II SA/Ke 952/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013r. sprawy ze skargi A. W. i małoletniego J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekającej o wymeldowaniu A. W. wraz z synem J. W. z pobytu stałego z lokalu położonego w Końskich przy ul. J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 27 maja 2013 r. K. W. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie A. W. wraz z synem J. z opisanego na wstępie lokalu. Dalej Wojewoda podał, że organ I instancji zobowiązany był do zbadania i oceny czy A. W. wraz z synem przebywają w lokalu, gdzie zameldowani są na pobyt stały, przy czym Wojewoda zgodził się z tym organem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczy, iż odwołująca nie zamieszkuje w spornym lokalu. Podczas przeprowadzonej w dniu 11 czerwca 2013 r. rozprawy administracyjnej wnioskodawczyni oświadczyła, że w spornym lokalu córka i wnuk nie zamieszkują, a lokal ten stoi pusty i jest przeznaczony do remontu. Dodała, że wobec A. W. i jej syna wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 17 grudnia 2010 r. orzeczona została eksmisja z powodu nagannego zachowania córki oraz nie ponoszenia żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, dlatego też w dniu 30 maja 2012r. córka spakowała rzeczy i wynajętym samochodem przewiozła je do domu byłego męża w miejscowości P. Następnego dnia córka również wynajętym samochodem przyjechała po resztę pozostawionych rzeczy, zabierając telewizor, pralkę, lodówkę, kuchenkę, wersalkę, krzesła oraz artykuły gospodarstwa domowego. Powyższe wyjaśnienia potwierdziła obecna na rozprawie A. W., dodając, że aktualnie przebywa w N., gdzie znajomi udostępnili jej pokój z kuchnią, natomiast syn J. mieszka w internacie. Zaznaczyła także, że nie występowała do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, a jedynie o ponowne rozpatrzenie sprawy o eksmisję. Fakt niezamieszkiwania A. W. z synem J. potwierdzili również powołani świadkowie, którzy zgodnie zeznali, że opuścili oni przedmiotowy lokal, zabierając swoje rzeczy osobiste oraz meble i wyposażenie mieszkania. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że mimo twierdzeń odwołującej, że została ona wyrzucona, opuszczenie spornego lokalu było dobrowolne, bowiem zgodnie z orzecznictwem nie może być uznane za dobrowolne tylko takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona ale pod warunkiem, że strona ta podjęła przewidziane prawem środki służące obronie przysługujących praw do przebywania w lokalu. Odnosząc się zaś do deklaracji A. W., że zamierza powrócić do spornego lokalu Wojewoda wskazał, że ani ona, ani jej syn nie mają prawa przebywać w lokalu położonym w K., gdyż Sąd Rejonowy orzekł o usunięciu ich wraz z rzeczami z tego lokalu. W tej sytuacji opuszczenie lokalu jest obowiązkiem, stawiającym daną osobę w sytuacji przymusowej, która nie ma jednak cech bezprawności. Samo zaś deklarowanie przez A. W. woli zamieszkania w spornym lokalu nie daje podstaw do uznania, iż lokal ten stanowi jej miejsce pobytu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. W. - działająca w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniego J. W. - zarzuciła, że do jej mieszkania w K. włamano się wyważając drzwi, jej rzeczy i meble zostały wyniesione do garażu, a następnie w drzwiach zostały wymienione zamki. Zaprzeczyła również, że jej syn J. mieszka w internacie szkoły, w której się uczy. Nadto wskazała, że obecnie mieszka w N. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. - Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), przytaczanej dalej jako "ustawa o ewidencji ludności", ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Według art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Analiza cytowanych przepisów wskazuje, że wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby i ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu. W przypadku wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności, jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, natomiast inne okoliczności, takie jak przykładowo spór o własność nie mają żadnego znaczenia. Przez opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności należy rozumieć trwałe i dobrowolne nie przebywanie w dotychczasowym miejsca pobytu stałego lub czasowego. W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego bezspornie ustalono, że skarżąca wraz z synem J. opuściła sporny lokal w maju 2012 r., a obecnie obydwoje zamieszkują w N. Fakt nie zamieszkiwania w lokalu położonym w K. został potwierdzony przez stronę K. W., a także przesłuchanych w sprawie świadków I. M., G. B. i Z. M. Podkreślić należy, że powyższych ustaleń nie kwestionowała zarówno w postępowaniu administracyjnym, w skardze, jak i na rozprawie sądowej odbytej w dniu 19 grudnia 2013 r. również sama skarżąca, która jedynie zarzucała (choć okoliczności te powołała po raz pierwszy dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji), że z przedmiotowego lokalu nie wyprowadziła się dobrowolnie, a została do tego zmuszona na skutek wymiany w czasie jej nieobecności zamków w drzwiach, co spowodowało, że nie miała jak wraz z synem wrócić do mieszkania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że nawet jeśli oświadczenie skarżącej uznać za prawdziwe to i tak zarzut braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu nie był by skuteczny. Za równoznaczne z opuszczeniem lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności należy wprawdzie uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, pod warunkiem jednak, że nie skorzystała ona we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 26.04.2010 r., II OSK 716/09, wyrok NSA z dnia 10.02.2010 r., II OSK 281/09, wyrok NSA z dnia 08.10.2009 r., dostępne w internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem skarżąca, co przyznała zarówno na rozprawie administracyjnej jak i sądowej, nie wniosła sprawy do sądu powszechnego o przywrócenie utraconego posiadania. Zwrócić również należy uwagę, że kwestia dobrowolności bądź jej braku przy opuszczenia lokalu przez skarżącą i jej syna nie mają w rozpoznawanej sprawie znaczenia również z tego powodu, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 17 grudnia 2010 r. nakazano A. W. i jej synowi J. W. opuszczenie nieruchomości położonej w K. (z wyjaśnień K. W. wynika, że na skutek działu spadku przeprowadzonego we wrześniu 2011 r. działka nr [...] , uległa podziałowi na działki nr [...] . Właścicielką działki nr [...] jest K. W., działka ta położona jest przy ul. J. i na niej znajduje się dom, w którym zamieszkiwała skarżąca wraz z synem, natomiast działka nr [...] usytuowana jest przy ul. P.). W orzecznictwie podkreśla się, że wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też, nieistotne jest w takim przypadku badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w miejscu pobytu stałego wykonując niejako prawomocny wyrok sądowy. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (zob. wyrok WSA w Łodzi z 11.09.2008 r. sygn. akt III SA/Łd 827/07 dostępne w internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może zmienić oceny zaskarżonej decyzji fakt uzyskania przez skarżącą i jej syna we wspomnianym wyroku eksmisyjnym uprawnienia do lokalu socjalnego oraz wstrzymanie w tym wyroku nakazania opróżnienia spornego lokalu, do czasu złożenia przez Gminę K. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Jak bowiem już wyżej wyjaśniono, w sprawach dotyczących wymeldowania z pobytu stałego nie ma znaczenia i nie podlega badaniu przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w danym lokalu, a tylko sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu (por. np. wyrok NSA z dnia 01.02.2006 r., II OSK 482/05, LEX nr 196690). Poza tym należy zauważyć, że skarżąca, wyprowadzając się ze spornego lokalu w maju 2012 r. i zamieszkując wraz z synem w N., w istocie przeniosła tam centrum swoich spraw życiowych. Reasumując, zaskarżona decyzja Wojewody jest zgodna z prawem. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. ----------------------- 2