II SA/Ke 985/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. znak: [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażalenia B. Sp. z o.o. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 21 czerwca 2013 r. odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 29 kwietnia 2013 r. znak: [...]. Jak wynika z uzasadnienia organu ww. decyzją z 29 kwietnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 23 listopada 2012 r. znak: [...] umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek Spółki B. w przedmiocie zmiany lokalizacji poz. 40 załącznika nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 września 2007 r. znak: [...] ze zmianami, tj. punktu gier na automatach o niskich wygranych Sklep Spożywczo-Przemysłowy C. H. w P. W dniu 10 czerwca 2013 r. (data wpływu do organu) Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia 29 kwietnia 2013 r., oraz w tym samym dniu wniosła do Dyrektora Izby Celnej o zawieszenie zakończonego tą decyzją postępowania administracyjnego, do czasu rozpatrzenia odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o wygaśnięciu zezwolenia Dyrektora Izby Celnej, znak: [...] z dnia 12 lutego 2013 r. W dniu 21 czerwca 2013 r. organ wydał opisane na wstępie postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania, powołując w podstawie prawnej art. 165a Ordynacji podatkowej. W zażaleniu Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 i art. 165a Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniosła, że orzeczenie, jakie zapadnie przed WSA w Kielcach zainicjowane skargą Spółki będzie miało charakter prejudycjalny do rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie własne wyjaśnił, że postępowanie odwoławcze, na które wskazuje strona w zażaleniu, dotyczy decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 lutego 2013 r. znak: [...] odmawiającej, we wznowionym postępowaniu, uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 29 lutego 2012 r. stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia w części dotyczącej punktów gier ujętych pod poz. 1, 5, 8, 13, 15, 17, 18, 20, 29, 40, 48, 49, 56, 58 i 63. Następnie organ wskazał, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej ma miejsce wtedy, gdy postępowania nie można zakończyć albo gdy nie należy go zakończyć z powodów przewidzianych w tym przepisie. Wyjaśnił jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, do jakich sytuacji znajduje zastosowanie przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wydaje się postanowienie o odmowie wszczęcia postanowienia, gdy postępowanie nie może być wszczęte. Organ wskazał, że w sytuacji gdy została wydana decyzja kończąca postępowanie administracyjne w sprawie tj. w tym przypadku decyzja z dnia 29 kwietnia 2013 r., merytoryczne rozpatrzenie wniosku o zawieszenie tego postępowania jest bezprzedmiotowe. W dniu złożenia wniosku o zawieszenie nie istniał już problem celowości zawieszenia postępowania, ponieważ samo postępowanie już się nie toczyło. W konsekwencji postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania, z uwagi na treść 165a § 1 Ordynacji podatkowej, nie mogło być wszczęte. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 11 września 2013 r. podnosząc zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania, tj. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd skargi w sprawie utrzymania w mocy decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia 29 lutego 2012 r. stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie własne o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacja ta przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej (a także art. 61a § 1 k.p.a.) należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie podatkowe (administracyjne) już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie podatkowym (administracyjnym). Z treści skargi wynika, że skarżąca Spółka domagała się od organu zawieszenia, do czasu rozpatrzenia odwołania wniesionego w innym postępowaniu, postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, tj. decyzji z dnia 29 kwietnia 2013 r. Zgodnie z art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej, znajdującej w niniejszej sprawie zastosowania na podstawie art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), organ podatkowy zawiesza postępowanie: 1. w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; 2. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3. w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 4. w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 5. w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4; 6. w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Z powyższej regulacji wynika, że celem zawieszenia postępowania jest jego podtrzymanie w sytuacji, gdy nie można go zakończyć albo gdy - choć można je zakończyć - nie należy tego czynić z powodów przewidzianych w tym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 524/12 określił cztery przesłanki warunkujące uznanie okoliczności za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, na który powołuje się skarżąca Spółka: 1. wyłonienie się zagadnienia wstępnego w toku postępowania podatkowego; 2. rozstrzygnięcie kwestii prawnej ( nie faktycznej) należy do innego organu lub sądu; 3. rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia podniesionej kwestii prawnej; 4. zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji podatkowej. Zawiesić można zatem tylko postępowanie w toku, a nie – tak jak w niniejszej sprawie – postępowanie już zakończone. Oznacza to, że musi trwać stan zawisłości sprawy przed organem, który jest adresatem wniosku o zawieszenie postępowania. Innymi słowy, muszą istnieć powstałe wskutek wszczęcia postępowania stosunki prawnoprocesowe, wynikające chociażby z ogólnego uprawnienia organu do załatwienia danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r. sygn. I FSK 1774/11). W okolicznościach niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko organu, że na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej należało odmówić skarżącemu wszczęcia postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn, tj. wydania przez organ decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w sprawie. Przyczyna ta w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania. Już bowiem w momencie wszczęcia postępowanie stałoby się bezprzedmiotowe (art. 208 Ordynacji podatkowej). W dacie złożenia wniosku nie istniał już problem celowości zawieszenia postępowania, ponieważ samo postępowanie już się nie toczyło, zakończone wydaniem decyzji ostatecznej Zakończonego ostatecznie postępowania nie można zaś ani zawiesić, ani odmówić jego zawieszenia, skoro ono już się nie toczy (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. I FSK 1410/11). W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.