II SA/Ke 959/21

WyrokWSA w Kielcach2022-01-18

Skład orzekający: Renata Detka, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, określając tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, może powtórzyć lub zmodyfikować przepisy ustawowe, przekraczając tym samym zakres delegacji ustawowej?
Ratio decidendi
Rada Gminy, tworząc akty prawa miejscowego na podstawie delegacji ustawowej, musi działać w granicach tego upoważnienia i nie może powtarzać ani modyfikować przepisów ustawowych w sposób, który narusza ich sens lub kompetencje ustawodawcy. Istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały, zachodzi, gdy akt prawa miejscowego wykracza poza przyznane kompetencje, jest nieprecyzyjny lub modyfikuje przepisy ustawowe bez wyraźnego upoważnienia.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Kielcach zaskarżył uchwałę Rady Gminy Słupia dotyczącą trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz warunków jego funkcjonowania. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie zakresu delegacji ustawowej poprzez powtórzenie lub modyfikację przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w uchwale. Sąd administracyjny częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność niektórych paragrafów uchwały.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 1 Rozdziału I oraz § 6 Rozdziału II załącznika do zaskarżonej uchwały; oddalono skargę w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Słupia z dnia 29 sierpnia 2012 r. nr XVIII/124/2012 w przedmiocie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania I. stwierdza nieważność § 1 Rozdziału I oraz § 6 Rozdziału II załącznika do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części. W dniu 29 sierpnia 2012 r. Rada Gminy Słupia, działając na podstawie art.18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), zwanej dalej u.s.g., art. 6 ust. 2 oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.p.r., podjęła uchwałę nr XVIII/124/2012 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, stanowiąc w załączniku: - w Rozdziale I "Tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego": - "§ 1. O możliwości wskazywania kandydatów na członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Słupi, zwanego dalej "Zespołem", Wójt zawiadamia zainteresowane podmioty, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą"; - "§ 5. Wójt Gminy odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji: a) jeżeli członek Zespołu złożył umotywowaną pisemną rezygnację z udziału w pracach Zespołu; b) na pisemny wniosek podmiotu, którego jest przedstawicielem, c) na uzasadniony pisemny wniosek przewodniczącego Zespołu," - "§ 9. Na pierwszym posiedzeniu Zespół wybiera przewodniczącego Zespołu, zastępcę przewodniczącego Zespołu oraz sekretarza." - w Rozdziale II "Szczegółowe warunki funkcjonowania Zespołu": - "§ 6. Każdy członek Zespołu, na każdym posiedzeniu Zespołu oraz Grupy Roboczej na którym jest obecny, składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole." - "§ 11. Uczestnictwo w posiedzeniach Zespołu jest obowiązkowe. Członek Zespołu w przypadku braku możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu niezwłocznie zawiadamia o tym fakcie przewodniczącego Zespołu." Skargę na powyższą uchwałę wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Okręgowy w Kielcach, podnosząc zarzuty istotnego naruszenia prawa, to jest: 1. art. 9a ust. 3-5, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), zwanego dalej "rozporządzeniem", w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 1 załącznika do uchwały (Rozdział I), zwanego dalej załącznikiem, że "o możliwości wskazywania kandydatów na członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Słupi, zwanego dalej "Zespołem", Wójt zawiadamia zainteresowane podmioty, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 4" u.p.p.r., podczas gdy ww. przepisy wskazanej ustawy nie upoważniają Rady do określania katalogu tych podmiotów, albowiem zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r.; 2. art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP przez sformułowanie w § 5 pkt a-c załącznika do uchwały (Rozdział I) przesłanek uzasadniających odwołanie członka Zespołu, w sytuacji gdy Rada została upoważniona wyłącznie do określenia trybu i sposobu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego; 3. art. 9a ust. 6 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 ww. rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie oraz modyfikację § 9 załącznika (Rozdział I) treści zapisu ustawowego, tj. art. 9a ust. 6 u.p.p.r., który określa, że przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego jest wybierany na pierwszym posiedzeniu zespołu spośród jego członków; 4. art. 9c ust. 2 i 3, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie, a nadto modyfikację w § 6 Załącznika (Rozdział II), dot. złożenia oświadczenia o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 3 u.p.p.r.; 5. art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i wskazanie w § 11 załącznika (Rozdział II), że "uczestnictwo w posiedzeniach Zespołu jest obowiązkowe. Członek Zespołu w przypadku braku możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu niezwłocznie zawiadamia o tym fakcie przewodniczącego Zespołu", w sytuacji gdy ta regulacja nie mieści się w granicach ustawowego upoważnienia do określania warunków funkcjonowania Zespołu. W uzasadnieniu Prokurator, powołując się na § 137 w zw. § 143 rozporządzenia, podniósł, że sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w zapisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez gminę raz jeszcze tego, co zostało już pomieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Co więcej, naruszenie tej zasady techniki prawodawczej stanowi przede wszystkim nieuprawnione wejście prawodawcy miejscowego w sferę kompetencji zastrzeżonych wyłącznie dla ustawodawcy (twórcy prawa powszechnie obowiązującego), co może wywołać u adresatów norm wadliwe przekonanie, że transponowane na grunt lokalny normy prawa powszechnie obowiązującego są jedynie normami prawa miejscowego, które wiążą wyłącznie na obszarze właściwości lokalnego prawodawcy. W orzecznictwie dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych – o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny i jest uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, stanowiąc określenie materii, która jest regulowana aktem prawa miejscowego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2015 roku, sygn. IV SA/Po 1284/14). W odniesieniu do § 1 Załącznika (Rozdział I) skarżący wskazał, że art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie przewiduje dla rady gminy kompetencji do określania kręgu podmiotów wchodzących w skład zespołu interdyscyplinarnego, gdyż kwestia ta została wyczerpująco uregulowana w ustawie – w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r. W ramach delegacji wynikającej z art. 9a ust. 15 u.p.p.r., rada gminy nie posiada kompetencji do ustalania składu zespołu interdyscyplinarnego poprzez wskazanie jednostek, których przedstawiciele są uprawnieni do uczestniczenia w pracach zespołu. Nie jest to bowiem tryb czy sposób powoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Wprowadzenie do niniejszej uchwały zapisów stanowiących o składzie zespołu interdyscyplinarnego stanowi nie tylko o przekroczeniu przysługujących kompetencji przez Radę, ale jest również świadectwem jej ingerencji w uprawnienia przyznane przez ustawę. Zgodnie z art. 9a ust. 2 wymienionej ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W świetle powyższego skład zespołu powinien być określony przez Wójta, który stosując bezpośrednio przepisy ustawowe i działając w oparciu o zawarte porozumienia ze wskazanymi podmiotami, ustala ostatecznie, jakie jednostki będą reprezentowane w Zespole. Z kolei określenie w § 5 pkt a-c załącznika jedynie przesłanek uzasadniających odwołanie członka zespołu nie można uznać za określenie sposobu i trybu, w jakim to odwołanie następuje. Z mocy art. 9a ust. 15 w zw. z ust. 3-5 u.p.p.r. zadaniem rady jest bowiem określenie w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, a skoro tak, to wskazanie przypadków (przesłanek) odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego wykracza poza upoważnienie do określenia wyłącznie "trybu i sposobu odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego". Należy zatem stwierdzić, że wskazane powyżej uregulowania zawarte w § 5 pkt a-c załącznika nie mieszczą się w ramach przekazanego radzie gminy upoważnienia, co w świetle art. 7 Konstytucji RP, zobowiązującego organy władzy publicznej do działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, musi zostać uznane za istotne naruszenie prawa. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Odstąpienie od zasady z art. 7 Konstytucji RP z reguły stanowi istotne naruszenia prawa, przy czym naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto normy upoważniające powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wr 593/09). W odniesieniu do § 9 załącznika do uchwały skarżący wskazał, że rada gminy nie była uprawniona do regulowania kwestii wyboru przewodniczącego zespołu, zastępcy przewodniczącego zespołu oraz sekretarza. W ten sposób przekroczono zakres delegacji ustawowej i dokonano częściowego powtórzenia i modyfikacji treści zapisu ustawowego, tj. art. 9a ust. 6 u.p.p.r. Zjawisko powtarzania i modyfikacji w aktach prawnych przepisów zawartych w aktach hierarchicznie wyższych, należy uznać za niedopuszczalne. Taki zabieg stanowi istotne naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności. Z kolei w § 6 załącznika do uchwały (Rozdział II) Rada Gminy przekroczyła zakres delegacji ustawowej i dokonała częściowego powtórzenia treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 3 u.p.p.r., a nadto modyfikacji treści oświadczenia o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole, pomijając zapis dotyczący oświadczenia o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienia do nich dostępu osobom nieuprawnionym. Zgodnie z art. 9c ust. 2 u.p.p.r. członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych zobowiązani są do zachowania poufności wszelkich informacji i danych, które uzyskali przy realizacji zadań, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w zespole interdyscyplinarnym oraz w grupach roboczych. Zgodnie zaś z art. 9c ust. 3 u.p.p.r. przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym". Przepis art. 9c ust. 3 u.p.p.r. precyzuje, kiedy oświadczenie należy złożyć, tj. "przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3". W tym zakresie w orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że zamieszczanie w akcie prawa miejscowego jedynie fragmentów treści ustawy jest niedopuszczalne, gdyż może prowadzić do wypaczenia sensu aktu prawnego i jako takie stanowi istotne naruszenie prawa. W odniesieniu do § 11 załącznika, wprowadzającego obowiązek uczestnictwa członka zespołu w posiedzeniach tego gremium, strona wskazała że regulacja ta nie mieści się w granicach ustawowego upoważnienia do określenia "warunków funkcjonowania zespołu". Spełnienie tego obowiązku może być niemożliwe z obiektywnych powodów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2019 r. o sygn. akt III SA 675/19). Upoważnienie ustawowe trzeba interpretować w sposób ścisły, więc musi być ono wyraźne, a nie dorozumiane. Oznacza to, że brak określonych regulacji czy luka w prawie nie stanowi podstawy do wprowadzenia określonej regulacji w trybie uchwały. Rada gminy nie ma bowiem prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących inne zagadnienia niż te, które zostały wymienione w przepisie ustawowym. Tymczasem art. 9a ust. 15 u.p.p.r. upoważnił organ jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały we wskazanej części. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że zarzucane naruszenia mają charakter nieistotny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Zaskarżona uchwała, podjęta na podstawie powyższego przepisu, jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania (w tym przypadku na terenie gminy). Zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 należy stwierdzić, że normy prawne, zawarte w zakwestionowanej uchwale - będącej podustawowym aktem wykonawczym - mają charakter norm generalnych, wyznaczających adresatom tych norm określony sposób funkcjonowania, o charakterze powszechnym na terenie gminy i wywołujące określone skutki prawne (por.m.in. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OSK 1922/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Łd 99/20). Zaskarżona uchwała jest kierowana do nieokreślonego kręgu podmiotów wchodzących w skład zespołu (por.m.in. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2018 r., sygn. IV SA/Po 707/18). Wobec powyższego treść art. 94 ust. 1 u.s.g. nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub części przez sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem – niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia. Jak wynika z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Nie ulega wątpliwości, że rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). Co do zasady uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący. Jakkolwiek powtórzenie przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, w tym w aktach prawnych rangi ustawowej, w aspekcie zasad techniki prawodawczej nie jest właściwe, to jednak nie w każdej sytuacji stanowić będzie podstawę do stwierdzenia istotnego naruszenia prawa. Każdorazowo należy zbadać dopuszczalność powtórzenia przepisów ustawowych w realiach postanowień danego aktu prawa miejscowego, uwzględniając również w ramach tej kontroli specyfikę przedmiotu (materii), którą reguluje zakwestionowana przez stronę skarżącą uchwała. W drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności tekstu prawnego, za dopuszczalne uznaje się powtarzanie w aktach prawa miejscowego innych regulacji normatywnych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1284/14, wyrok WSA w Krakowie z 7 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1125/19). Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów, Sąd uznał, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności § 1 załącznika do zaskarżonej uchwały, zawartego w Rozdziale I, który brzmi: "§ 1. O możliwości wskazywania kandydatów na członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Słupi, zwanego dalej "Zespołem", Wójt zawiadamia zainteresowane podmioty, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą". Niemniej jednak zdecydowały o tym inne powody niż te wskazane przez Prokuratora. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącego przytoczony zapis uchwały nie określa kręgu podmiotów wchodzących w skład Zespołu, co miałoby stanowić ingerencję w treść ustawy, ale wskazuje jedynie na pewien element trybu powoływania członków Zespołu, co mieści się przecież w zakresie delegacji ustawowej z art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Niemniej jednak w ocenie Sądu sposób regulacji tego zagadnienia narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności. Zgodnie bowiem z przedmiotowym przepisem "(...) Wójt zawiadamia zainteresowane podmioty, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 4 (...)". Tymczasem zgodnie z art. 9a ust. 3 i 4 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych (ust. 3). W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi (ust. 4). Regulacja kwestionowanego zapisu pozostawia zatem wątpliwość, o jakich podmiotach jest w nim mowa, tj. jakie podmioty ma zawiadamiać Wójt o możliwości wskazywania kandydatów na członków Zespołu, skoro przytoczone właśnie przepisy ustawy wymieniają też ogólnie Policję, oświatę czy ochronę zdrowia, nie wskazując na konkretne podmioty w tym zakresie. Trudno przyjąć, by w kwestionowanym zapisie mogło chodzić o zawiadamianie "przedstawicieli" tych instytucji wchodzących w skład Zespołu, skoro zawiadomienie ma dotyczyć dopiero możliwości wskazywania kandydatów na członków tegoż Zespołu. Zapis ten został zatem sformułowany w sposób nieprecyzyjny, sprawiający istotne trudności interpretacyjne, co musiało powodować konieczność stwierdzenia jego nieważności. Sąd podzielił zarzut Prokuratora dotyczący § 6 Rozdziału II załącznika, zgodnie z którym "Każdy członek Zespołu, na każdym posiedzeniu Zespołu oraz Grupy Roboczej na którym jest obecny, składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole." Regulacja tej treści stanowi niedopuszczalną modyfikację art. 9c ust. 3 u.p.p.r., zgodnie z którym przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym". Po pierwsze, oświadczenie powinno zostać złożone "przed przystąpieniem do wykonywania czynności", a nie jak wskazano w kwestionowanym przepisie "na każdym posiedzeniu Zespołu oraz Grupy Roboczej na którym jest obecny". Po drugie, według ustawy poufność dotyczy informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie, podczas gdy w świetle uchwały dotyczy "wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole". Po trzecie, prawodawca gminny nie uwzględnił obowiązku złożenia oświadczenia o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym. Po czwarte, przepisy u.p.p.r. nie ograniczają formy wspomnianego oświadczenia jedynie do formy pisemnej, co oznacza, że dopuszczają one także inne formy złożenia tego oświadczenia. Przepis art. 9c ust. 3 u.p.p.r. nie przewiduje bowiem, aby powołane oświadczenie składane było jedynie w formie pisemnej. W konsekwencji przyjąć należy, że wskazane uregulowanie, jako podjęte z istotnym naruszeniem art. 9c ust. 3 u.p.p.r. (ponieważ w sposób znaczący modyfikuje jego treść bez jednoczesnego upoważnienia organu gminy do takiej zmiany), kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie (por. też m.in. wyrok WSA w Kielcach z 29 lipca 2021 r., sygn. II SA/Ke 409/21, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 102/19). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w pkt I wyroku – to jest § 1 Rozdziału I oraz § 6 Rozdziału II – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Co się zaś tyczy zarzutu skargi w odniesieniu do regulacji § 5, stanowiącej że "Wójt Gminy odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji: a) jeżeli członek Zespołu złożył umotywowaną pisemną rezygnację z udziału w pracach Zespołu; b) na pisemny wniosek podmiotu, którego jest przedstawicielem, c) na uzasadniony pisemny wniosek przewodniczącego Zespołu," Sąd nie znalazł powodów dla stwierdzenia nieważności tego zapisu. Jak wynika bowiem z art. art. 9a ust. 15 u.p.p.r. rada gminy jest upoważniona do określania w drodze uchwały trybu i sposobu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego – z czym mamy do czynienia w zakwestionowanej skargą regulacji § 5 załącznika – wydanej na podstawie i w ramach tego właśnie upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu, umocowanie do uchwalenia trybu powołania i odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego, przy braku ustawowych przesłanek uzasadniających odwołanie poszczególnych członków tego zespołu, pozwala radzie gminy na uszczegółowienie tej kwestii. Zaskarżony zapis nie wskazuje przy tym stricte merytorycznych przesłanek odwołania, ale określa wyłącznie podmioty mogące zainicjować działanie Wójta – ze wskazaniem, że ma to nastąpić w drodze pisemnej rezygnacji czy pisemnego wniosku. Wszystkie te elementy składają się niewątpliwie na określenie trybu postępowania związanego z odwołaniem członków Zespołu, mieszcząc się tym samym w granicach delegacji ustawowej. Za nietrafną należy uznać argumentację Prokuratora co do zaskarżonej regulacji § 9 Rozdziału I załącznika, zgodnie z którą "Na pierwszym posiedzeniu Zespół wybiera przewodniczącego Zespołu, zastępcę przewodniczącego Zespołu oraz sekretarza." Ustawa nie precyzuje bowiem kwestii wyboru zastępcy przewodniczącego Zespołu oraz sekretarza. Z art. 9a ust. 6 u.p.p.r. wynika bowiem jedynie to, że przewodniczący jest wybierany na pierwszym posiedzeniu, spośród jego członków. Kwestionowany przepis uchwały nie stoi w sprzeczności z tym zapisem, a jedynie doprecyzowuje go w zakresie wyboru na pierwszym posiedzeniu zastępcy przewodniczącego i sekretarza. Całościowe uregulowanie powyższych kwestii w załączniku do zaskarżonej uchwały mieści się – zdaniem Sądu – w ramach delegacji ustawowej z art. 9a ust. 15 u.p.p.r., z którego wynika uprawnienie rady gminy do określenia m.in. szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego. Podobnie niezasadne okazało się stanowisko Prokuratora co do § 11 Rozdziału II załącznika, który stanowi, że "Uczestnictwo w posiedzeniach Zespołu jest obowiązkowe. Członek Zespołu w przypadku braku możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu niezwłocznie zawiadamia o tym fakcie przewodniczącego Zespołu." Tego rodzaju regulacja – którą należy odczytywać całościowo – nie narusza w ocenie Sądu w sposób istotny dyspozycji art. 9a ust. 15 u.p.p.r., z którego wynika, że rada gminy uprawniona jest do określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego. Przewidziany w ww. przepisie uchwały obowiązek udziału w posiedzeniach zespołu nie ma charakteru bezwzględnego, przewidując jedynie konieczność zawiadomienia przewodniczącego Zespołu o braku możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu. Powody, dla których członek Zespołu nie może wziąć udziału w posiedzeniu, nie zostały określone, a zatem ich katalog jest w zasadzie nieograniczony. Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku, oddalając skargę w pozostałej części na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło