II SA/Ke 95/25

WyrokWSA w Kielcach2025-04-10

Skład orzekający: Renata Detka, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji celu publicznego, mimo przeprowadzenia rokowań, które nie doprowadziły do porozumienia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w tym charakter inwestycji jako celu publicznego, zgodność z planem miejscowym oraz przeprowadzenie rokowań z właścicielem, które zakończyły się negatywnie z powodu braku porozumienia co do warunków i lokalizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego w celu przeprowadzenia napowietrznej linii niskiego napięcia. Inwestor, Spółka, wnioskował o zezwolenie na przeprowadzenie linii po istniejącym śladzie, co skarżący kwestionował, żądając wymiany sieci i przebudowy linii w innym miejscu. Organy administracji uznały, że inwestycja jest celem publicznym, zgodna z planem miejscowym, a rokowania z właścicielem nie przyniosły rezultatu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 19 grudnia 2024 r. [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 24 września 2024 r. znak: [...] 11.2024 o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,2735 ha, położonej w miejscowości W. T., gm. M., przez udzielenie zezwolenia [...] Oddział Skarżysko - Kamienna (dalej "Spółka", "inwestor") na przeprowadzenie napowietrznej linii nn po istniejącym śladzie dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą "[...] przyłączenia do sieci elektroenergetycznej budynku mieszkalnego w m. [...] gm. M. - RE K.". W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, co następuje. Wnioskiem z 21 maja 2024 r. Spółka zwróciła się do Starosty o wydanie, na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., zwanej dalej "u.g.n."), decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, w celu przyłączenia do sieci elektroenergetycznej budynku mieszkalnego w msc. [...]. We wniosku wskazano, że ograniczenie na spornej działce polegać będzie na budowie linii napowietrznej niskiego napięcia ("nn") po istniejącym śladzie długości 12 m, o powierzchni ograniczenia 12 m2. Według warunków przyłączenia nr [...] z 14 lipca 2022 r. dla podmiotu V grupy przyłączeniowej do sieci dystrybucyjnej o napięciu znamionowym 0,4 kV, zakres niezbędnych zmian w sieci związanych z przyłączeniem obejmuje wyprowadzenie ze stacji transformatorowej nowego obwodu nn przewodem ASXSn min. 4 x 70 mm (L około 400 mb) jako dodatkowy tor na podbudowie istniejących słupów nm i zakończenie na słupie w pobliżu działki podmiotu przyłączanego, nawiązanie z istniejącym przyłączem ASXSn 4 x 16 mm, przystosowanie istniejących słupów do nowych warunków pracy; dobranie transformatora na stacji do zwiększonego obciążenia, przystosowanie skrzyni stacyjnej do nowych warunków pracy. Starosta 6 czerwca 2024 r. wszczął postępowania w sprawie. Podkreślił, że jak wynika z protokołu rozprawy przeprowadzonej 29 sierpnia 2024 r., M. K. wyraził zgodę na ograniczenie korzystania z jego nieruchomości pod warunkiem wymiany sieci transformatorowej na nową i zaprojektowanie jej w innym miejscu oraz przebudowę odcinka linii energetycznej SN, która znajduje się na tej działce. Spółka wskazała, że nie ma możliwości zmiany lokalizacji stacji transformatorowej słupowej i podtrzymała wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Zakwestionowaną odwołaniem decyzją z 24 września 2024 r. Starosta orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części ww. nieruchomości. Wojewoda, rozpatrując powyższe odwołanie, powołał się na treść art. 124 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. i podkreślił, że sprawa dotyczy ograniczenia, które nastąpiło w oparciu o zapisy uchwały nr 26/236/06 Rady Miejskiej w Małogoszczu z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Małogoszcz (dalej "mpzp"). Działka skarżącego leży w części na terenach oznaczonych symbolem 4.RM - teren zabudowy zagrodowej. Zgodnie z rozdziałem II pt. "Ustalenia ogólne planu" § 17 pkt 8a mpzp, "tereny zainwestowane przewidywane do uzupełnienia zabudowy, jej wymiany czy przebudowy zasilane będą z istniejących układów elektroenergetycznych niskiego napięcia, po dostosowaniu ich do nowej sytuacji odbiorczej. W sytuacjach koniecznych, może zaistnieć konieczność przebudowy całego układu zasilania, łącznie z wymianą stacji transformatorowej i przebudową sieci niskiego napięcia na warunkach określonych przez zarządzającego siecią". Zgodnie z rozdziałem III § 19 pkt 3 mpzp przeznaczenie dopuszczalne dla terenu RM to infrastruktura techniczna. Unormowania te, zdaniem organu odwoławczego, umożliwiają zlokalizowanie ww. inwestycji na działce nr [...]. Nadto zaplanowane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego w myśl art. 6 pkt 2 u.g.n., co oznacza, że podstawowa przesłanka z art. 124 u.g.n. została spełniona. Wojewoda wskazał, że inwestycja polega na założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej przez ww. nieruchomość, co sprecyzowano w odniesieniu do jej granic we wniosku Spółki i uwidoczniono na dołączonej mapie zasadniczej, na której zaznaczono projektowany przewód linii napowietrznej AsXSn o długości 12 m oraz powierzchnię ograniczenia działki - 12 m2. Z wyjaśnień Spółki zawartych w piśmie z 14 listopada 2024 r. wynika, że realizacja inwestycji projektowana do zasilenia odbiorcy docelowego umożliwi też przyłączenie kolejnych potencjalnych nowych odbiorców indywidualnych. Z uwagi na większe zapotrzebowanie na energię elektryczną nowych i obecnych odbiorców oraz zapewnienie ciągłości dostaw prądu dla istniejących odbiorców Spółka w związku z przyłączeniem do sieci dystrybucyjnej budynku w msc. [...] podjęła decyzję o rozbudowie i modernizacji sieci elektroenergetycznej na tym terenie poprzez wyprowadzenie nowego obwodu ze stacji transformatorowej "[...]" ze względu na przeciążenie sieci spowodowane dużą ilością odbiorców na istniejących już obwodach, co skutkuje brakiem możliwości przyłączenia z nich nowych odbiorców z istniejącej sieci. Planowana dobudowa napowietrznej linii nn po istniejącym śladzie jest zdeterminowana potrzebami społecznymi i ma na celu m.in. umożliwienie przyłączenia do sieci kolejnych odbiorców. Wojewoda za uzasadnione uznał przyjęte przez Spółkę rozwiązania projektowe i wyjaśnienia, co do sposobu zlokalizowania sieci linii na działce nr [...]. Obszar objęty trwałym ograniczeniem sposobu korzystania dla tej działki to 12 m2, który stanowi pas o szerokości 1 m. Zgodnie z załączoną mapą nowy obwód elektroenergetyczny będzie przebiegał po istniejącym śladzie, wzdłuż linii rozgraniczającej z działką nr [...], będącą drogą publiczną, na długości 12 m do istniejącej stacji transformatorowej słupowej, znajdującej się na działce skarżącego. Od strony wschodniej wchodzi na działkę w odległości 3,0 m od linii rozgraniczającej z drogą i biegnie do istniejącej stacji transformatorowej słupowej "[...] w odległości 3,70 m od granicy drogi. Powierzchnia strefy kontrolowanej na ww. działce to pas o szerokości 1 m (po 0,5 m od osi linii napowietrznej nn) i długości 12 m, co daje pow. 12 m2. Zakres robót będzie obejmował dowieszenie nowego obwodu linii nn, jako dodatkowy tor. W ocenie Wojewody, takie usytuowanie sieci elektroenergetycznej, której przebieg został zaprojektowany zgodnie z mpzp, nie wpłynie na dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości, tym bardziej nie spowoduje dodatkowych ograniczeń i uciążliwości w jej użytkowaniu. Projektowana lokalizacja sieci, przebiegająca przez działkę została przewidziana w mpzp. Ponadto Spółka w wyjaśnieniach z 14 listopada 2024 r. podniosła, że skarżący stając się właścicielem nieruchomości był świadom lokalizacji znajdujących się na niej urządzeń w tym stacji transformatorowej słupowej, słupa SN i przebiegających tam sieci średniego i niskiego napięcia, a tym samym związanych z tym ograniczeń i skutków prawnych. Dowieszenie nowego przewodu w istniejącej już linii napowietrznej nie zwiększa, jak wyjaśnił inwestor, dotychczasowych ograniczeń wynikających z faktu istnienia już w tym miejscu sieci energetycznej. Proponowana lokalizacja urządzeń jest optymalna i nie wpływa na dotychczasowe korzystanie z nieruchomości. Wojewoda wskazał nadto, że Spółka przed wystąpieniem do Starosty z wnioskiem podjęła rokowania z właścicielem działki. Pismami z 27 września 2023 r. i 12 października 2023 r. wystąpiła do skarżącego z wnioskiem o wyrażenie zgody na wejście w teren i wykonania prac związanych z budową linii napowietrznej, oferując jednorazowe wynagrodzenie w kwocie 3.800 zł. Skarżący został poinformowany o rodzaju i zakresie planowanych prac, jednak nie wyraził na nie zgody. W piśmie z 31 października 2023 r. w zamian za wyrażenie zgody skarżący zażądał odszkodowania w wysokości 7.600 zł oraz przesunięcia słupa energetycznego. W odpowiedzi Spółka podtrzymała swoje stanowisko co do wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i poinformowała o braku możliwości zmiany lokalizacji stacji transformatorowej sieci. Zdaniem Wojewody, podejmowane przez Spółkę próby uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości świadczą o tym, że po jej stronie istniała realna wola porozumienia na drodze cywilnoprawnej. Materiał dowodowy potwierdza, że rokowania prowadzone były w sposób prawidłowy, a ich przedmiot obejmował wszystkie istotne dla tego etapu okoliczności. Brak pozytywnego ich zakończenia uzasadniał złożenie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a dokumentacja z rokowań świadczy, że nie miały one charakteru pozornego. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda wskazał, że brak zgody skarżącego na realizację inwestycji nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia Spółce zgody na przeprowadzenie przez jego działkę napowietrznej linii nn w sytuacji, gdy zostały spełnione przesłanki z art. 124 u.g.n. warunkujące ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. To właśnie brak zgody właścicieli na realizację przedsięwzięcia jest powodem prowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego, a wydanie decyzji zastępuje zgodę w powyższym zakresie. Wojewoda uznał za nieuzasadniony zarzut błędnego stwierdzenia, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie może zostać zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Wyjaśnił, że na podstawie art. 124 u.g.n. ustawodawca dopuścił możliwość wydawania stosownej decyzji w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom wykonywanie inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 295 ze zm., dalej "P.e."), sieci to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii. Według art. 7 ust. 5 P.e. przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek zapewnić realizację i finansowanie budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby przyłączania podmiotów ubiegających się o przyłączenie. Wojewoda podkreślił, że na podstawie tych przepisów budowa lub rozbudowa sieci na potrzeby przyłączania nowych odbiorców energii jest elementem koniecznym, planowym infrastruktury sieciowej, a zatem stanowi jako element sieci inwestycję celu publicznego. Spółka, na której spoczywa publicznoprawny obowiązek zapewnienia nieprzerwanego dostarczania energii elektrycznej odbiorcom jest zobowiązana do planowania prac mających na celu utrzymanie i poprawę warunków energetycznych. Modernizowanie sieci ułatwi przeciwdziałanie skutkom poważnych awarii systemowych, a infrastruktura przesyłowa charakteryzuje się tym, że przebiega liniowo przez szereg nieruchomości gruntowych zajmując część ich obszaru. Lokalizacja sieci jest zdeterminowana potrzebami gospodarczymi i społecznymi. Nadto inwestycja umożliwi przyłączenie kolejnych potencjalnych odbiorców indywidualnych. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. K., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 112 ust. 3 u.g.n. poprzez błędne uznanie, że cel inwestycji nie może być zrealizowany w inny sposób niż przez ograniczenie prawa skarżącego do nieruchomości; 2) prawa materialnego przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. przez błędne uznanie, że zachodzą ustawowe przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej należącej do skarżącego; 3) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w szczególności przez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek niewystarczającej weryfikacji stanu faktycznego i rozważenia możliwości alternatywnego przeprowadzenia inwestycji w sposób niewymagający ograniczenia praw skarżącego do nieruchomości lub w sposób znacznie minimalizujący ograniczenia praw skarżącego do nieruchomości oraz przez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło organ II instancji do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji opartej o ustalenia faktyczne poczynione w sposób dowolny i nieuprawniony; 4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na podjęciu decyzji wbrew regule ustanowionej w art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie pojawiających się w sprawie wątpliwości na korzyść strony, której przez wydaną decyzję ograniczono lub odebrano uprawnienia. W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie 10 kwietnia 2025 r. ppełnomocnik skarżącego poparł skargę. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. W kontrolowanej sprawie ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe. Ustalenia organów obu instancji, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Lektura akt sprawy pozwala stwierdzić, że organy administracji obu instancji w sposób wszechstronny i staranny przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne. Podkreślić również należy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a., przy czym należy zwrócić uwagę na wyczerpujące jej uzasadnienie. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień przepisów procesowych skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, czy poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wszystkie te okoliczności pozwoliły Sądowi uznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych za nieuzasadnione. W kontrolowanej sprawie nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia prawa materialnego. Przede wszystkim prawidłowe jest stanowisko organów, że w niniejszej sprawie wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. zostały spełnione. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W świetle ust. 3 tego przepisu udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przedstawiona regulacja ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielem a inwestorem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość - organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ustawodawca umożliwia przymusowe, wbrew woli właściciela nieruchomości, ograniczenie jego uprawnień właścicielskich na zrealizowanie inwestycji celu publicznego, zarówno gdy podmiot ten nie wyraża na to zgody, jak i w sytuacji, gdy nie dojdzie do porozumienia z inwestorem co do ekwiwalentu pieniężnego za uszczuplenie jego praw. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Należy mieć jednak na uwadze, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.; 2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem. Bez wątpienia wnioskowana inwestycja mieści się w zakresie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n. Skarżący nie kwestionuje charakteru planowanej inwestycji, jej przebiegu jak również zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr 26/236/06 Rady Miejskiej w Małogoszczu z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Małogoszcz, w związku z tym ustalenia organów w tym zakresie Sąd przyjmuje jako własne. Poza sporem jest również, że planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 6 u.g.n. W wyroku z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3182/15 NSA precyzuje, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Jak zatem akcentuje NSA, nie powinno ulegać wątpliwości, że celem publicznym jest zarówno budowa, jak i przebudowa inwestycji liniowej, której zadaniem jest utrzymanie zdolności przesyłu, w tym wypadku energii elektrycznej. Budowa i przebudowa są rodzajami robót budowlanych (zob. art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Przebudowę inwestycji liniowej należy taktować jako rodzaj nowej inwestycji służącej utrzymaniu "ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej", a utrzymywanie tych przewodów i urządzeń również stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. W niniejszej sprawie trzeba wyjaśnić, że realizacja inwestycji projektowana do zasilenia budynku mieszkalnego w msc. [...] docelowo umożliwi przyłączenie również kolejnych potencjalnych nowych odbiorców indywidualnych oraz zapewni ciągłość dostaw prądu dla istniejących odbiorców. Planowana dobudowa napowietrznej linii niskiego napięcia - po istniejącym śladzie - jest zatem zdeterminowana potrzebami społecznymi. Odnośnie kwestii rokowań pomiędzy inwestorem a właścicielem wskazać należy, że art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 1723/15). Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku ich zainicjowania. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Rokowania z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznaczają przy tym konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n. nie podlegają ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. I OSK 179/15, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. I OSK 970/17, wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 listopada 2018r., sygn. II SA/Łd 540/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. II SA/Kr 526/16). Akta sprawy wskazują, że inwestor wystąpił do skarżącego o wyrażenie zgody na dysponowanie nieruchomością stanowiącą jego własność na cele budowlane związane z realizacją przedsięwzięcia. Świadczy o tym treść pisma z 12 października 2023 r., w którym Spółka zaproponowała zawarcie umowy służebności przesyłu. W ramach zawarcia umowy cywilnoprawnej inwestor zaproponował jednorazowe wynagrodzenie w wysokości 3.800,00 zł, które nie zostało przez skarżącego zaakceptowane, gdyż żądał wyższego wynagrodzenia w kwocie 7.600,00 zł oraz przesunięcia słupa energetycznego wraz ze stacją transformatorową za ogrodzenie jego działki bądź maksymalnie do granicy tej działki (pismo skarżącego z 31 października 2023 r.). Treść protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 29 sierpnia 2024 r. również potwierdza, że skarżący wyraził zgodę na ograniczenie korzystania z jego nieruchomości pod warunkiem wymiany sieci transformatorowej na nową i zaprojektowania jej w innym miejscu oraz przebudowy odcinka linii energetycznej, która znajduje się na tej działce. Spółka wskazała natomiast, że nie ma możliwości zmiany lokalizacji stacji transformatorowej słupowej. W związku z brakiem porozumienia rokowania zostały zakończone wynikiem negatywnym. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że załączona do wniosku korespondencja potwierdza, że pomiędzy stronami toczyły się negocjacje zmierzające do polubownego uzyskania zgody na realizację prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. za odpowiednim wynagrodzeniem. Właściciel nieruchomości miał pełną świadomość, w jakim celu są prowadzone rokowania. Przede wszystkim nie można mieć wątpliwości, że celem tych rokowań było zawarcie z właścicielem nieruchomości porozumienia nie tylko w zakresie uregulowania sposobu korzystania ze zlokalizowanego na ww. działce urządzenia służącego do przesyłu energii, ale również w zakresie wejścia na teren nieruchomości i zrealizowania niezbędnych prac budowlanych polegających na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym, jeśli o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u,g,n,, o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne (wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 2409/19, z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4363/18). Zatem sytuacja, w której negocjacje nie przynoszą oczekiwanego rezultatu, jest równoznaczna z brakiem zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W kontrolowanej sprawie, wobec braku zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości i braku porozumienia w tym zakresie organy prawidłowo przyjęły, że przesłanka dotycząca obowiązku przeprowadzenia rokowań została spełniona. Trudno zatem podzielić stanowisko skarżącego o braku zaistnienia w sprawie ustawowych przesłanek wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W niniejszej sprawie znamienne jest to, że planowane prace budowlane będą przeprowadzone po istniejącym śladzie wzdłuż linii rozgraniczającej działkę skarżącego z działką sąsiednią stanowiącą drogę publiczną, na długości 12 m do istniejącej już stacji transformatorowej słupowej, znajdującej się na działce skarżącego. Zakres robót będzie obejmował dołożenie nowego obwodu linii nn, jako dodatkowy toru, co nie spowoduje dodatkowych ograniczeń i uciążliwości w użytkowaniu działki skarżącego. W świetle poczynionych rozważań zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, należało uznać za nieusprawiedliwione. Mając na uwadze powyższe rozważania, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło