I SA/Kr 1057/15

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skarg Prokuratora Rejonowego w Nowym Targu na uchwały Rady Gminy Łapsze Niżne z dnia 26 listopada 2012 r. Nr XXV-228/12 oraz z dnia 16 maja 2013 r. Nr XXX-278/13 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości stwierdza nieważność wyżej wymienionych uchwał w części dotyczącej zapisów zawartych: - w załącznikach nr 1 do uchwał o treści "poprzez podpisanie niniejszej deklaracji wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych do celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi", - w załącznikach nr 1 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie obowiązku podania imienia i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Gminy Łapsze Niżne. W dniu z dnia 26 listopada 2012 r. oraz w dniu dnia 16 maja 2013 r. Rada Gminy Łapsze Niżne działając na podstawie art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm.) oraz 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DZ.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) podjęła uchwały Nr XXV-228/12 i Nr XXX-278/13 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości . W załączniku nr 1 do uchwał będącym deklaracją o wysokości opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi zawarto zapis - o treści "poprzez podpisanie niniejszej deklaracji wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych do celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi". Natomiast w załącznikach nr 1 do ww. deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wprowadzono obowiązek podania wykazu osób zamieszkujących w zakresie obowiązku podania imienia i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Gminy Łapsze Niżne W skardze skierowanej do WSA w Krakowie na powyższe uchwały Prokurator Rejonowy w Nowym Targu zarzucił , że przedmiotowe uchwały, w zakresie jakim nakładają na składającego deklarację obowiązek podania opisanych wyżej danych oraz złożenia oświadczeń o podanej wyżej treści są sprzeczne z prawem. Zdaniem skarżącego oświadczenie takie na nie ma oparcia w przepisach powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie upoważnia do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wynikające wprost z ustawy jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu uchwałodawczego gminy do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji (tak wyrok WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 682/13). Nadto w Załączniku nr 1 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zobowiązano składającego oświadczenie do podania imion i nazwisk wszystkich osób zamieszkujących daną nieruchomość. Zobowiązanie takie wykracza poza zakres danych niezbędnych dla prawidłowego naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami, a wystarczającą do tego informacją jest podanie jedynie liczby osób. Zamieszczone w Załączniku do deklaracji zobowiązanie do podania tych danych stanowi przekroczenie upoważnienia wynikającego z art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i stanowi naruszenie art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych. (vide wyrok WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 653/14). W odpowiedzi na skargi Rada Gminy Łapsze Niżne podniosła , że wykaz osób zamieszkujących daną nieruchomość stanowić miał narzędzie kontroli zawartych w deklaracji informacji będących podstawą obliczania wysokości miesięcznej opłaty. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na podstawie art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym - w przypadku skargi na akty prawa miejscowego - nie jest ograniczony terminem. Dokonując kontroli zaskarżonych uchwał we wskazanym zakresie stwierdzić trzeba, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia w nich zakwestionowanych zapisów, co przesądza o konieczności stwierdzenia ich nieważności w zaskarżonym zakresie (art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ww. ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Uchylenie przy tym takiego aktu kolejną uchwałą rady gminy, ma skutek wyłącznie ex nunc tj. z chwilą uchylenia. Natomiast wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność aktu ma charakter deklaratoryjny i wywiera skutki prawne ex tunc, oznacza więc, że przedmiotowy akt nie wywoływał skutków prawnych od dnia jego wydania. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony został pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102). W konsekwencji nie miało znaczenia, że przed wniesieniem skargi lub jej rozpatrzeniem zaskarżona uchwała została uchylona przez Radę Miasta Łapsze Niżne. Formalnie nie zostały bowiem wyeliminowane skutki jej obowiązywania w czasie pomiędzy uchwaleniem uchwały, a jej uchyleniem. Konstytucyjna konstrukcja aktów prawa miejscowego przewiduje wymóg ich wydawania na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego i w granicach w tym upoważnieniu zakreślonych (art. 94 Konstytucji). Ogólną podstawę prawną do stanowienia gminnych aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym stanowi art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, z którego wynika, że gminie przysługuje prawo do stanowienia aktów prawa miejscowego na podstawie upoważnienia ustawowego. Jednym z takich przepisów upoważniających gminę do wydania aktu prawa miejscowego jest przepis art. 6n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Rada gminy w uchwale może nadto określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Celem delegacji ustawowej zawartej w art. 6n cytowanej ustawy było stworzenie wzoru deklaracji dla zapewnienia gminie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (według sposobu określonego w ustawie, a wybranego przez gminę na mocy odrębnej uchwały) oraz ułatwienia jej składania, co wynika wprost z art. 6n ust. 1 ustawy. Ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 103/15). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty. Obowiązujące w dacie wydania zaskarżonych uchwał przepisy nie upoważniały organu od wymuszania na składającym deklarację składania oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Choć bowiem wypełniona deklaracja ustalona zaskarżoną uchwałą zawierać ma dane osobowe, to jednak zgodnie z art. 23 ust. 1 u.o.d.o., przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy: 1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych; 2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa; 3) jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą; 4) jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego; 5) jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. W świetle przytoczonej regulacji trzeba zatem stwierdzić, że przetwarzanie danych osobowych przez organ administracji dla celów prowadzonego postępowania jest niezbędne dla wykonania uprawnień i obowiązków przyznanych organowi w przepisach prawa. Tym samym takie przetwarzanie danych jest niezbędne dla wykonania uprawnień organu administracji publicznej w znaczeniu, jakie temu pojęciu nadaje przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. i jako takie jest działaniem dopuszczalnym (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 300/11; LEX nr 1134300). Właściwy organ gminy może zatem – bez adekwatnej zgody osoby, której dotyczą dane –przetwarzać je na potrzeby prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego. Oczekiwanie od składającego deklarację, że złoży oświadczenie z art. 23 ust. 1 pkt 1 u.o.d.o., , nie znajduje zatem uzasadnienia w treści norm ustawowych. W ocenie Sądu również narzucenie obowiązku podania danych personalnych (imienia i nazwiska) osób zamieszkujących na ternie nieruchomości stanowi przekroczenie upoważnienia wynikającego z art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie są to bowiem informacje niezbędne do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Wystarczającą do tego informacją będzie podanie ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość. To nie dane osobowe, lecz ilość osób ma znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty. Przykładowo to, czy składający deklarację poda np. 10 osób i dodatkowo wskaże każdą z nich z imienia i nazwiska, czy też wskaże jedynie liczbę 10 osób – nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości opłaty. Deklaracja w sprawie wzoru opłat za gospodarowanie odpadami nie może służyć innym celom niż tylko obliczeniu przez składającego taką deklarację opłaty. Nakazania podawania tych danych także stanowi naruszenie art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych. Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty uznać należy, że ww. uchwały w zaskarżonym zakresie istotnie naruszają art. 94 Konstytucji w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także zasady praworządności i legalności wynikające z art. 7 Konstytucji RP, wedle których organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że mogą czynić tylko to, na co prawo wyraźnie im zezwala lub co wyraźnie nakazuje. Podsumowując stwierdzić należy, że Rada Gminy Łapsze Niżne w sposób wadliwy zrealizowała kompetencję zawartą w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach tj. z przekroczeniem delegacji ustawowej, a tym samym w sposób istotny naruszyła prawo. Z uwagi na przedstawione powyżej rozważania, Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zaskarżonych uchwał w omówionych wyżej części jako naruszające w chwili ich wydania art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach