II SAB/Ke 37/17

WyrokWSA w Kielcach2017-08-25

Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prywatny przewoźnik wykonujący regularne przewozy pasażerskie na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu, otrzymujący dopłaty z budżetu państwa do ulgowych biletów, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów?
Ratio decidendi
Prywatny przewoźnik wykonujący regularny transport pasażerski na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu, otrzymujący dopłaty z budżetu państwa do ulgowych biletów, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego i dysponuje środkami publicznymi. W związku z tym, pozostawał w bezczynności, nie rozpoznając wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
A. K. zwrócił się do S. M. (przedsiębiorcy prowadzącego F.U.H. "EKO-[....]") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach. Przedsiębiorca odmówił udzielenia informacji, powołując się na brak podstaw prawnych i prywatny charakter umów. A. K. złożył skargę na bezczynność, argumentując, że przedsiębiorca wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym (dopłaty do ulgowych biletów). Sąd uznał przedsiębiorcę za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej i stwierdził jego bezczynność.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zobowiązał S. M. do rozpoznania wniosku A. K. z dnia 29 marca 2016 r. w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej i zasądził od S. M. na rzecz A. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność F.U.H. [...] z siedzibą w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje S. M. prowadzącego działalność pod nazwą F.U.H. [....] z siedzibą w Końskich do rozpoznania wniosku A. K. z dnia 29 marca 2016 r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów – w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność S. M. prowadzącego działalność pod nazwą F.U.H. [....] z siedzibą w Końskich nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o przyznanie A. K. sumy pieniężnej; IV. zasądza od S. M. prowadzącego działalność pod nazwą F.U.H. [....] z siedzibą w Końskich na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 29 marca 2016 r. A. K. zwrócił się do S.a M.a prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. [....] S. M. z siedzibą w Końskich (dalej jako "przedsiębiorca") o udzielenie w terminie 14 dni informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach w./wym. przedsiębiorstwa w następującym zakresie: "1) Ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów? 2) Czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w Państwa Przedsiębiorstwie, czy też kontrolę realizuje podmiot zewnętrzny? O ile jest to podmiot zewnętrzny, proszę o wskazanie: a) nazwy i adresu tego podmiotu, b) okresu, na jaki zawarto obecną umowę na usługę kontroli, c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot ten jest wynagradzany za wykonanie usługi (stawka za kontrolę, procent od wpływów, ryczałt itd.). Jeżeli umowy na usługę kontroli biletów zawarto z kilkoma podmiotami, proszę by powyższe informacje dotyczyły każdego z nich. 3) Proszę o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Jeżeli stosowanych jest kilka wzorów, proszę o przesłanie każdego z nich." W odpowiedzi na powyższy wniosek w piśmie z dnia 7 kwietnia 2016 r. S. M. powołał się na brzmienie art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i podniósł, że nie widzi podstaw do udzielania A. K.owi żądanych informacji zwłaszcza, że na pewno sprawą publiczną nie są kwestie łączących go umów z kontrahentami. Pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. skierowanym do przedsiębiorcy A. K. podniósł, że według jego wiedzy F.U.H. EKO-"[....] " świadczy usługi użyteczności publicznej, realizując zadania z zakresu publicznego transportu zbiorowego. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych, wnioskodawca wskazał, że zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie muszą wiązać się z władztwem administracyjnym, nadto okoliczność, że firma przedsiębiorcy otrzymuje z budżetu państwa dopłaty do biletów z ulgą ustawową stanowi dysponowanie publicznym majątkiem, co powoduje, że spełnia wszelkie przesłanki, by być uznana za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Autor pisma ponownie wniósł o rozpoznanie wniosku zgodnie z przepisami powołanej ustawy. W tych okolicznościach, pismem z dnia 25 maja 2017 r. za pośrednictwem F.H.U. EKO-"[....] " z siedzibą w Końskich A. K. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność F.U.H. EKO-"[....] " z siedzibą w Końskich w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, o udostępnienie której wystąpił do strony przeciwnej pismem z dnia 29 marca 2016 r. Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej i zobowiązanie jej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, nadto zakreślenie organowi 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy, a także uznanie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi A. K. podniósł, że EKO-"[....] " jest podmiotem zobowiązanym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej, bowiem wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jak również dysponuje publicznym majątkiem w postaci dopłat z budżetu państwa do biletów ulgowych. Skarżący wskazał, że dane o organizacji kontroli biletów, takie jak: liczba kontrolerów, wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli, dane dotyczące umów z firmami zewnętrznymi w tym zakresie, stanowią informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach o zbliżonej problematyce. Autor skargi stwierdził także, że z uwagi na czasokres bezczynności organu, która ma charakter rażący, zasadne jest przyznanie mu sumy pieniężnej z tego tytułu. Organ bowiem nie ustosunkował się do przesłanej polemiki zawierającej przykłady orzeczeń sądów administracyjnych. Podniósł, że przedsiębiorca miał aż nadto czasu na załatwienie sprawy, on pisemnie przypomniał przedsiębiorcy o ustawowym obowiązku i nie uruchamiał pochopnie postępowania sądowo–administracyjnego, choć mógł to uczynić zasadniczo już na rok przed złożeniem skargi. Jednocześnie zaznaczył, że ustawodawca nie uzależnia przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od wykazania konkretnej szkody w majątku skarżącego wynikłej z bezczynności organu, choć w tym przypadku takowa powstała, chociażby z uwagi na konieczność ponawiania korespondencji. Roczna zwłoka w udzieleniu odpowiedzi na wniosek wyraźnie kontrastuje z ustawowym terminem 14 dni na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę S. M. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnie skierowanej wobec podmiotu niezobowiązanego, ewentualnie o jej oddalenie. Na wypadek uznania, że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, wniósł o nieuwzględnienie pozostałych wniosków skarżącego, w szczególności w zakresie uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, a także kosztów postępowania. Na uzasadnienie powyższych wniosków S. M. podniósł między innymi, że fakt niezwłocznego udzielenia skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek wyraźnie wskazuje, że bezzasadny jest wniosek o stwierdzenie, że pozostaje on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji, albowiem stanowisko w odpowiedzi na wniosek zostało przez niego wyrażone już w piśmie z dnia 7 kwietnia 2016 r. Przedsiębiorca, powołując się na art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stwierdził, że katalog podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej jest zamknięty i nie może być dowolnie rozszerzany wyłącznie na podstawie subiektywnych osądów skarżącego. Wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna podlegająca wpisowi do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej. Przedmiotem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jest między innymi transport pasażerski. Przedsiębiorca na podstawie uzyskanych w stosownym trybie zezwoleń wykonuje przewozy regularne na kilku trasach. Przy wykonywaniu tych przewozów udziela pasażerom przewidzianych ulg, za co zgodnie z przepisami przysługuje mu dopłata z tytułu stosowanych ulg. Realizowane przez przedsiębiorcę przewozy nie są wykonywane na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zawartej w trybie ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1867). Przedsiębiorca nie jest zatem operatorem publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu powołanej powyżej ustawy, nie zawierał bowiem umowy z żadnym organizatorem publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu tej ustawy. Nie każdy przewóz drogowy osób jest przewozem o charakterze użyteczności publicznej. Wykonując przewozy w ramach prowadzonej działalności, nie realizuje żadnego zadania publicznego o charakterze użyteczności publicznej w tym zakresie. Prywatny przewoźnik zaczyna realizować zadania publicznego transportu drogowego użyteczności publicznej dopiero w sytuacji, gdy podpisze z organizatorem tego transportu stosowną umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (art. 19 i nast. ustawy o publicznym transporcie zbiorowym). Okoliczność, że dostęp do świadczonych przez przedsiębiorcę usług przewozu ma nieograniczony krąg osób, nie świadczy w żadnym wypadku o tym, że jest to realizacja zadania publicznego. W ustawie o publicznym transporcie zbiorowym wprowadzono definicję publiczny transport zbiorowy, zgodnie z którą jest to powszechnie dostępny regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej. Z definicji tej nie wynika, aby "publiczny transport zbiorowy" był zadaniem publicznym w każdym przypadku. Publiczny transport zbiorowy staje się zadaniem publicznym dopiero wtedy, gdy jest realizowany w ramach przewozu o charakterze użyteczności publicznej (powszechnie dostępnej usłudze wykonywanej przez operatora publicznego transportu zbiorowego w celu bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania potrzeb przewozowych społeczności na danym obszarze). Wykonywanie zaś publicznego transportu zbiorowego przez przewoźnika na podstawie zgłoszenia przewozu nie stanowi wykonywania zadania publicznego. Wykonywaniem zadania publicznego przez podmiot niebędący "władzą publiczną" jest wyłącznie wykonywanie zadań, których obowiązek wykonywania przez taki podmiot wynika z przepisu prawa lub został takiemu podmiotowi zlecony. S. M. podniósł także, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie dysponuje majątkiem publicznym. Będąc przewoźnikiem autobusowym, stosuje ulgi dla pasażerów przewidziane w ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1138). Zgodnie zaś z art. 8a w/w ustawy, po spełnieniu określonych warunków przedsiębiorcy przysługują dopłaty z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerskich. Przedmiotowe dopłaty są przekazywane na podstawie umowy zawartej z marszałkiem województwa. Dopłaty mają charakter wyrównawczy (mają wyrównać przewoźnikowi stratę związaną z zastosowaniem przewidzianej prawem ulgi) i przekazywane są dopiero po wykazaniu przez przewoźnika tych ulg. Dopłaty te nie mają więc charakteru dotacji, z której przewoźnik jest zobowiązany się rozliczyć. Przewoźnik uprawniony jest do dowolnego dysponowania przekazanymi mu środkami i nie ma obowiązku wykazywania ich przeznaczenia. W tym kontekście nie sposób przyjąć, że mamy do czynienia z dysponowaniem majątkiem publicznym. Jest to bowiem zwrot przewoźnikowi jego środków. Dysponentem mienia publicznego w tym przypadku jest marszałek województwa, a nie przewoźnik. Natomiast po przekazaniu tych środków przewoźnikowi nie stanowią one już majątku publicznego. Nawet jednak, gdyby uznać, że wspomniane wyżej dopłaty stanowią majątek publiczny, prywatny przedsiębiorca i tak nie byłby zobowiązany udzielać informacji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej bez ograniczeń, a jedynie w zakresie dotyczącym tych środków. S. M. podkreślił w dalszej cześci pisemnego stanowiska, że żądane przez skarżącego informacje, koncentrując się wokół kwestii kontroli biletów, dotyczą w istocie wewnętrznej organizacji przedsiębiorstwa uczestnika postępowania, nie objętej w żadnym zakresie ustawą o dostępie do informacji publicznej. Organizacja kontroli biletów nie jest związana z wykonywaniem żadnego zadania publicznego, nawet gdyby uznać, że z zadaniem takim mamy do czynienia w sprawie. Prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego i podlega ograniczeniu ze względu m.in. na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Skoro więc ustawodawca tajemnicę przedsiębiorcy uznał za nadrzędną nawet w przypadku, gdy treść wniosku rzeczywiście dotyczy kwestii objętych obowiązkiem udzielenia informacji publicznej, tym bardziej brak jest podstaw do udzielania informacji w tym przypadku, w którym treść pytań wyklucza taki ich charakter. Z ostrożności przedsiębiorca podniósł, że żądane informacje nosiły charakter informacji przetworzonej. W końcowej części odpowiedzi na skargę, S. M. podkreślił, że treść i charakter żądanych informacji objętych pkt 2) lit. a) - c) wniosku nie jest informacją publiczną. Są to informacje dotyczące wewnętrznej organizacji pracy przedsiębiorcy i nie mają żadnego związku z wykonywaniem zadań publicznych, a zmierzają jedynie do naruszenia interesów gospodarczych tak przedsiębiorcy jak i podmiotów współpracujących z nim. Na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. pełnomocnik S.a M.a wyjaśnił, że przedsiębiorstwo jego mocodawcy prowadzi transport pasażerski na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "ustawa p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 86). Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Nadmienić przy tym należy, że w rozumieniu art. 32 ustawy p.p.s.a. organem administracji publicznej może być również podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jeżeli z mocy prawa został powołany do podejmowania aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1596/16, lex nr 2190355). Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była kwestia dotycząca ustalenia, czy S. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. [....] -"[....] " S. M. z siedzibą w Końskich popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku A. K.a z dnia 29 marca 2016 r. o udostępnienie informacji dotyczących kontroli biletów prowadzonej w autobusach tego przedsiębiorcy. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058, ze zm., dalej jako "ustawa d.i.p." lub "ustawa o dostępie do informacji publicznej"), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Z treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy d.i.p. wynika, że zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, przy czym, stosownie do art. 13 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Następuje ono w formie czynności materialno-technicznej, natomiast, w myśl art. 16 ust. 1 ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej podmiotowi, który jej żąda, następuje w drodze decyzji. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, S. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. -"[....] " S. M. z siedzibą w Końskich jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej jest wykonywanie regularnych przewozów na kilku trasach na podstawie stosownych zezwoleń wykonywanych w ramach transportu zbiorowego na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1440 ze zm.), publiczny transport zbiorowy może odbywać się na podstawie: umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (1), potwierdzenia zgłoszenia przewozu (2), decyzji o przyznaniu otwartego dostępu (3). S. M. bezspornie prowadzi więc transport pasażerski na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu, a zatem wykonuje przewóz osób w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Poza sporem także pozostaje okoliczność, że publiczny transport zbiorowy przedsiębiorca wykonuje na kilku trasach, na regularnych liniach komunikacyjnych. Jednocześnie podnieść należy, że, jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I OSK 952/13, lex nr 1557453 i wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 986/14, lex nr 1994957), wykonywanie zadań publicznych nie musi być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego. Współcześnie występuje tendencja do powierzania zadań publicznych – zadań administracyjnych podmiotom prawa prywatnego, określana jako zjawisko tzw. "prywatyzacji" zadań publicznych. Przy czym, wykonywanie tych zadań przybiera formy typowe dla prawa prywatnego, tak organizacyjne, jak i co do stosowanych środków, czyli, co do zasady, niewładczych (zob. m. in. S. Biernat, "Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna", PWN. Warszawa-Kraków 1994). Zgodnie z poglądem prezentowanym w powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, który Sąd podziela, art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej obejmuje swoim unormowaniem również podmioty niebędące organami władzy (jak m.in. przewoźnik działający w formie prywatnej spółki), a "jedynie" wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił alternatywne ujęcie kryterium kwalifikującego podmiot jako adresata ustawy, tj. wskazujące na przedmiot działania podmiotu, który to przedmiot ma się mieścić w materii zadań publicznych, lub na dysponowanie przez ten podmiot majątkiem publicznym oraz podniósł, że orzecznictwo sądowoadministracyjne zmierza do uchwycenia "dysponowania majątkiem publicznym" w zakresie wykonywania określonego "zadania władzy publicznej" (zgodnie z "preambułą" do art. 4 ust. 1 u.d.i.p.; zob. M. Bernaczyk, "Pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej", [w:] Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej. Oficyna 2008, Lex/el.). Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 17 października 2013 r. wskazał nadto, że: "To, czy przewóz regularny w ramach publicznego transportu zbiorowego stanowi zadanie publiczne wynika z ustaw ustrojowych dotyczących jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy lokalnego transportu zbiorowego. Podobnie transport zbiorowy stanowi zadanie ponadgminne w myśl art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.). W myśl natomiast art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 596 ze zm.) transport zbiorowy i drogi publiczne mieszczą się w zakresie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim. W niniejszych rozważaniach ważne jest przy tym konstatacja, iż to, że dane zadanie wykonują inne podmioty, aniżeli podmiot władzy wskazany w przepisie ustawowym, nie zmienia kwalifikacji tego zadania: ono pozostaje zadaniem publicznym, realizowanym przez podmiot wybrany (z reguły wg ściśle określonych zasad i w sformalizowanym trybie). Za realizację tego zadania i tak ostatecznie odpowiedzialny jest podmiot władzy". Z powyższych względów należy uznać, że S. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą F.U.H. [....] -"[....] " S. M. z siedzibą w Końskich pomimo, iż jest podmiotem prawa prywatnego, to jednak jako przewoźnik wykonujący regularny transport pasażerski na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu wykonuje zadania pozostające w sferze zadań publicznych z zakresu publicznego transportu zbiorowego, otrzymując przy tym środki publiczne w formie dopłat. Jest on zatem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W niniejszej sprawie poza sporem pozostawała również okoliczność, że S. M., prowadząc opisaną powyżej działalność, otrzymuje dopłaty z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerskich na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1138 ze zm.), które, jak wynika z art. 8a ust. 1a tej ustawy, pokrywane są z budżetu państwa. Oznacza to, że przedsiębiorca w ramach wykonywanego publicznego transportu zbiorowego otrzymuje dopłaty, które mają bez wątpienia charakter środków publicznych. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. powołane wyżej wyroki sygn. akt I OSK 952/13 i sygn. akt I OSK 986/14), każdy podmiot, który gospodaruje choćby tylko niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniać informacje na jego temat. Prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że S. M. rozporządza środkami publicznymi. Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, że - w myśl art. 8a ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego - przedsiębiorca zobowiązany jest stosować kasy rejestrujące umożliwiające określenie dopłat do przewozów w podziale na poszczególne kategorie ulg ustawowych i w tym zakresie może zostać poddany kontroli. Powyższe okoliczności pozwalają ocenić jako chybioną z punktu widzenia istnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, że przewoźnik nie ma obowiązku wykazywania przeznaczenia przekazywanych mu środków. Skierowane przez skarżącego do [....] -"[....] " pytania dotyczą sposobu organizacji kontroli biletów w autobusach przedsiębiorstwa S. M., a więc tego obszaru działalności tego przedsiębiorstwa, która ma ścisły związek z uzyskiwanymi dopłatami z budżetu państwa. Dlatego należało przyjąć, że żądane przez skarżącego informacje w konsekwencji posiadają też przymiot informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny kontrolował już wyroki w sprawach ze skarg na bezczynność przewoźnika zewnętrznego w regularnych przewozach osób w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w pojazdach. W wyroku z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12, w postanowieniu z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1390/13 (dostępne na www.cbois.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie również podziela, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy w ramach transportu publicznego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a informacje dotyczące kontroli biletów – co do zasady – są informacją publiczną. W konkluzji stwierdzić należy zatem, że S. M. prowadzący działalność pod nazwą [....] -"[....] " S. M. z siedzibą w Końskich pozostaje w stanie bezczynności z tej przyczyny, że nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 29 marca 2016 r. w wymaganym ustawą terminie, ani też w sposób odpowiadający przytoczonym wyżej przepisom ustawy, gdyż nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej, jak również nie wydał decyzji administracyjnej odmawiającej jej udostępnienia, pomimo, że - jak wyżej podniesiono - jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w jego przedsiębiorstwie. Inną kwestią jest ustalenie, czy żądana informacja publiczna nie podlega ustawowym ograniczeniom (art. 5 ust. 1, 2 i 2a ustawy d.i.p.), a także ustalenie, czy nie jest to w istocie informacja przetworzona (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy d.i.p.). To do zobowiązanego należy ocena, czy udostępni żądaną informację, czy też uzna, że udostępnienie jej podlega ustawowemu ograniczeniu i podejmie czynności procesowe w tym zakresie. W niniejszym postępowaniu nie można bowiem nakazać organowi podjęcia czynności określonej treści lub wydania decyzji określając jej treść (por. powołany wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie należy uznać, że w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach organ pozostawał w bezczynności, co spowodowało konieczność zobowiązania S.a M.a prowadzącego działalność pod nazwą [....] -"[....] " S. M. z siedzibą w Końskich do rozpoznania wniosku A. K.a z dnia 29 marca 2016 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. Sąd dokonał oceny, czy opisana wyżej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i stwierdził, że bezczynność po stronie S.a M.a nie przyjmuje jednak postaci kwalifikowanej. Brak realizacji wniosku skarżącego o dostęp do informacji publicznej wynikał z błędnej interpretacji przez zobowiązanego przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie zaś z celowego i świadomego działania przedsiębiorcy. Wnikliwa analiza problematyki kwalifikowania prywatnych przedsiębiorców jako wykonujących zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy d.i.p. przedstawiona powyżej uzasadnia ocenę, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można stwierdzić, że S. M. prowadzący działalność pod nazwą EKO-"[....] " S. M. z siedzibą w Końskich dopuścił się rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji wyroku). Z powyższych względów Sąd oddalił wniosek A. K.a o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej - art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). O kosztach, na które składał się wpis od skargi (100 zł.), orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2006 r. nr 45 poz. 322 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło