II SA/Ke 932/14
WyrokWSA w Kielcach2014-11-27
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, może być uzasadnione zdarzeniami z poprzednich okresów pełnienia funkcji dyrektora lub nauczyciela?Ratio decidendi
Odwołanie dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty jest dopuszczalne jedynie w przypadkach "szczególnie uzasadnionych", które muszą być rozumiane wąsko i dotyczyć zdarzeń o charakterze nadzwyczajnym, nagłym, zagrażających interesowi publicznemu lub destabilizujących funkcjonowanie szkoły. Okoliczności z poprzednich kadencji dyrektora lub okresu zatrudnienia jako nauczyciela, które nie miały bezpośredniego związku czasowego z okresem pełnienia funkcji dyrektora po powołaniu, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania tego trybu odwołania.Stan faktyczny
Burmistrz odwołał dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego, powołując się na naruszenia zasad gospodarki finansowej, dyscypliny finansowej, procedur zamówień publicznych, brak nadzoru nad organizacją szkoły oraz dezintegrację w środowisku nauczycieli. Wojewoda stwierdził nieważność tego zarządzenia, uznając, że zarzucane dyrektorowi działania, w większości pochodzące z poprzednich okresów pełnienia funkcji lub zatrudnienia, nie stanowiły "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Burmistrz zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze, argumentując, że zarzuty były uzasadnione i stanowiły podstawę do natychmiastowego odwołania. Sąd administracyjny oddalił skargę burmistrza.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Burmistrza Miasta i Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej oddala skargę.
Zarządzeniem [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 5 ust. 5 i art. 38 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), Burmistrz Miasta i Gminy odwołał z dniem [...] E. R. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. z zachowaniem stanowiska nauczyciela dyplomowanego w Szkole Podstawowej w S.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zarządzeniem Nr 59/2014 z dnia 28 maja 2014r. powołał E. R. na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. na okres od dnia 1 lipca 2014r. do 31 sierpnia 2015 r., w związku z uprawomocnieniem się w dniu 14 maja 2014r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 października 2013r. (sygn. akt II SA/Ke 746/13), którym Sąd ten oddalił skargę Burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] o unieważnieniu konkursu na Dyrektora Szkoły Podstawowej w S.
Wyjaśniając przyczyny, dla których dokonano odwołania E. R. ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, Burmistrz wskazał na:
1. naruszenie zasad gospodarki finansowej i dyscypliny finansowej. Ze sprawozdania z wykonania zadania audytowego, przeprowadzonego za okres od 1 stycznia 2008r. do zakończenia czynności audytowych, w części dotyczącej kadencji E. R., jako dyrektora szkoły oraz wniosków w tym zakresie wynika, że:
a) nie sporządzano corocznej inwentaryzacji zgodnie z przepisami art. 26 i 27 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. (Dz. U. z 2013r., poz. 330) oraz zgodnie z zasadami określonymi w instrukcji inwentaryzacyjnej,
b) nie przeprowadzano corocznego badania stanu technicznego budynku Szkoły Podstawowej w S. zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1628),
c) nie wpisywano na bieżąco ewidencji księgowej i nie zachowywano procedur związanych z likwidacją sprzętu i wyposażenia szkoły,
d) nie przestrzegano zasad gospodarowania składnikami rzeczowymi majątku ruchomego szkoły,
e) nie przestrzegano zasad sporządzania dokumentacji dotyczącej likwidacji środków majątkowych będących na wyposażeniu szkoły. Przejawem naruszenia zasad gospodarki finansowej, bez należytego nadzoru nad powierzonym mieniem jest stwierdzony niedobór na kwotę 4.517,69 zł, który będzie przedmiotem roszczenia na drodze cywilno - prawnej,
f) narażono budżet gminy na bezzasadnie poniesione wydatki związane z nienależnie wypłacanym wynagrodzeniem za godziny zastępstw doraźnych dla nauczycieli Szkoły Podstawowej w S., w tym dyrektora szkoły E. R.;
2. brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły poprzez:
a) samowolne wprowadzanie zmian w przydziale czynności dla nauczycieli szkoły bez zatwierdzonego przez organ prowadzący aneksu do arkusza organizacji pracy szkoły,
b) cofnięcie w formie ustnej nauczycielowi wypowiedzenia umowy o pracę pomimo, nie dysponowania wówczas zatwierdzonym arkuszem organizacyjnym,
c) dopuszczenie się nadużyć przy zatrudnieniu pracownika administracyjnego w Szkole Podstawowej w S. E. R. sprawując funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. zatrudniła w szkole pracownika na stanowisku urzędniczym (referenta) bez przeprowadzenia obowiązkowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458 ze zm.) naboru na wolne stanowisko urzędnicze, przez co naruszyła przepisy art. 11- 23 powołanej ustawy,
d) siedmiokrotne przeprowadzenie hospitacji zajęć nauczycieli jednocześnie prowadząc zajęcia lekcyjne, co jest niemożliwe;
3. naruszenie procedur udzielania zamówień publicznych polegające na nie ogłaszaniu ofert w drodze zamówienia publicznego, dokonywanie zleceń na sporządzanie opinii dotyczących likwidacji środków majątkowych firmom nie posiadającym stosownych uprawnień;
4. wprowadzanie dezintegracji w środowisku nauczycieli pracujących w szkole, stworzenie klimatu podejrzeń, nieufności, co zakłóca prawidłowy tok funkcjonowania szkoły.
Szczególnym przejawem tego naruszenia było wykorzystanie monitoringu szkolnego w celu szykanowania niektórych nauczycieli. Z dokumentacji znajdującej się w Urzędzie Miasta i Gminy w D. wynika, że dyrektor składała pismo wskazujące na naruszenie przez określonych nauczycieli dyscypliny czasu pracy, na dowód czego załączyła zdjęcia z monitoringu zaopatrzone datą. E. R. bez zgody administratora danych osobowych, którym była p.o. dyrektora szkoły M. M. nielegalnie "wyprowadziła" dane osobowe zawarte w monitoringu szkolnym, a następnie dane te przetworzyła i przekazała osobom prowadzącym kontrolę z ramienia Burmistrza Miasta i Gminy. Nadto w dniu 1 lipca 2014r. wykorzystując powołanie jej z tym dniem na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w S., nie przejmując formalnie obowiązków i nie uczestnicząc w czynności przekazania zakładu pracy, E. R. zawarła poza zakładem pracy z W. P. porozumienie o cofnięciu apelacji w sprawie IV P 186/13. W paragrafie 5 tego porozumienia zobowiązała się w imieniu Szkoły Podstawowej w S. do zapłaty na rzecz W. P. kwoty 1200,00 zł tytułem "kosztów postępowania odwoławczego i słusznego dochodzenia swych praw". Kwota powyższa nie znajduje odzwierciedlenia w żadnym wyroku sądowym, nie wynika również z żadnych przepisów regulujących koszty sądowe w sprawach cywilnych. Zaciągnięcie zobowiązania bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań przez jednostkę sektora finansów publicznych jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych określonym w art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 168).
Zdaniem Burmistrza, E. R. zawierając ww. porozumienie nie dokonała odpowiednich zmian arkusza organizacyjnego ani nie wystąpiła do organu prowadzącego szkołę o zatwierdzenie zmian stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 ze zm.).
W ocenie organu powyższe działania naruszają przepisy ww. aktu prawnego jak również dezorganizują pracę szkoły.
Organ zauważył, że od momentu powołania na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. - E. R. unika jakichkolwiek kontaktów z organem prowadzącym szkołę, o czym świadczy okoliczność nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w dniach 30 czerwca oraz 1 lipca 2014r. do czynności protokolarnego odbioru mienia szkolnego oraz nieodebranie od organu prowadzącego stosownych pełnomocnictw upoważniających do działania.
W tych okolicznościach Burmistrz stwierdził, że dalsze kierowanie szkołą przez E. R. jest sprzeczne z wymogami należytego nadzoru i prawidłowego funkcjonowania szkoły, zasadą integralności środowiska nauczycielskiego w celu właściwego wykonywania funkcji dydaktycznych szkoły i wymaga w takim przypadku natychmiastowego działania organu poprzez odwołanie jej z funkcji dyrektora szkoły, z zachowaniem stanowiska nauczyciela dyplomowanego tej szkoły. Wobec powyższego Burmistrz stwierdził, że całokształt dotychczasowej działalności E. R. na stanowisku Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty - uzasadniający odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, stwierdził nieważność zarządzenia [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w sprawie odwołania E. R. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. z zachowaniem stanowiska nauczyciela dyplomowanego w Szkole Podstawowej w S..
W uzasadnieniu organ nadzorczy wskazał, że w dniu 25 czerwca 2013r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał zarządzenie Nr 64a/2014 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w S., w wyniku którego to konkursu dokonano wyboru na dyrektora tej szkoły E. R..
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 15 lipca 2013r. Wojewoda stwierdził nieważność wyżej wskazanego zarządzenia.
Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody zostało zaskarżone skargą przez Burmistrza Miasta i Gminy , złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 24 października 2013r., sygn. akt II SA/Ke 746/13, skargę tę oddalił.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Burmistrz Miasta i Gminy złożył skargę kasacyjną, którą wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 284/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.
Wobec zakończenia postępowania sądowego w ww. sprawie, Burmistrz Miasta i Gminy w D. zarządzeniem z dnia 28 maja 2014r. Nr 59/2014 powołał na okres od dnia 1 lipca 2014r. do dnia 31 sierpnia 2015r. na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. E. R., a następnie w dniu [...], a więc w ósmym dniu formalnego urzędowania, zarządzeniem [...] odwołał ją z tego stanowiska, z zachowaniem stanowiska nauczyciela dyplomowanego Szkoły Podstawowej w S.
W dniu 16 lipca 2014r. E. R. złożyła do Wojewody wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego w związku z odwołaniem jej ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. szczegółowo, w obszernym piśmie argumentując, z jakich przyczyn zarządzenie [...] Burmistrza Miasta i Gminy uważa za bezprawne i bezpodstawne.
Do Wojewody kwestionowane zarządzanie Burmistrza Miasta i Gminy w D. z dnia 9 lipca 2014 r. [...] wpłynęło w dniu 8 sierpnia 2014r.
W ramach prowadzonego postępowania nadzorczego Wojewodzie zostało przedstawione stanowisko Kuratora Oświaty.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewoda stwierdził, że zarządzenia Burmistrza narusza art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).
Wojewoda wyjaśnił, że w sytuacji, gdy zdarzenia jakie podaje Burmistrz jako podstawę zarządzenia, dotyczące zarzucanych E. R. działań w kadencji dyrektora szkoły w latach 2008-2013, zatrudnienia na stanowisku nauczyciela w szkole w latach 2013 do 30 czerwca 2014 oraz czynności po dniu 1 lipca 2014r. nie mogą, niezależnie od ich oceny, kwestionowanej przez E. R., być potraktowane jako wypełniające dyspozycję art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, a w szczególności uznane za "przypadek szczególnie uzasadniony".
Organ podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzucone zdarzenie jako podstawa do odwołania z mocy art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy winno dotyczyć relatywnie krótkiego czasu i łączyć się z działaniami dyrektora szkoły, a nie działaniami nauczyciela i to w sytuacji gdy, jak to wynika z treści zarządzenia Burmistrza, do których nie ma on jakichkolwiek zastrzeżeń.
W ocenie Wojewody, nie do przyjęcia jest pogląd, iż przedmiotem oceny nauczyciela powołanego na stanowisko dyrektora szkoły od dnia 1 lipca 2014r. mogą być zaszłości z poprzedniej kadencji tego dyrektora. Dodatkowo dotyczy to sytuacji, gdy w dniu 14 stycznia 2013r. nauczyciel jako dyrektor szkoły był oceniany przez tego samego Burmistrza i otrzymał oceną wyróżniającą.
W tym stanie rzeczy, zdaniem Wojewody, do działań E. R., w okresie poprzedzającym odwołanie jej ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. nie ma zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, wymagający zaistnienia przypadku szczególnie uzasadnionego, a więc kwalifikowanego naruszenia obowiązków dyrektora szkoły, czego w tej sprawie brak.
Zdaniem Wojewody, nie można łączyć zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, z dyskusyjnymi zagadnieniami z zakresu gospodarki finansowej i dyscypliny finansowej w sytuacji, gdy kwestie te do dziś nie były przedmiotem postępowania pokontrolnego, ani też nie umożliwiono E. R. odniesienia się do czynionych jej zarzutów złamania tej dyscypliny, z przeprowadzeniem bezstronnej oceny wyników tego postępowania pokontrolnego włącznie.
Organ podkreślił, iż w aktach sprawy znajduje się nadesłana przez E. R. karta oceny jej pracy z dnia 14 stycznia 2013 r., z której wynika, że otrzymała od Burmistrza Miasta i Gminy ocenę wyróżniającą. W tym stanie rzeczy twierdzenia Burmistrza Miasta i Gminy o niedoskonałości wykonanej na dzień 14 stycznia 2013r. oceny pracy E. R. nie mogą być uznane za przekonywujące.
W ocenie Wojewody, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że powodem odwołania E. R. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. nie są prawdziwie merytoryczne przesłanki do zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ale ponowny fakt nie zaakceptowania przez Burmistrza Miasta i Gminy tego, iż E. R. została wybrana na stanowisko Dyrektora Szkoły w S., a działania Burmistrza podjęte są w tym celu, by ją z tego stanowiska usunąć, przez co niweczy się całe postępowanie - wraz z prawomocnym wyrokiem - toczące się uprzednio przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Miasta i Gminy, zarzucając ww. rozstrzygnięciu nadzorczemu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku (Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wyrażające się w błędnym przyjęciu, że zarzucane E. R. działania w kadencji dyrektora szkoły w latach 2008-2013, zatrudnienia na stanowisku nauczyciela w szkole w okresie 2013 do 30 czerwca 2014r. oraz czynności po dniu 1 lipca 2014r. nie mogą być potraktowane jako wypełniające dyspozycję tego przepisu, a w szczególności znamienia "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu powołanego przepisu;
2. art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przez przyjęcie, że Zarządzenie [...] Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] jest sprzeczne z prawem;
3. naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. na skutek niewyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, braków w materiale dowodowym i braku wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru oraz "obciążenie Wojewody w Kielcach kosztami postępowania w sprawie".
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił zarzuty i motywy wydania zarządzenia [...] z dnia [...] oraz podkreślił, że przedmiotowe Zarządzenie zawiera precyzyjne wyjaśnienia, w jaki sposób stwierdzone uchybienia dyrektora stanowią zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły i prowadzą do destabilizacji funkcjonowania szkoły. W uzasadnieniu tego Zarządzenia, wbrew ocenie Wojewody, wystarczająco wyjaśniono, powody uznania działań E. R. za szczególnie uzasadniony przypadek, powodujący konieczność odwołania jej ze stanowiska dyrektora placówki.
Wbrew zarzutowi podniesionemu w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym uzasadnienie to spełnia warunki prawidłowego uzasadnienia zarządzenia odwołującego dyrektora szkoły z tej funkcji w trybie art. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Skarżący podkreślił, że nie do przyjęcia jest pogląd Wojewody, iż nie umożliwiono E. R. odniesienia się do czynionych jej zarzutów złamania dyscypliny, z przeprowadzeniem bezstronnej oceny wyników tego postępowania pokontrolnego włącznie. Zdaniem skarżącego E. R. unikała jakiegokolwiek kontaktu z organem prowadzącym placówkę jak również z przeprowadzającymi kontrolę w Szkole Podstawowej w S. i to pomimo wielokrotnych wezwań do udzielenia informacji w zakresie objętym kontrolą. Nadto w toku postępowania nadzorczego Wojewoda dysponował wiedzą, iż w roku szkolnym 2013/2014 przeprowadzonych zostało w Szkole Podstawowej w S. pięć kontroli w związku z uzyskaniem przez organ prowadzący pisemnych informacji na temat możliwych nieprawidłowości, które miały w niej miejsce. Kontrola była przeprowadzana również w związku z pismem E. R., która zgłaszała w nim zarzuty względem p.o. Dyrektora – M. S., podważając jej kompetencje do kierowania szkołą.
W ocenie skarżącego bezpodstawne są zarzuty E. R. sugerujące, że przeprowadzone w Szkole Podstawowej w S. kontrole były celowym działaniem, które miało na celu zdyskredytowanie jej jako byłego dyrektora tej szkoły.
Skarżący podkreślił, iż do 31 sierpnia 2013r. E. R. pełniła funkcję dyrektora Szkoły Podstawowej w S. i wyłącznie ona miała dostęp do dokumentacji szkoły. Dopiero, gdy funkcję p.o. dyrektora szkoły objęła M. M. , co nastąpiło 1 września 2013r., ujawniły się okoliczności, o których organ prowadzący dotychczas nie posiadał żadnych informacji.
Z tych też względów dotychczasowa praca E. R., oceniona w styczniu 2013r. wyróżniająco, kiedy to Burmistrz nie dysponował wiedzą na temat rażących zaniedbań i nieprawidłowości w kierowaniu szkołą przez E. R. okazała się być pracą, którą należy - w kontekście ujawnionych później okoliczności - ocenić negatywnie. W związku z powyższym nie jest trafne powoływanie się przez Wojewodę na nadesłaną przez E. R. kartę oceny jej pracy, datowanej na dzień 14 stycznia 2013r.
W wyniku wyjaśnień udzielonych przez Burmistrza w toku postępowania nadzorczego Wojewoda dysponował wiedzą, iż organ prowadzący zarzucał E. R. rażące nieprawidłowości m.in. w zakresie naruszenia gospodarki finansowej i dyscypliny finansowej, brak należytego nadzoru nad funkcjonowaniem szkoły, naruszenie procedur udzielania zamówień publicznych wykazał audyt przeprowadzony w Szkole Podstawowej w S. za okres od 1 stycznia 2008r. Za stwierdzone nieprawidłowości - wymienione w Zarządzeniu Burmistrza [...] odpowiedzialność ponosi ówczesna dyrektor szkoły - E. R..
W ocenie skarżącego bezpodstawne są twierdzenia, że przeprowadzenie audytu nie miało umocowania w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych audyt może być przeprowadzony również w jednostkach organizacyjnych Gminy, na podstawie upoważnienia udzielonego przez Burmistrza.
Skarżący podkreślił, że audytor kilkakrotnie prosił byłą dyrektor szkoły - E. R. o złożenie wyjaśnień, których stanowczo odmówiła, co wynika z notatki sporządzonej przez audytora w dniu 6 grudnia 2013r. Nadto, E. R. otrzymała "Sprawozdanie wstępne z wykonania zadania audytowego pn.: "Kontrola prawidłowości zasad racjonalnego gospodarowania mieniem publicznym znajdującym się na wyposażeniu jednostki organizacyjnej Gminy oraz sposobu ewidencjonowania, użytkowania i wykonania nadzoru nad jego eksploatacją" wraz z prośbą o ustosunkowanie się do jego treści. W piśmie z dnia 23 czerwca 2014r. E. R. wskazała, iż nie zgadza się z treścią sprawozdania wstępnego w całości. Wraz z pismem z dnia 26 czerwca 2014r. E. R. zwróciła Burmistrzowi powyższe sprawozdanie argumentując, że nie jest jego adresatem.
Skarżący podniósł również, że Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2013r. Nr 95/2013 Burmistrz powierzył M. S. obowiązki dyrektora szkoły z dniem 1 września 2013r. Dyspozycją z dnia 22 sierpnia 2013 r. Nr 16/2013 Burmistrz powołał zespół, którego zadaniem było przejęcie w terminie do 30 sierpnia 2013r. mienia, dokumentacji i pieczęci w Szkole Podstawowej w S. oraz sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego i przekazanie protokolarnie osobie, której z dniem 1 września 2013r. zostało powierzone stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora. Przeprowadzenie inwentaryzacji z udziałem E. R. w terminie do 30 sierpnia 2013r. okazało się jednak niemożliwe, albowiem od dnia 26 sierpnia 2013r. do 30 sierpnia 2013r. pozostawała na zwolnieniu lekarskim, o czym organ dowiedział się dopiero w dniu 30 sierpnia 2013r.
Skarżący podkreślił, że E. R. była powiadomiona telefonicznie o inwentaryzacji i o konieczności udostępnienia gabinetu dyrektora, co wynika z treści jej pisma z dnia 29 sierpnia 2013r. Mimo, że przebywała na zwolnieniu lekarskim, nie upoważniła do udziału w tej czynności innej osoby. W związku z powyższym Burmistrz na podstawie pkt V ppkt 3 "Instrukcji w sprawie zasad przeprowadzania i rozliczania inwentaryzacji w jednostkach organizacyjnych (gimnazjach, szkołach, przedszkolach) obsługiwanych przez Zespół Obsługi Przedszkoli i Szkół w D. powołał 3-osobową komisję do przeprowadzenia inwentaryzacji, która została zakończona w dniu 30 sierpnia 2014r. Pismem z dnia 2 września 2013r. E. R. zwróciła się o podanie celu jej przeprowadzenia oraz wydłużenie terminu do podjęcia czynności zdawczo-odbiorczych. Prośbę ponowiła w piśmie z dnia 20 września 2013r. W związku z tym, iż inwentaryzacja została zakończona, a mienie przekazane p.o. dyrektora szkoły - M. S., ponowne wyznaczenie jej terminu było niemożliwe, o czym E. R. została poinformowana. Okoliczność, że E. R. nie brała osobiście udziału w inwentaryzacji zdawczo-odbiorczej w sierpniu 2013r. nie oznacza jednak, że nie ponosi ona odpowiedzialności za stwierdzone znaczne niedobory.
W ocenie skarżącego nie do zaakceptowania jest stanowisko Wojewody, iż przedłożona przez organ argumentacja budzi poważne zastrzeżenia.
Skarżący podkreślił również, że Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym nie odniósł się w żaden sposób do argumentacji organu zawartej w uzasadnieniu Zarządzenia [...], jak też do wyjaśnień złożonych przez Burmistrza w toku postępowania nadzorczego.
Powyższe uzasadnia zarzut naruszenia w postępowaniu nadzorczym art. 7, 77 i 107 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. na skutek niewyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, braków w materiale dowodowym i braku wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.
W szczególności Wojewoda nie odniósł się min. do kwestii zatrudnienia przez E. R. – K. s. na stanowisku urzędniczym referenta na 1/2 etatu.
Skarżący podkreślił, że Wojewoda pomija okoliczności, związane z działaniem E. R. w zakresie danych osobowych oraz dóbr osobistych nauczycieli pomimo, że z przekazanych Wojewodzie wyjaśnień wynika niezbicie, iż z pisemnych informacji, jakie wpłynęły do Burmistrza, w tym również pisma E. R. wynika, że fotografowała ona nauczycieli tej szkoły, jak również nielegalnie wykorzystała monitoring szkolny w celu ich szykanowania poprzez stosowanie gróźb. Z dokumentacji znajdującej się w Urzędzie Miasta i Gminy wynika, że E. R. składała pismo wskazujące na naruszenie przez określonych nauczycieli dyscypliny czasu pracy, na dowód czego załączyła zdjęcia z monitoringu zaopatrzone datą. W ocenie skarżącego E. R. bez zgody administratora danych osobowych, którym była p.o. dyrektora szkoły M. M. "nielegalnie wyprowadziła dane osobowe zawarte w monitoringu szkolnym, a następnie dane te przetworzyła i przekazała osobom prowadzącym kontrolę z ramienia Burmistrza Miasta i Gminy".
W ocenie skarżącego takie działanie E. R. powoduje, że wykonywanie przezeń funkcji dyrektora destabilizuje pracę placówki oświatowej. Nie jest to bowiem zwykły konflikt pracodawca - pracownik.
Zdaniem skarżącego Wojewoda pomija niezwykle istotną okoliczność, a mianowicie iż od momentu powierzenia E. R. stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. z dniem 1 lipca 2014r. unikała ona jakichkolwiek kontaktów z organem prowadzącym szkołę, o czym świadczy okoliczność nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w dniach 30 czerwca oraz 1 lipca 2014r. do czynności protokolarnego odbioru mienia szkolnego oraz nieodebranie od organu prowadzącego stosownych pełnomocnictw.
Skarżący podkreślił, że E. R. została poinformowana przez p.o. dyrektora - M. S. na Radzie Pedagogicznej w dniu 27 czerwca 2014r. o terminie przekazania mienia szkoły, co znajduje odzwierciedlenie w protokole Rady Pedagogicznej. W dniu 1 lipca 2014r. E. R. nie podjęła pracy na stanowisku Dyrektora Szkoły Podstawowej w S., uniemożliwiając ponownie przeprowadzenie przekazania i odbioru mienia. Nie poinformowała również organu prowadzącego o przyczynie absencji w dniu 1 lipca 2014r. W związku z powyższym w dniu 1 lipca 2014r. zostały zaplombowane pomieszczenia szkolne. Do dnia [...] E. R. nie zgłosiła się po pełnomocnictwa do Urzędu Miasta i Gminy w D. Natomiast w dniu 10 lipca 2014r. osobiście dostarczyła zwolnienie lekarskie na okres od dnia 2 lipca 2014r.
Nadto w dniu 1 lipca 2014r. E. R. - wykorzystując powołanie jej z tym dniem na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w S., nie przejmując formalnie obowiązków i nie uczestnicząc w czynności przekazania zakładu pracy, zawarła poza zakładem pracy z W. P. porozumienie o cofnięciu apelacji w sprawie o sygn. IV P 186/13. W paragrafie 5 tego porozumienia zobowiązała się w imieniu Szkoły Podstawowej w S. do zapłaty na rzecz W. P. kwoty 1200,00 zł tytułem "kosztów postępowania odwoławczego i słusznego dochodzenia swych praw". Kwota powyższa nie znajduje odzwierciedlenia w żadnym wyroku sądowym, nie wynika z przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010r. Nr 90, poz. 594 ze zm.), ani rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 490). Zaciągnięcie zobowiązania bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań przez jednostkę sektora finansów publicznych jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych określonym w ustawie z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j.: Dz. U. z 2013r., poz. 168).
Skarżący podkreślił, że E. R. zawierając ww. porozumienie nie dokonała odpowiednich zmian arkusza organizacyjnego ani też nie wystąpiła do organu prowadzącego szkołę o zatwierdzenie zmian stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 ze zm.). W ocenie skarżącego powyższe działania naruszają przepisy ww. aktu prawnego jak również dezorganizują pracę szkoły. Arkusz organizacyjny podlega bowiem zatwierdzeniu przez organ prowadzący do końca maja danego roku, a zmiana liczby nauczycieli w danej szkole w trakcie roku szkolnego wymaga również zmiany arkusza organizacyjnego. E. R. nie podjęła żadnych czynności zmierzających do zmiany arkusza organizacyjnego w powyższym trybie.
W konsekwencji tych okoliczności, skarżący miał pełne prawo stwierdzić, że dalsze kierowanie szkołą przez E. R. jest sprzeczne z wymogami należytego nadzoru i prawidłowego funkcjonowania szkoły, zasadą integralności środowiska nauczycielskiego i wymaga w takim przypadku natychmiastowego działania organu poprzez odwołanie jej z funkcji dyrektora szkoły, z zachowaniem stanowiska nauczyciela dyplomowanego tej szkoły.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ ponownie podkreślił, że w stanie faktycznym sprawy, co do działania E. R., w okresie poprzedzającym odwołanie jej ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. - w okresie ośmiu dni wykonywania przez nią tego stanowiska - nie można mówić o zaistnieniu przypadku szczególnie uzasadnionego, a w związku z tym zastosowania w tej sprawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Wojewoda ponownie podkreślił, że odwołanie E. R. ze stanowiska Dyrektora Szkoły w S., po 9 dniach pracy, z powołaniem się na jej działania jako dyrektora szkoły w kadencji 2008-2013, zatrudnienia na stanowisku nauczyciela w szkole w latach 2013 do 30 czerwca 2014r. oraz czynności po dniu 1 lipca 2014r. nie mogą być, niezależnie od ich oceny, potraktowane jako wypełniające dyspozycję tego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało poddane kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego z mocy art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Jednocześnie też trzeba stwierdzić, że zakwestionowane zarządzenie podlegało nadzorowi Wojewody. Przesądzone bowiem zostało uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r. ( sygn. akt OPS 6/96,ONSA z 1997r.2/48 publik. CBOSA), że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi natomiast o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej (por. też uzasadnienie wyroku NSA z 22 czerwca 2005r., sygn. akt I OSK 296/05, publ. CBOSA).
Nadzór wojewody nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem, co wynika wprost z treści art. 85 ustawy z dnia 8 marca 1990r.o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 594).
Należy wskazać, że organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa (art. 86 ustawy o samorządzie gminnym). Wskazane organy nadzoru na mocy przepisu art. 87 przywołanej ustawy mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami. Podstawę prawną działania tych organów, w zakresie sprawowanego przez nie nadzoru nad działalnością gminną, stanowią przepisy art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, a w szczelności przepisy wyrażone w ust. 1 i 4.
Zgodnie z treścią przepisu art. 91 ust. 1 uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne; o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.
Wymaga podkreślenia, że ustawodawca nie wprowadził definicji pojęcia " sprzeczności z prawem". Wykształciła się ona w drodze stosowania prawa. Przez sprzeczność taką przyjęło się rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującymi, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi, oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003r., P9/02, OTK-A, nr 9, poz. 100).
W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru stwierdził nieważność spornego zarządzenia z uwagi na naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Celem oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia nadzorczego niezbędne jest więc zbadanie legalności podjętego zarządzenia o odwołaniu E. R. ze stanowiska Szkoły Podstawowej w S. z dniem [...] - z punktu widzenia wystąpienia w sprawie przesłanki uzasadniającej zastosowanie trybu z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, tj. przesłanki przypadku szczególnie uzasadnionego, dającej podstawę do odwołania bez wypowiedzenia dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego.
Zgodnie ze stanowiącym materialnoprawną podstawę przedmiotowego zarządzenia art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
W tym miejscu należy wskazać, iż tryb określony w powyższym przepisie, z uwagi na natychmiastowy charakter odwołania ze stanowiska kierowniczego, ma wymiar szczególnie dotkliwy dla osoby odwoływanej, w związku z czym z woli ustawodawcy, może być on stosowany jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Pojęcie zaś "przypadków szczególnie uzasadnionych", zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym w tym zakresie, należy rozumieć wąsko. Nie mieści się w nim więc każde naruszenie prawa przez dyrektora, lecz naruszenie prawa które jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie przez dyrektora powierzonych mu obowiązków i pełnienia przez niego funkcji kierowniczej. Zachodzi więc konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności ze względu na zagrożenie interesu publicznego, możliwość destabilizacji funkcjonowania szkoły tj. niemożności realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. Należy podkreślić, że w pojęciu tym nie mieszczą się więc zaniedbania w zakresie gospodarki finansowej szkoły, uchybienia w zakresie rachunkowości oraz uchybienia w zakresie organizacji pracy szkoły (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2001r. sygn. akt II SA 3293/00; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2009r. sygn. akt IV SA/Wr 49/09; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008r. sygn. akt I OSK 86/08; wyrok NSA z dnia 23 września 2005r. sygn. akt I OSK 91/05 – dostępne w CBOSA).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że tryb odwołania przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 2 może mieć zastosowanie jedynie w przypadkach, które nie kwalifikują się do zastosowania trybu określonego w art. 38 ust. 1 pkt 1, tj. gdy organ prowadzący odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w przypadku:
a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,
b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,
c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust 2a.
W związku z powyższym za nieuprawnione należy uznać łączenie tych samych podstaw trybów odwołania dyrektora. Jak wskazuje się w bowiem orzecznictwie należy odróżnić przyczyny odwołania przewidziane w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty tj. przypadek negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej, od przyczyny o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a więc szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego odwołanie dyrektora bez wypowiedzenia, w trakcie roku szkolnego. Ten ostatni zachodzi bowiem w innych przypadkach niż wskazane w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, a ponadto w przypadkach szczególnie istotnego naruszenia przepisów prawa, naruszenia prawa na tyle ciężkiego, iż wskazanym jest natychmiastowe pozbawienie dyrektora możliwości sprawowania funkcji kierowniczej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że okoliczności wskazywane przez skarżącego w uzasadnieniu zarządzenia, mające stanowić podstawę do odwołania, w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, E. R. ze stanowiska dyrektora szkoły z dniem [...] w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia i w trakcie roku szkolnego, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu wskazanym na wstępie rozważań.
Jak wynika z akt sprawy Burmistrz zarządzeniem z dnia 28 maja 2014r. powołał E. R. na stanowisko dyrektora szkoły na okres od 1 lipca 2014r. do dnia 31 sierpnia 2015r., a następnie zarządzeniem z dnia [...] (tj. w ósmym dniu pełnienia funkcji kierowniczej) odwołał z dniem [...] ze stanowiska dyrektora szkoły.
Analiza akt sprawy pozwala uznać, że podane w zarządzeniu zarzuty:
1) naruszenie zasad gospodarki finansowej i dyscypliny finansowej,
2) naruszenie procedur zamówień publicznych,
3) brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły,
4) wprowadzanie dezintegracji w środowisku nauczycieli
- odnoszą się do działań E. R. podejmowanych w okresie pełnienia przez nią funkcji dyrektora szkoły w kadencji 2008 - 2013r, zatrudnienia na stanowisku nauczyciela szkoły w okresie od 1 września 2013r. do 30 czerwca 2014r. oraz czynności po 1 lipca 2014r.( po objęciu stanowiska dyrektora szkoły).
W ocenie Sądu, uwzględniając orzecznictwo sądowe wypracowane na gruncie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy należy stwierdzić, że okoliczności i przyczyny przedstawione przez Burmistrza z okresu sprzed 1 lipca 2014r., a więc sprzed powołania E. R. na stanowisko dyrektora na okres od 1 lipca 2014r. do dnia 31 sierpnia 2015r, co miało miejsce zarządzeniem z dnia 28 maja 2014r. nie mogą stanowić i nie stanowią przypadku szczególnie uzasadnionego, którego zaistnienie uzasadnia możliwość odwołania dyrektora szkoły z jego funkcji bez wypowiedzenia.
Wskazywane na wstępie rozważań ratio legis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy uzasadnia stanowisko, że zastosowanie trybu odwołania dyrektora szkoły z jego funkcji bez wypowiedzenia, w trakcie roku szkolnego (jako nadzwyczajnego przypadku szczególnie uzasadnionego) powinno przebiegać w krótkim przedziale czasowym od wystąpienia tych okoliczności. Chodzi tu o związek czasowy pomiędzy przyczynami odwołania a faktem odwołania. W sprawie niniejszej tego związku czasowego brak.
Niezależnie od powyższego należy wyraźnie podkreślić, że w pojęciu " szczególnie uzasadnionych przypadków" nie mieści się każde naruszenia prawa. Jak już wskazano na wstępie rozważań, w licznych orzeczeniach sądowych wskazuje się na wąskie jego rozumienie, gdyż art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, wobec czego jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Sytuacja przewidziana tym przepisem dotyczy więc działania lub zaniechania o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym i nagłym. Innymi słowy, oznacza ono sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania czynności dyrektora szkoły z uwagi na zagrożenie interesu publicznego. Musi być ono istotne, tzn. takie, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę.
W ocenie Sądu, w realiach tej sprawy okoliczności takie nie zaistniały, zaś przedstawiona w uzasadnieniu zarządzenia argumentacja Burmistrza nie pozwala ocenić jako zgodnego z prawem zastosowania wobec E. R. instytucji odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, zwłaszcza gdy się zważy, iż nastąpiło to w ósmym dniu sprawowania przez nią funkcji kierowniczych.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia zasad gospodarki finansowej i dyscypliny finansowej, procedur zamówień publicznych, braku należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły, wprowadzanie dezintegracji w środowisku nauczycieli, poza tym że dotyczą w znacznej części okresu sprzed powołania z dniem 1 lipca 2014r. na stanowisko dyrektora szkoły, nie pozwalają na zakwalifikowanie ich do szczególnie uzasadnionych przypadków, przyjmowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak już wskazywano na wstępie rozważań, odwołanie danej osoby ze stanowiska dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego winno być bezpośrednio poprzedzone zaistnieniem przyczyny niepozwalającej na dalsze wykonywanie obowiązków kierowniczych ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Tymczasem w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, trudno uznać wskazywane przez organ sytuacje naruszeń prawa przez dyrektora szkoły, za uniemożliwiające kierowanie szkołą.
Poza przypadkami wskazanymi w pkt 2 lit. b i c zarzutów (str. 3 uzasadnienia zarządzenia [...]) żadna inna sytuacja nie wystąpiła bezpośrednio przed odwołaniem ze stanowiska dyrektora szkoły. Przypadki naruszeń prawa, na które powołuje się organ, miały bowiem miejsce w okresie pełnienia przez E. R. funkcji dyrektora szkoły w kadencji 2008 - 2013r, zatrudnienia na stanowisku nauczyciela szkoły w okresie od 1 września 2013r. do 30 czerwca 2014r., natomiast tylko przypadki wskazane w pkt 2 lit. b i c zarzutów - w dniu 1 lipca 2014r. (str. 4 uzasadnienia ww. zarządzenia). Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego zarządzenia dyrektor szkoły zawarła, poza zakładem pracy, z W. P. porozumienie o cofnięciu apelacji w sprawie IV P 186/13. W paragrafie 5 tego porozumienia zobowiązała się, w imieniu Szkoły Podstawowej w S., do zapłaty na rzecz W. P. kwoty 1200,00 zł tytułem "kosztów postępowania odwoławczego i słusznego dochodzenia swych praw". W tym miejscu należy wskazać, że to dyrektor szkoły jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole nauczycieli i pracowników niebedących nauczycielami, a do jego obowiązków należy m.in. zatrudnienie i zwalnianie nauczycieli oraz innych pracowników szkoły (art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty). Za wszelkie nieprawidłowości w tym zakresie odpowiada dyrektor szkoły niezależnie od przeprowadzonych konsultacji z organem prowadzącym. Trudno jednak uznać takie naruszenie za uniemożliwiające kierowanie szkołą.
Końcowo podkreślić należy, że w sprawie niniejszej nie sposób również uznać, że nastąpiła trwała i realna utrata zdolności do przewodniczenia Radzie Pedagogicznej, zwłaszcza gdy się zważy, że E. R. został powołana na stanowisko dyrektora szkoły od 1 lipca 2014r., a odwołana [...], a więc w okresie gdy nauczyciele przebywali na urlopach.
Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego jest wyczerpujące, a przedstawiony w nim stan faktyczny i prawny uzasadniał stwierdzenie nieważności przedmiotowego zarządzenia na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Reasumując, Sąd stwierdza, że tylko nadzwyczajna, ponadprzeciętna przeszkoda w sprawowaniu stanowiska dyrektora szkoły może stanowić o prawnie uzasadnionym odwołaniu dyrektora szkoły z jego funkcji w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W sprawie niniejszej powoływanie się przez Burmistrza na okoliczności z przeszłości – w przeważającym zakresie sprzed okresu powołania na stanowisko dyrektora szkoły, jako na szczególnie uzasadniony przypadek wymagający natychmiastowej interwencji, pozostaje w sprzeczności z ratio legis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Natomiast sytuacje wskazywane przez Burmistrza dotyczące działań dyrektora szkoły po 1 lipca 2014r. trudno uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w ww. przepisie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło