II SAB/Ke 30/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. W. i M. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu w przedmiocie robót budowlanych oddala skargę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z 4 marca 2025 r. L. W. i M. W. wnieśli o: 1. stwierdzenie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu dopuścił się przewlekłości i bezczynności w załatwieniu sprawy zarejestrowanej pod znakiem PINB- [...]; 2. stwierdzenie, że do przewlekłości doszło wskutek rażącego naruszenia prawa; 3. zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu do załatwienia sprawy prowadzonej pod znakiem [...], wyznaczając termin na załatwienie sprawy od uprawomocnienia się wyroku; 4. przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie 35 702,60 zł, która stanowi połowę dziesięciokrotności kwoty średniego miesięcznego wynagrodzenia za pracę w 2024 r. w związku z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r., które na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2024 z 11 października 2024 r. poz. 1631) w roku 2024 wyniosło 7 140,52 zł; 5. zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autorzy podnieśli, że 3 kwietnia 2024 r. w PINB w Sandomierzu złożyli wniosek o przeprowadzenie kontroli oraz wszczęcie postępowania w sprawie legalności i zgodności z prawem budowlanym, budowanego przez właścicieli działki sąsiedniej podjazdu z naruszeniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla osiedla Salve Regina w Sandomierzu - poprzez zawężenie ciągu pieszo-jezdnego z wymaganej szerokości 5 metrów do około 4 metrów. W późniejszym terminie zgłosili kilka innych nieprawidłowości w działaniach sąsiadów, w jednym przypadku żądając wszczęcia postępowania. Tymczasem organ nie tylko nie wszczął postępowania przez kolejnych kilka miesięcy, tj. do stycznia 2025 r., (ostatecznie ograniczając się jedynie do wszczęcia postępowania w przedmiocie podjazdu), to jeszcze kolejne ponaglenia uznawał za bezzasadne argumentując, że ponaglenia przysługują w sytuacji, gdy doszło do formalnego wszczęcia postępowania. Wobec powyższego skarżący zarzucili organowi: - naruszenie art. 61 § 3 kpa poprzez brak wszczęcia postępowania na wniosek strony, a w konsekwencji pozostawanie w bezczynności w tym przedmiocie przez okres 9 miesięcy, pomimo że już 22 maja 2024 r. organ posiadł wiedzę, że ciąg pieszo-jezdny został faktycznie zawężony o około 1 metr w stosunku do wymagań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - brak rozpatrzenia wniosku z 12 kwietnia 2024 r. dotyczący udzielania wyjaśnień w przedmiocie nierównego traktowania stron; - brak reakcji na zgłoszenie z 18 kwietnia 2024 r. w przedmiocie kontynuacji przez właścicieli działki [...] budowy ogrodzenia, na które został nałożony prawomocny nakaz rozbiórki, niewyegzekwowany od 2018 r.; - brak reakcji na wniosek E. i P. S. z 24 kwietnia 2024 r., co doprowadziło do tego, że przez 7 miesięcy, tj. do dnia formalnego wszczęcia postępowania osoby do tego nieuprawnione miały dostęp do akt sprawy jak i korzystały z praw strony; - brak odpowiedzi na pismo z 6 maja 2024 r., zwłaszcza na pytanie o wyjaśnienie różnicy w traktowaniu stron w zależności od tego, czyja własność jest przedmiotem postępowania, - brak reakcji na zawiadomienie z 6 maja 2024 r. o celowym wprowadzeniu organu w błąd przez E. i P. S.; - brak rozpatrzenia wniosku E. i P. S. z 15 maja 2024 r.; - pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku z 22 maja 2024 r. w przedmiocie wyłączenia M. i W. Z. w związku z brakiem interesu materialnego, prawnego czy faktycznego, osoby te zostały wyłączone ze sprawy dopiero w dniu wszczęcia postępowania, co oznacza, że przez 7 miesięcy miały dostęp do informacji do których mieć nie powinny; - brak podjęcia czynności sprawdzających czy kontrolnych z zawiadomienia z 24 maja 2024 r w przedmiocie ponownego podłączenia rur spustowych z dachu do systemu drenażowego, który według oświadczenia właścicieli działki [...] rzekomo został rozebrany - zawiadomienie to zostało włączone do sprawy [...], a było ono prowadzone pod sygnaturą [...] i w chwili obecnej oczekuje na wyrok NSA.; - nieprzekazanie ponaglenia z 22 maja 2024 r. do organu właściwego w przedmiocie braku reakcji na zawiadomienie z 18 kwietnia 2024 r.; - brak podjęcia jakichkolwiek czynności z wniosku z 13 czerwca 2024 r. z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie nieprawidłowego zagospodarowania ciągu pieszo-jezdnego - tak jak w przypadku zawiadomień z 18 kwietnia i 24 maja 2024 r. tak również ten wniosek dotyczy zupełnie innego obszaru niż budowa podjazdu, został jednak włączony do niniejszego postępowania bez podania jakiegokolwiek uzasadnienia, ani w trybie w prawie przewidzianym. Pomimo jednak dołączenia wniosku do sprawy PINB- [...] organ prowadzi postępowanie tylko i wyłącznie w przedmiocie podjazdu; - brak przekazania ponaglenia z 5 lipca 2024 r. do organu właściwego; - brak reakcji na wniosek o wyciągniecie konsekwencji prawnych w związku z nieuzasadnioną odmową udostępnienia nieruchomości do kontroli z 22 lipca 2024 r.; - nieprzekazanie ponaglenia z 20 sierpnia 2024 r. do organu właściwego; - brak podjęcia jakichkolwiek czynności w związku z wnioskiem z 2 września 2024 r.; - pozostawanie w bezczynności od 26 lipca do 18 września 2024 r.; - 21 października 2024 r. skarżący złożyli kolejny wniosek z wyszczególnieniem wszystkich nieprawidłowości na działkach sąsiednich celem przeprowadzenia kompleksowej kontroli podczas kolejnego terminu wyznaczonego na 23 października 2024 r., kontrola jednak odbyła się jedynie w przedmiocie podjazdu, wszelkie inne zawiadomienia jak i wniosek z 23 października są ignorowane a organ pozostaje w zupełnej bezczynności; - brak rozpatrzenia przez WINB ponaglenia w trybie prawem przewidzianym; - brak odpowiedzi na wniosek złożony 28 stycznia 2025 r. o udzielenie informacji, jakich czynności dokonał organ w związku ze złożonym wnioskiem o wszczęcie postępowania z 13 czerwca 2024 r. Dodatkowo 4 lutego 2025 r. PINB w Sandomierzu poinformował o zebraniu materiału dowodowego, co dowodzi, że organ ten jest gotowy wydać rozstrzygnięcie i nie zamierza wykonywać żadnych czynności w przedmiocie zgłoszeń z 18 kwietnia 2024 r., 24 maja 2024 r., 13 czerwca 2024 r. i 21 października 2024 r. Ponadto organ zamierza wydać decyzję, pomimo że trzy z czterech obiektów zgłaszanych w ramach sprawy [...] nie zostały w ogóle zbadane. Uzasadniając wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej skarżący wskazali, że oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dodali, że w obecnej sytuacji wszelkie próby zmuszenia organu do podjęcia jakichkolwiek działań są bezowocne i w żaden inny sposób nie są w stanie przymusić organów do działania zgodnego z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że PINB w Sandomierzu prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie zbadania legalności i zgodności z przepisami prawa budowlanego prac budowlanych wykonywanych na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w S.. W ramach toczącego się postępowania organ zgromadził materiał dowodowy pozwalający na kompleksowe rozpatrzenie sprawy. Wszelkie podejmowane czynności były niezbędne. Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło 10 marca 2025 r. poprzez umorzenie, gdyż prace wykonywane przez inwestorów były zgodne z dokonanym zgłoszeniem. Odnosząc się do zarzutów skargi organ uznał, że działał prawidłowo. Zaznaczył, że badał sprawy wpadkowe, które były przedmiotem zgłoszeń skarżących i odmówił ich wszczęcia z uwagi na to, że nie jest uprawniony do zajmowania się kwestiami związanymi z ciągiem pieszo - jezdnym, na który składają się działki prywatne, także kwestie dotyczące sposobu zagospodarowania ciągu pieszo - jezdnego, nie są przedmiotem działań organu. W tej sprawie zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które zostało doręczone skarżącym. Z kolei w kwestii urządzeń wodnych, to toczy się odrębne postępowanie. Odnośnie składanych ponagleń organ cytując z art. 37 § 3a k.p.a., zauważył, że jego wniesienie jest dopuszczalne dopiero po upływie ustawowego terminu załatwienia sprawy. Przed jego upływem nie można więc twierdzić, że organ jest bezczynny lub, że postępowanie jest prowadzone przewlekle. Niniejsze ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, skoro nie doszło jeszcze do formalnego wszczęcia postępowania dotyczącego sposobu użytkowania ciągu pieszo - jezdnego, a wręcz przeciwnie organ odmówił wszczęcia, nie można mówić o spełnieniu przesłanek o niezałatwieniu sprawy w terminie. Organ podał, że postępowanie w zakresie sprawdzenia legalności i prawidłowości wykonywanych robót budowlanych jest postępowaniem, które wszczynane jest z urzędu. Tu organ a nie wnoszący pismo decyduje o zakresie czynności kontrolnych oraz o przebiegu postępowania, a przede wszystkim o subsumpcji danych, zaistniałych okoliczności. To organ wyznacza granice sprawy podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem organu, wszystkie wnioski składane przez skarżących w ramach sprawy znak: [...], wyczerpywały znamiona art. 53a ust. 1 prawa budowlanego, który przewiduje, że postępowania naprawcze i legalizacyjne wszczyna się z urzędu. Zakładając zatem racjonalność ustawodawcy należy przyjąć, że wprowadzenie do ustawy - Prawo budowlane dodatkowego przepisu, który konkretyzuje sposób wszczynania postępowania, stanowiło wyjątek od ogólnej zasady określonej w art. 61 § 1 k.p.a. W przeciwnym razie brak byłoby jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia dla wprowadzenia takiego przepisu. Organ także zaznaczył, że ogrodzenie zostało rozebrane, co zostało potwierdzone podczas czynności kontrolnych. Sprawa w tym przedmiocie jest prawomocnie zakończona. Odnosząc się do zarzutu braku podejmowania działań w kwestii żądań małżonków S. dotyczących tego, kto powinien być stroną przedmiotowego postępowania organ wskazał, że to nie strony decydują o tym, lecz organ dokonuje rozstrzygnięcia w tym zakresie biorąc po uwagę zakres oddziaływania prac, jakie wykonywane są przez inwestorów. Wreszcie organ nie jest władny, aby sprawdzać czy weryfikować, czy rzeczywiście inwestorzy znajdowali się na terenie S., gdy uprzedzili organ o niemożności udostępnienia przedmiotu oględzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024.935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zachodziła na gruncie rozpatrywanej sprawy. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej takim środkiem jest obecnie ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. W sprawie poddanej kontroli Sądu skarżący, w dniu 5 lipca 2024 r., a więc przed wniesieniem skargi, złożyli za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu, skierowane do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach stosowne ponaglenie w przedmiocie braku wszczęcia przez PINB w Sandomierzu postępowania, pomimo upływu 4 miesięcy od zgłoszenia i 1,5 miesiąca od stwierdzenia naruszenia przez inwestorów ciągu pieszo-jezdnego przy budowie podjazdu na działce nr [...] położonej w S. należącej do E. i P. S.. Żadne inne roboty budowlane nie zostały w tym ponagleniu wskazane, gdyż pozostałe zarzucane zaniechania podjęcia przez PINB w S. odpowiednich czynności dotyczyły: braku odpowiedzi na pisma E. i P. S. oraz L. i M. W., a także braku reakcji na domniemane wprowadzenie organów przez E. i P. S. w błąd co do braku możliwości udostępnienia nieruchomości do oględzin. Należy w związku z tym uznać, że wniesienie skargi, ale tylko w zakresie robót budowlanych wskazanych w tym ponagleniu i powtórzonych w żądaniu skargi - było dopuszczalne, albowiem ponagleniem z dnia 5 lipca 2024 r., skarżący uczynili zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Przedmiot postępowania w sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania jest bowiem konkretyzowany poprzez żądanie, z którym strona wystąpiła do organu oraz poprzez zakres zaskarżenia sprecyzowany w skardze poprzedzonej stosownym ponagleniem. Ponieważ więc w niniejszej sprawie żądanie skargi dotyczyło stwierdzenia, że PINB w S. dopuścił się przewlekłości i bezczynności w załatwieniu sprawy zarejestrowanej pod znakiem [...], sprawa ta dotyczyła wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności i zgodności z prawem budowlanym prac budowlanych polegających na utwardzeniu podjazdu, wykonywanych na terenie działki nr ewid. [...] w S. przy ulicy [...] stanowiącej własność E. i P. S. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 24 stycznia 2025 r. k. I – 133 akt administracyjnych), a nadto tych samych robót budowlanych dotyczył wniosek skarżących o przeprowadzenie kontroli z 3 kwietnia 2024 r. oraz tego samego przedmiotu dotyczyło wspomniane ponaglenie – należało przyjąć, że przedmiotem sprawy była tylko bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na utwardzeniu podjazdu, wykonywanych na terenie działki nr ewid. [...] w S. przy ulicy [...] przez jej właścicieli, tj. E. i P. S.. Nie mogły natomiast być przedmiotem oceny Sądu inne roboty budowlane wymieniane licznie przez skarżących w różnych pismach składanych w toku postępowania, które należy traktować jako ilustrację i opis różnych zaniechań organu pozostających poza zakresem niniejszej skargi. Przechodząc do rozważań merytorycznych należy wyjaśnić, że organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., przewlekłość postępowania występuje, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W orzecznictwie doprecyzowuje się, że przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (np. wyroki NSA z 10 kwietnia 2018 r., sygn. II GSK 3444/17 oraz z 21 lipca 2016 r., sygn. II OSK 2630/15). Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza więc podejmowanie przez organ czynności, które - wbrew zasadzie szybkości postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a. - nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. w sprawie II OSK 1031/12). Inaczej rzecz ujmując, istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r. w sprawie I OSK 1809/16, wyrok WSA w Białymstoku z 13 stycznia 2022 r., sygn. II SAB/Bk 174/21). Następnie trzeba wyjaśnić, że stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zauważyć jednak należy, że inicjatora postępowania w danej sprawie wskazują najczęściej przepisy prawa administracyjnego materialnego. Tak jest w przypadku postępowań uregulowanych w rozdziale 5b Prawa budowlanego, które wszczyna się z urzędu, o czym rozstrzyga jednoznacznie przepis art. 53a ust. 1 P.b. (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2023 r., II OSK 2827/21, LEX nr 3518701, dostępny w CBOSA). Ustawodawca wyłączył zatem w tych postępowaniach zasadę skargowości. Przepis art. 53a P.b., dodany nowelą z 13 lutego 2020 r., wprowadza regułę, że wszystkie postępowania prowadzone na podstawie art. 48-51 wszczyna się wyłącznie z urzędu. Tym samym, postępowanie, którego wszczęcia domagali się skarżący, tj. postępowanie w sprawie legalności i zgodności z prawem budowlanym prac budowlanych polegających na utwardzeniu podjazdu, wykonywanych na terenie działki nr ewid. [...] w S. przy ulicy [...] stanowiącej własność E. i P. S. - mogło być wszczęte jedynie z urzędu. Przepis art. 53a P.b. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 k.p.a. i kiedy organ nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego dochodzi do wniosku, że jest on zgodny z obowiązującymi przepisami prawa słuszne jest stwierdzenie braku podstaw do wszczęcia postępowania, o jakim mowa w Rozdziale 5b ustawy prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r., II OSK 2286/22, LEX nr 3515242). Należy podkreślić, że wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów prawa nie daje możliwości wyegzekwowania od organu podjęcia czynności w tym zakresie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 51/22, dostępny w CBOSA). Jeśli więc organ uznając, że nie istnieją podstawy do wszczęcia postępowania, mimo żądania strony nie podejmie go, to nie można zarzucić mu pozostawania w bezczynności. Konsekwencją takiej konkluzji jest to, że okresu poprzedzającego wszczęcie z urzędu postępowania przez organ nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych, nie można co do zasady traktować jako okresu, który może świadczyć o bezczynności, czy przewlekłości organu w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. O takich cechach postępowania organu nadzoru budowlanego rozpatrującego sprawę legalności i zgodności z prawem konkretnych robót budowlanych wskazywanych przez kogokolwiek jako niezgodne z prawem, można więc mówić dopiero od momentu wszczęcia przez ten organ postępowania, o czym organ ten ma obowiązek zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 k.p.a.). W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania podstawowe znaczenie ma art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zgodnie z którym skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek wydać decyzję, postanowienie lub dokonać innej czynności rozstrzygającej o prawach i obowiązkach stron, a przedmiotowych działań nie podejmuje. W związku z powyższym, skarga do sądu administracyjnego może zatem dotyczyć tylko i wyłącznie takiej sytuacji, w której organ na wniosek uprawnionej strony nie wszczyna postępowania administracyjnego, chociaż powinien lub też nie podejmuje czynności w toczącym się już postępowaniu administracyjnym. Nie można zatem skarżyć bezczynności organu administracji publicznej w sytuacji, gdy organ nie ma podstaw do. Nie można zatem skutecznie skarżyć bezczynności organu (i przewlekłego prowadzenia postępowania) polegającej na niewszczęciu postępowania wówczas, gdy przepis prawa nie nakłada takiego obowiązku na organ i nie ma podstaw do takiego działania lub polegającej na niewydaniu decyzji, gdy jakiekolwiek postępowanie administracyjne się nie toczy (por. wyroki WSA w Łodzi z 9 czerwca 2022 r. II SAB/Łd 51/22 i WSA w Olsztynie II SA/Ol 118/23). W dalszym ciągu trzeba wyjaśnić, że załatwienie sprawy objętej skargą na bezczynność, czy przewlekłość organu już po wniesieniu tej skargi, a przed jej rozpatrzeniem przez sąd powoduje, że orzekanie o zobowiązywaniu organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. staje się bezprzedmiotowe. Wniesienie bowiem skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19 i z 7 marca 2022 r. II OPS 1/21). Aktualne jest natomiast w takiej sytuacji rozpatrywanie skargi na przewlekłość, orzekanie o tym, czy miała miejsce bezczynność organu, czy ewentualnie miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także orzekanie o żądania przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej i (lub) o wymierzeniu organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że w dniu 24 stycznia 2025 r. PINB w Sandomierzu zawiadomił strony, w tym również skarżących L. i M. W., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności i zgodności z prawem prac budowlanych polegających na utwardzeniu podjazdu, wykonywanych na terenie działki nr ewid. [...] w S.. W zawiadomieniu tym przy tym, w myśl art. 36 § 1 k.p.a. poinformował strony o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności w terenie oraz zgromadzenia materiału dowodowego. Następnie zawiadomieniem z 4 lutego 2025 r., zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o zgromadzeniu materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z aktami i złożenia ewentualnych uwag w terminie 7 dni. Natomiast w dniu 7 marca 2025 r., a więc trzy dni po wniesieniu przez L. i M. W. niniejszej skargi na bezczynność i przewlekłość, wydał w sprawie o znaku: [...] postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek L. i M. W. z dnia 13 czerwca 2024 r. dotyczący sprawdzenia niezgodnego z przepisami prawa, a zwłaszcza z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla osiedla S. R. w S., zagospodarowania ciągu pieszo – jezdnego składającego się z działek drogowych [...] oraz [...] stanowiących współwłasność L. i M. W., G. i J. B. oraz E. i P. S., jak i działek [...] i [...] należących do E. i P. S.. W dniu 10 marca 2025 r. PINB w S. wydał natomiast decyzję umarzającą postępowanie w sprawie legalności i zgodności z prawem budowlanym prac budowlanych polegających na utwardzeniu podjazdu, wykonywanych na terenie dz. Nr ewid. [...] w S., przy ulicy [...], stanowiącej współwłasność E. i P. S.. Takie ustalenia oznaczają, że Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu nie można przypisać w niniejszej sprawie ani bezczynności, ani przewlekłości. Ponieważ przed wydaniem wyroku organ wydał decyzję kończąca postępowanie, bezprzedmiotowe było zobowiązywanie organu do załatwiania tej sprawy. Uwzględniając ustawowe terminy załatwiania spraw określone w art. 35 k.p.a., fakt, że niniejsza sprawa ma charakter szczególnie skomplikowanej oraz to, że organ wywiązał się z obowiązku zawiadomienia stron o możliwości niezałatwienia tej sprawy w terminie, a następnie sprawę załatwił decyzją zachowując termin dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania i na blisko dwa miesiące przed terminem jej rozstrzygnięcia określonym w zawiadomieniu z 24 stycznia 2025 r. – nie można również przypisać organowi przewlekłości w załatwieniu tej sprawy. Postępowanie bowiem nie było prowadzone dłużej, niż to było niezbędne do jej załatwienia. Takie rozstrzygnięcie powoduje, że nie były również zasadne pozostałe żądania skargi dotyczące stwierdzenia, że do przewlekłości doszło z rażącym naruszeniem prawa, przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie [...]zł, ani też zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy też przypomnieć, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była wyłącznie kwestia ograniczona do badania, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności, tzn. czy dokonał tej czynności w terminie określonym w art. 35 § 3 lub 4 k.p.a. i czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W niniejszym postępowaniu natomiast Sąd nie może badać zagadnień merytorycznych, które legły u źródeł wniosku. Zagadnienia te stanowią przedmiot badania organów administracji publicznej, a poddane kognicji sądu administracyjnego zostaną dopiero w przypadku wytoczenia skargi na decyzję merytoryczną. Wszelkie więc zarzuty i wnioski wykraczające poza wskazany zakres przedmiotowy nie mogą zostać uwzględnione. Uwzględniając powyższe rozważania i ustalenia Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.