II SAB/Ke 31/16

PostanowienieWSA w Kielcach2016-07-13

Skład orzekający: Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu gminy polegająca na niewykonaniu czynności nakazanych prawem, w sytuacji gdy obowiązek ten nie wynika wprost z przepisów prawa, uzasadnia uwzględnienie skargi na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu gminy, oparta na art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, może być uwzględniona tylko wtedy, gdy istnieje konkretne unormowanie prawne nakładające na organ gminy obowiązek podjęcia określonej uchwały lub zarządzenia z zakresu administracji publicznej. Brak takiego obowiązku, wynikający z analizy przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Gminy Z. w przedmiocie podjęcia uchwały dotyczącej budowy nowych przyłączy wody. Zarzuciła gminie niewykonanie czynności wynikających ze Statutu Sołectwa Z. i domagała się uznania gminy za winną bezczynności. Organ gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że budowa przyłączy jest obowiązkiem właściciela nieruchomości, a nie gminy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Gminy Z. w przedmiocie podjęcia uchwały dotyczącej budowy nowych przyłączy wody postanawia: odrzucić skargę. W dniu 27 kwietnia 2016 r. K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Gminy Z. polegającą na zaniechaniu podjęcia uchwały dotyczącej budowy nowych przyłączy wody do nieruchomości ulic P. i K., w tym nieruchomości skarżącej. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła Gminie niewykonanie czynności wynikających z prawa miejscowego, tj. Statutu Sołectwa Z. Wyjaśniła, że Gmina Z. podjęła decyzję o budowie przedmiotowych przyłączy wody na zebraniu w dniu 4 maja 2011 r., co jest niezgodne z prawem. W związku z powyższym wniosła o uznanie Gminy Z. za winną bezczynności poprzez niepodjęcie uchwały przewidzianej w Statucie Sołectwa Z., który sama uchwaliła. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że budowa sieci wodociągowych należy do zadań własnych gminy w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym. Z treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wynika jednak, że realizację przyłączy do sieci wodociągowej zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Podłączenie nieruchomości do istniejącej sieci wodociągowej jest więc prawnym obowiązkiem właściciela nieruchomości, a nie gminy. W związku z powyższym organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446), dalej "usg", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich (art. 101a ust. 1 usg). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na bezczynność Gminy Z., co oznacza, że została oparta na art. 101a usg. Stanowi zatem specyficzną skargę na bezczynność organu gminy, niezależną od skargi na bezczynność określonej w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "Ppsa." Regulacja zawarta w art. 101a usg będzie zatem miała zastosowanie w tych przypadkach, gdy odpowiedni przepis nakłada na organ gminy obowiązek podjęcia określonej uchwały lub zarządzenia z zakresu administracji publicznej. Uwzględnienie skargi na podstawie wymienionego przepisu wymaga ujawnienia unormowania, z którego wynika obowiązek organu samorządu terytorialnego i równoczesnego wykazania związku przyczynowego między bezczynnością organu gminy w wykonywaniu tych czynności, a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego. W związku z powyższym niedopuszczalna będzie skarga w sytuacji, gdy żądanie podjęcia stosownej uchwały lub zarządzenia nie będzie dotyczyło sprawy z zakresu administracji publicznej. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ Gminy Z. miał obowiązek podjąć uchwałę w sprawie wykonania przyłączy do sieci wodociągowej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 usg zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Jednak z treści tego przepisu nie wynika, że zadania te muszą zostać zrealizowane, ponieważ ww. przepis stanowi źródło kompetencji gminy, a nie jej obowiązków. O tym, czy wykonanie konkretnego zadania ma charakter obowiązkowy decydują przepisy ustaw szczególnych (art. 7 ust. 2 usg). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2015 r. poz. 139 ze zm.), zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Z kolei przepis art. 15 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1. Z przywołanej regulacji nie wynika jednak aby przedsiębiorstwo wodociągowe, czy też gmina, musiała wyposażyć w sieci każdą nieruchomość, na której funkcjonują inwestycje mieszkaniowe. Ponadto obowiązkom przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (gminy) nie towarzyszy odpowiadające im treścią roszczenie właścicieli nieruchomości, którego istotą jest prawo żądania wykonania sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 3002/15). Poza tym, stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy realizację budowy przyłączy do sieci zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. W świetle powyższego organ Gminy Z. nie był w niniejszej sprawie zobowiązany do wykonania czynności nakazanych prawem w rozumieniu art. 101a usg. Źródłem obowiązku nie był również Statut Sołectwa Z., na który powołuje się skarżąca. Statut jednostki pomocniczej gminy (sołectwa), w istocie jest z mocy art. 40 ust. 2 pkt 1 usg aktem prawa miejscowego, tym niemniej aktualnie obowiązujący statut sołectwa Z., nadany uchwałą Rady Gminy Z. nr [...], nie zawiera żadnych zapisów, z których wynikałby obowiązek podjęcia przez Gminę uchwały w sprawie budowy przyłączy do sieci wodociągowej. W tym stanie rzeczy zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność Gminy Z. nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 101a usg. W konsekwencji skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło