu prawa wybranie jednej z możliwych do przyjęcia rozbieżnych wykładni niejednoznacznego przepisu prawa. W sytuacji, gdy zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumpcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.05.2008r., sygn. akt: II OSK 404/08, LEX nr 505307). Mając na względzie powyższe nie sposób uznać zasadności argumentacji strony skarżącej, która zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu brak dostrzeżenia w niniejszej sprawie rażącego naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 50 ustawy, zwłaszcza że ani we wniosku o stwierdzenie nieważności, ani w skardze nie wskazano, na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie ostatniego z powołanych przepisu prawa materialnego. Jakkolwiek błędne ustalenie stanu faktycznego oraz podjęcie w oparciu o tak ustalony stan faktyczny decyzji na podstawie konkretnej normy prawa materialnego może stanowić rażące naruszenie przepisów postępowania jak i prawa materialnego – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.04.2007r., sygn. akt: I OSK 790/06, LEX nr 337017), to sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się w tym zakresie również do zarzutu zawartego w pkt 2 skargi nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] została podjęta w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny. Wobec dezaktualizacji poprzednio sporządzonej na zlecenie Elektrowni opinii Zakładów Pomiarowo-Badawczych Energetyki organ prawidłowo zwrócił się bowiem do Instytutu Geotechniki Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Krakowskiej o sporządzenie ekspertyzy dotyczącej skutków oddziaływania budowy i eksploatacji Elektrowni na poziom stabilizacji wady w studniach gospodarczych w miejscowościach T. i T. M. K. (k. 273 i 233 akt administracyjnych). Nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy były wymagane wiadomości specjalne, wobec czego uzasadnionym było zwrócenie się przez organ o wydanie stosownej opinii (art. 84 § 1 k.p.a.). W przedmiotowej ekspertyzie wskazano, że budowa elektrowni "wymagała znacznego obniżenia rzędnych terenu na wielkim obszarze oraz kompleksowego odwodnienia". Wbrew zarzutom skargi w opinii tej jednoznacznie stwierdzono, że powyższe byłą "przyczyną zaburzenia warunków hydrogeologicznych i na pewno spowodowało zmiany położenia zwierciadła wód gruntowych", a "w studniach, z których korzystali mieszkańcy, woda zanikła". Wynika to z faktu, że "wykonanie wykopów pod budowę elektrowni spowodowało przecięcie górnego brzegu niecki i ubytek wody przynajmniej z najwyższego poziomu wodonośnego. Z uwagi na brak korespondencji utworów wodonośnych wspomnianej rynny z innymi warstwami wodoprzepuszczalnymi, jedynym źródłem zasilania są tu opady atmosferyczne i woda z roztopów" (k. 124 akt administracyjnych).
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o braku uwzględnienia złożonej przezeń kontrekspertyzy wskazać trzeba, że w odpowiedzi na wezwanie do złożenia takiego dokumentu, Elektrownia powołała się jedynie na uprzednio sporządzoną opinię Zakładów Pomiarowo-Badawczych Energetyki (k. 260 i 247 akt administracyjnych). Tymczasem, jak już to wyżej podniesiono, właśnie dezaktualizacja tej ekspertyzy była przyczyną zwrócenia się o wydanie nowej opinii przez Politechnikę Krakowską, co przesądza o niemożności jej uwzględnienia na etapie prowadzonego później postępowania. Znamienne pozostaje, że wówczas Elektrownia nie oponowała tej czynności, całkowicie zgadzając się z jej przeprowadzeniem (k. 275 akt administracyjnych). Nadmienić przy tym należy, że sporządzona na indywidualne zlecenie strony ekspertyza ma jedynie charakter dokumentu prywatnego, podlegającego swobodnej ocenie przez organ. Nie jest natomiast dowodem z opinii niezależnego biegłego, o jakim mowa w art. 84 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.12.2007r., sygn. akt: II OSK 1682/06, LEX nr 427657).
Za niezasadny należy również uznać zarzut zawarty w pkt 1 lit. c skargi, dotyczący naruszenia w niniejszej sprawie zasady res iudicata i niezastosowania przez Kolegium przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Elektrowni o tożsamości decyzji Wojewody T.ego z dnia [...] (k. 6 akt administracyjnych) o braku podstaw do nałożenia na Elektrownię obowiązku pokrywania kosztów dostawy wody oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] o naruszeniu przez Elektrownię stosunków wodnych na gruncie i nałożeniu nań obowiązku pokrycia kosztów dostawy wody. Jak już to wyjaśniono na wstępie rozważań prawnych rozstrzygnięcia te zapadły bowiem w okresie ważności decyzji o udzieleniu Elektrowni pozwolenia wodnoprawnego – zgodnie z dyspozycją art. 26 ustawy, który daje organowi możliwość nałożenia na zakład obowiązku wykonania ekspertyzy (pkt 1), bądź naprawienia szkody (pkt 4). Przepis ten umożliwiał dostosowanie działań administracyjnoprawnych do ewoluujących permanentnie stosunków wodnych, mając przede wszystkim na celu ochronę nieruchomości sąsiednich przed niekorzystnymi skutkami wynikającymi z ingerencji w dotychczas istniejące stosunki wodne. Należy przy tym wyjaśnić stronie skarżącej, że zasada res iudicata ma w prawie administracyjnym mniejsze zastosowanie, aniżeli w innych dziedzinach prawa. Akt administracyjny może być bowiem uchylony, bądź zmieniany chociażby był prawidłowy. Powodem takiego rozstrzygnięcia może być zaistnienie określonych okoliczności faktycznych, które mogą uczynić realizacje aktu bądź niemożliwą bądź pociągającą za sobą możliwość poniesienia przez adresata strat. Powyższe może nastąpić jedynie w przypadku określonym przez przepisy ustawy i taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu strony umieszczonego w drugiej części pkt 2 skargi należy podnieść, że okoliczność dostarczania wody pitnej mieszkańcom wsi T. M. (najpierw beczkowozami, a później rurociągiem) w związku z zanikiem wody w ich studniach spowodowanej budowa obiektów Elektrowni została potwierdzona w opinii Politechniki Krakowskiej (k. 224 akt administracyjnych). W związku z tym brak podstaw, by uznać, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony w sposób dowolny.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło