I SA/Kr 1016/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego W.G. o przywróceniu terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego w WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r. oddalającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia : - odmówić przywrócenia terminu - Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 24 marca 2014 r. Sprzeciw od ww. postanowienia został wniesiony w dniu 31 marca 2014 r. (data stempla pocztowego). Ponieważ nie był on podpisany, skarżący został zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. wezwany o jego podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Wezwanie o podpisanie sprzeciwu zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2014 r. W dniu 6 maja 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący przesłał do Sądu podpisany sprzeciw. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., WSA w Krakowie sprzeciw odrzucił z uwagi na jego niepodpisanie w wyznaczonym terminie. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 21 lipca 2014 r. W dniu 23 lipca 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do podpisania sprzeciwu. Podał, że jest przekonany o doręczeniu mu wezwania do podpisania sprzeciwu w dniu 30 kwietnia. Organy urzędnicze, szczególnie urząd celny, wysyłają skarżącemu bardo dużo korespondencji i być może coś się stronie "pomyliło odnośnie daty doręczenia". Jeśli tak było to skarżący dowiedział się o przekroczeniu terminy z treści zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wnosi o przywrócenie terminu jako naruszonego bez winy strony. Skarżący dodał, że w ostatnim czasie ma problemy z pamięcią, z powodu omdlenia i utraty przytomności był w szpitalu i mógł "pomylić oznaczenia datowe z uwagi na mnogość kopert, którymi zasypuje go urząd". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z treści art. 87 §1 – 4 p.p.s.a. wynika natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie wskazać należy, że Sąd przyjął, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem ustawowego siedmiodniowego terminu do jego złożenia. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, że nie został spełniony podstawowy warunek przywrócenia terminu jakim jest brak winy w jego uchybieniu. "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...) Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy (...)" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy w uchybieniu terminu można mówić zatem jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący podaje, że jedną z przyczyn uchybienia terminu do podpisania sprzeciwu był stan jego zdrowia – problemy z pamięcią, pobyt w szpitalu z uwagi na omdlenie i utratę przytomności. Sąd podkreśla w związku z tym, że pogorszenie stanu zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13, z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 245/12). W sprawie skarżący ogólnie powołał się na ww. problemy zdrowotne, nie przedstawił jednak żadnych dokumentów lekarskich, z których wynikałoby w jakim okresie i jakie schorzenia wystąpiły u skarżącego, jaki był wpływ tych schorzeń na możliwość prowadzenia swoich spraw, a także potwierdzających pobyt w szpitalu (we wniosku nie zostało nawet wskazane kiedy miał miejsce ten pobyt). Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika także, czy skarżący miał możliwość skorzystania z pomocy innych osób w prowadzeniu swoich spraw. Wymaga podkreślenia, że Sąd nie ma obowiązku przeprowadzać postępowania wyjaśniającego na podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, jak również wzywać wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku w tym zakresie. Należy także zaznaczyć, że fakt otrzymywania dużej ilości korespondencji nie jest żadną nadzwyczajną okolicznością, która uzasadniałaby brak winy w niedochowaniu terminu. Zapoznawanie się na bieżąco z treścią otrzymywanej korespondencji, takie zorganizowanie jej odbioru, aby mieć możliwość ustalenia daty jej otrzymania, stanowiło wyłącznie kwestię dołożenia należytej staranności w dbaniu o własne interesy, a skarżący nie wykazał, że nie było to możliwe. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu nastąpiło bez jego winy. W konsekwencji Sąd odmówił przywrócenia terminu, działając na zasadzie art. 86§1 p.p.s.a.