I SA/Kr 106/13

|Sygn. akt I SA/Kr 106/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r., sprawy ze skargi T.G., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 12 listopada 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych ,, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, - s k a r g ę o d d a l a - Decyzją z dnia 24 września 2012 r. sygn. [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił T.G. umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych, Fundusz Pracy i FGSP wraz z odsetkami, opłatą dodatkową i kosztami upomnienia w łącznej kwocie 23.988,75 zł. W obszernym uzasadnieniu przedstawiającym ustalony stan faktyczny i uregulowania prawne, wskazano, że zobowiązany nie udowodnił, iż nie ma możliwości spłaty zadłużenia względem ZUS-u. Podano, że zobowiązany ma stały dochód, a jednocześnie nie przedstawił on dowodów na to, że spłata należności składkowych wywołałaby negatywne skutki w sferze socjalno-bytowej zobowiązanego, w szczególności nie przedstawił koniecznych wydatków na utrzymanie rodziny. Nie zgadzając się z powyższą decyzją T.G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że obecnie zamieszkuje w Wieliczce, w mieszkaniu o pow. 36 m2, gdzie wraz z małżonką, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu 4-miesięcznego syna. Mieszkanie (zabezpieczone wpisem hipoteki) stanowi własność matki zobowiązanego i zostało zakupione przez nią na kredyt. Miesięczna rata kredytu mieszkaniowego to kwota 1.200,00 zł. Kredyt spłacany jest w większej części przez matkę zobowiązanego, a w pozostałej przez wnioskodawcę oraz jego żonę. Małżonkowie pozostają w majątkowej rozdzielności małżeńskiej. Miesięczny czynsz wynosi 350,00 zł, opłata za energię elektryczną to kwota 114,00 zł, abonament za internet wynosi 65,00 zł, a opłata za telefon 120,00 zł miesięcznie. T.G. jest również zobowiązany alimentacyjnie wobec urodzonego w 1992 r. syna z pierwszego małżeństwa – J.G. Wysokość zobowiązania to kwota 700,00 zł miesięcznie. Od dłuższego czasu nie jest w stanie zapewnić synowi takiej sumy, w związku z czym otrzymuje on od niego 300,00 zł miesięcznie, czego skutkiem było wszczęte postępowanie egzekucyjne. T.G. jest zadłużony wobec syna na kwotę ponad 10.000,00 zł. Na mocy porozumienia notarialnego strona zobowiązała się spłacić dług do stycznia 2014r. Była żona, w związku z zawartym porozumieniem postanowiła wycofać wniosek o egzekucję. Do spłaty pozostała jednak zaległość w funduszu alimentacyjnym, którą udało się stronie rozłożyć na raty w wysokości 200,00 zł miesięcznie. Bieżące wydatki w skali miesiąca to niemniej jak 500,00 zł. Nadto podał, że przez lata był równorzędnym finansującym kosztowną terapię dziecka z pierwszego małżeństwa. Wskazał na swój stan zdrowia w tym klasterowe bóle głowy oraz że w okresach aktywności choroby wypożycza aparat tlenowy (150,00 zł miesięcznie) oraz kupuje leki (koszt ok. 100,00 zł). Odnośnie przychodów obecnie jest związany umową zlecenia jako przedstawiciel handlowy, z tytułu której otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ok. 1.200,00/1.500,00 zł miesięcznie. Posiada samochód Audi A4, w ramach współwłasności, z uwagi na rok produkcji (1997) i zły stan techniczny wartość jest znikoma. Co do samochodu Seat Ibiza zobowiązany jest w sporze z osobą, która odkupiła od niego samochód, ale nie zarejestrowała nigdy na siebie. Żona przebywa obecnie na urlopie macierzyńskim i otrzymuje świadczenie w wysokości 2.100,00 zł. Z tej kwoty spłaca zaciągnięty kredyt bankowy w kwocie 850,00 zł miesięcznie. Po dodaniu kosztów ponoszonych na żywność, środki chemiczne i utrzymanie syna, zarobki nie wystarczają na pokrycie wszystkich zobowiązań finansowych. Tylko pomoc finansowa oraz przedmiotowa jego rodziny, rodziny jego żony oraz przyjaciół pozwala normalnie funkcjonować. Prowadzone przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne w bardzo dotkliwy sposób utrudnia codzienne życie jego rodziny. Decyzją z dnia 12 listopada 2012r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż T.G. prowadził działalność gospodarczą w okresie od 16.04.2007r. do 7.03.2012r. Jako płatnik składek był zarejestrowany w ZUS w okresie od 1.09.2007r. do 29.02.2012 roku. W/w wpis został wykreślony z ewidencji z dniem 7.03.2012r. Zobowiązany nie zatrudniał pracowników. T.G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną – A.G. mają na utrzymaniu trzymiesięcznego syna – L.G.. Wnioskodawca zgłoszony jest do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w firmie "Ochrona J" sp. z o.o. oraz "Ochrona J" sp. z o.o. z wynagrodzeniem około 1400 zł netto. Dodatkowym źródłem utrzymania jest zasiłek macierzyński, który pobiera żona w wysokości za miesiąc wrzesień 2012 r. 2.588,70 zł brutto. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 4.456,70 zł brutto (netto 3.656,28 zł). W związku z tym średniomiesięczny dochód rodziny przypadający na jednego członka rodziny to kwota 1.218,76 zł. Po odliczeniu wszelkich udokumentowanych zobowiązań rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota od 1.931,99 zł do 2.081,99 zł. Postanowieniem komornika z dnia 9.02.2012 r. na wniosek wierzyciela tj. byłej żony M.G. postępowanie egzekucyjne wobec T.G. z tytułu zadłużenia alimentacyjnego wobec córki K. G. zostało umorzone. Prowadzone jest nadal postępowanie egzekucyjne odnośnie należności na fundusz alimentacyjny. Należność główna z tego tytułu wynosi 3.384,29 zł, odsetki w kwocie 6,17 zł, koszty egzekucyjne w kwocie 508,57 zł. Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 31.08.2012r. spłata zadłużenia wynikająca z wypłaconych w okresie od 01.10.2010 r. do dnia 29.02.2012 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J.G. została rozłożona na raty (tj. na 12 rat w wysokości 200,00 zł, natomiast 13 rata w wysokości 258,53 zł). Na mocy porozumienia z dnia 31 stycznia 2012 r. zawartego z J.G., wnioskodawca zobowiązał się do świadczenia na rzecz swojego syna alimentów w kwocie po 700,00 zł miesięcznie. Niezależnie od alimentów bieżących zobowiązał się spłacić wszystkie zaległości alimentacyjne w terminie do dnia 31 stycznia 2014 r. bezpośrednio do rąk syna. Podsumowując wydatki organ ustalił, że koszty utrzymania, spłacany kredyt, alimenty na syna w kwocie 300,00 zł oraz raty z tytułu zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym w kwocie 200,00 zł kształtują się w wysokości od 1.574,29 zł do 1.724,29 zł. Co do stanu zdrowia zobowiązanego zdiagnozowane klasterowe bóle głowy oraz zmiany dyskopatyczne, zwyrodnieniowe czy przeżycia psychiczne, nie wskazują w żaden sposób na niezdolność do podejmowania jakiejkolwiek pracy, zwłaszcza, że T.G. jest w dalszym ciągu zatrudniony. Dokonując oceny prawnej organ wskazał na art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określający kiedy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczególne przypadki umarzania należności zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), w tym organ wskazał na treść § 3 rozporządzenia. Norma zawarta w art. 28 ustawy wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umarzania należnych składek jak i odsetek naliczonych za zwłokę, a jedynie pozostawia organowi podejmującemu decyzję potencjalną możliwość ich umorzenia. Zakład jako dysponent środków publicznoprawnych powinien rozporządzać nimi z należytą ostrożnością. Udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań stanowi bowiem odstępstwo od zasady powszechnego obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia, naruszając równość podmiotów wobec prawa. W szczególności organ wskazał iż nie wystąpiła całkowita nieściągalność, gdyż dłużnik uzyskuje dochody, a ponadto nadal ma perspektywy ich osiągania. Dłużnik wraz z żoną dokładają się do kredytu na zakup mieszkania spłacanego przez matkę dłużnika. Spłacane zaś przez dłużnika inne zaległości, w tym alimentacyjne nie mogą korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia względem ZUS. Nadto ratalne i systematyczne spłacanie zaległości względem ZUS nie spowoduje pozbawienia zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ doszedł do przekonania, iż sytuacja materialna płatnika jest na tyle stabilna, iż nie można przyjąć, że spłata przez niego zobowiązania, mogłaby pociągnąć za sobą skutek w postaci pozbawienia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w tym względzie uznając że nie zachodzi ważny interes by zastosować ulgę. Nie występuje także przewlekła choroba zobowiązanego bądź konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiająca zobowiązanego możliwości osiągania dochodu pozwalającego na opłacanie należności. Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez T.G. który zarzucił: - naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez nadużycie instytucji uznania administracyjnego i całkowite pominięcie wskazanych i udowodnionych przez skarżącego okoliczności zarówno co do zaistnienia przesłanek umorzenia składek jak i zupełną dowolność w przedmiocie oceny skutków podjętej decyzji dla skarżącego i jego rodziny, - naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez bezzasadne przyjęcie, wbrew zebranym dowodom, że: dłużnik zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z pominięciem udowodnionego faktu, że faktycznie w ogóle jej nie prowadził, możliwa jest egzekucja składek przy jednoczesnym ustaleniu, że brak jest po stronie skarżącego majątku z którego można je egzekwować, ewentualnie - naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń poprzez dowolność uznania, że nawet przy założeniu, że nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, nie zachodzi uzasadniony przypadek przemawiający za ich umorzeniem, - naruszenie prawa materialnego - § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, albowiem z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a przewlekła choroba skarżącego pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, - naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie (co wynika z uzasadnienia decyzji), że nie jest wykluczone, że w przyszłości skarżący będzie zdolny do spłaty składek, podczas gdy dla orzekania w niniejszej sprawie znaczenia ma tylko sytuacja majątkowa dłużnika składek w chwili podejmowania decyzji, - naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, - naruszenie art. 80 kpa poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego, - naruszenie art. 86 kpa poprzez pominięcie przesłuchania strony w sytuacji, gdy nie zostały rozstrzygnięte wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, w szczególności istotne dla ustalenia stanu majątkowego rodziny skarżącego i wydatków w kwocie 850,00 zł miesięcznie tytułem spłaty przez małżonkę skarżącego kredytu zaciągniętego przed zawarciem związku małżeńskiego, oraz - naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez wadliwe, co do stanu faktycznego jak i prawnego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, między innymi poprzez przyjęcie sprzecznego z prawem założenia, że: zobowiązania z tytułu składek, podlegają pierwszeństwu w zaspokojeniu w stosunku do zobowiązań alimentacyjnych, że udokumentowane schorzenia skarżącego nie mają charakteru przewlekłego i nie mają wpływu na jego możliwości zarobkowe, że zebrany materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, by sytuacja rodzinna i materialna rodziny T.G. przy jednoczesnej egzekucji zaległych składek nie stwarzała żadnego zagrożenia dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych przez niego i jego rodzinę, podczas gdy prawidłowa ocena tej sytuacji upoważnia do wniosków odmiennych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy ), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wskazanych w ust. 3. W art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca określił przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wskazania tam zawarte są wyczerpujące i stanowią zamknięty katalog. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia należności. Wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II UZP 6/04, opubl. OSNP 2004/16/285). Z kolei w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie wskazano na okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Dotyczy to sytuacji: 1. gdy opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Również i w powyższym przypadku ustawodawca posłużył się tzw. uznaniem administracyjnym, co oznacza, że nawet po stwierdzeniu istnienia przesłanek, których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ ma możliwość dokonania swobodnej oceny tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi. Należy mieć przy tym na uwadze, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Zatem przy braku wykazania przez zobowiązanego przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1-3 w/w rozporządzenia organ pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek, co skutkować musi odmową udzielenia tej ulgi. Należy mieć przy tym na uwadze, że pozostawienie do uznania organu istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości, jak również zakres ewentualnego umorzenia, nie może prowadzić do dowolności rozstrzygnięcia, a zatem w każdym przypadku wydanie decyzji powinno być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych. W ocenie sądu w kontrolowanej sprawie skarżony organ przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, wnikliwie ustalając stan faktyczny i dokonując wszechstronnej jego oceny pod kątem wystąpienia przesłanek określonych § 3 ust. 1 pkt 1-3 w/w rozporządzenia w zw. z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wbrew odmiennym twierdzeniom artykułowanym w skardze skarżący nie wykazał zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w przepisach tego aktu prawnego. Zaakcentować w tym kontekście trzeba, że skarżący uzyskuje stałe dochody, a nie sposób przyjąć, iż w jego wieku, z uwzględnieniem posiadanego doświadczenia zawodowego nie może on podjąć dodatkowych zajęć zarobkowych. Również stan jego zdrowia, pomimo zgłaszanych przewlekłych dolegliwości, zważywszy na treść dokumentacji medycznej nie wyklucza dodatkowego zatrudnienia, co dyskwalifikuje przesłankę z § 3 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Organ prawidłowo również uznał, iż oceniając sytuację materialną rodziny skarżącego nie da się pominąć stałego dochodu osiąganego przez jego żonę, a także pomocy ze strony matki skarżącego, która udostępniła mu osobne mieszkanie. Także zaległości alimentacyjne wobec ich rozłożenia na raty nie prowadzą do pozbawienia zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ustalenia wskazują także, iż wysokość łącznych dochodów obojga małżonków, w kontekście faktu, iż prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe - nie stanowią kwoty drastycznie niskiej, uniemożliwiającej normalne funkcjonowanie. Zgromadzony obszerny materiał dowodowy był w tej sytuacji wystarczający do poczynienia istotnych w sprawie ustaleń i nie było potrzeby korzystania z dowodu z przesłuchiwania skarżącego. Zobowiązany miał zapewnioną możliwość przedstawienia własnych twierdzeń i ich dokumentowania. Organ, na co wskazuje obszerne i szczegółowe uzasadnienie decyzji poddał twierdzenia i dowody przedstawione w sprawie wnikliwej analizie i wyprowadził z nich prawidłowe wnioski. Dokonana w sprawie ocena wniosku skarżącego mieści się w granicach uznania administracyjnego. Zauważyć trzeba , że kontrolujący zaskarżoną decyzję sąd administracyjny nie może dokonywać własnych ustaleń faktycznych, ani też nie może zmienić zaskarżonej decyzji. Powyższe wynika m.in. z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. "Stosowanie środków określonych w ustawie" polega, w razie uwzględnienia skargi, zgodnie z art.145 §1 cyt. ustawy m.in. na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części, stwierdzeniu jej nieważności, ewentualnie stwierdzeniu, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż w sprawach gdzie rozstrzygnięcie organów opiera się na uznaniu administracyjnym sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy pobór należności powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (tak też: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/97, LEX nr 33404). O ile więc zachowano wszelkie wymogi prawa procesowego, to sąd administracyjny, który sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem, nie jest władny jej uchylić (zob. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1745/97, dost. LEX nr 44771). Wyrazistym podkreśleniem roli orzecznictwa w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych jest teza wyroku NSA z 7 lutego 2001 r. stwierdzająca , iż sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, LEX nr 46473). Analogiczne stanowisko dominuje w doktrynie prawa podatkowego, gdzie wskazuje się, że kontrola wobec uznania może mieć ograniczony zakres, ale nie można z niej rezygnować, zaś orzeczenia sądu winny opierać się jedynie na kryterium legalności. Zasada nieingerencji przez sąd administracyjny wynika z faktu, że nie jest on, co wyżej już wywiedziono - trzecią instancją postępowania administracyjnego (A. Habuda, Uznanie administracyjne – zmierzch czy renesans pojęcia; opublikowane w: Administracja i prawo administracyjne u progu trzeciego tysiąclecia, Łódź 2000, s. 117). W orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, iż umorzenie jest instytucją prawną o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie należności , nie zaś zwalnianie podatników od tego obowiązku (por. teza wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2001 r., III SA 628/00), ponieważ zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny (por. uzasadnienie wyroku z dnia 8 stycznia 2008 r. WSA w Gdańsku, I SA/Gd 909/07), co z kolei nie jest samodzielną przesłanką powodującą oddalenie wniosku podatnika bez pełnej merytorycznej oceny sytuacji. Umorzenie zaległości podatkowych pociąga za sobą zmniejszenie wpływów do budżetu, tym samym ograniczeniu ulegają możliwości realizacji zadań związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb całego społeczeństwa. Wykładnia pojęć nieostrych, będących przesłankami możliwości zastosowania ulgi, czyli wyjątku od zasady, powinna mieć zawężający charakter. Zbyt szerokie i dowolne wykorzystanie uprawnień w przyznawaniu ulg podatkowych doprowadziło by do naruszenia dyscypliny podatkowej, do zachowania której powołano organy podatkowe oraz do naruszenia zasady równego traktowania podatników, pozostających w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Każdy podatnik powinien w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, by pozwoliły mu na wywiązywanie się z ciążących na nim należności publicznoprawnych. Udzielenie ulgi podatkowej nie może być również traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych podatnika, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Zatem względy społeczne wymagają, by zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik nie był pochopnie z niego zwalniany (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., I SA/Ka 577/00, niepubl.). Zważyć należy, iż niejednokrotnie podatnicy, znajdujący się również w trudnej sytuacji życiowej czy to ze względu na zdrowie czy finanse, wywiązują się ze swych zobowiązań podatkowych w sposób należyty i terminowy, chociażby w systemach spłat ratalnych, które zostały ustalone na ich wniosek, a przy tym dostosowane do ich bieżącej sytuacji. Wedle sądu, ocena organów w przedmiocie istnienia przesłanek do zastosowania uznania administracyjnego, została dokonana po wszechstronnym i wystarczająco wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego poprzedzonym dokładnym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz wszechstronna analiza ustawowych przesłanek umorzenia zaległości nie pozwalają postawić zaskarżonej decyzji zarzutu dowolności. Zważyć należy, iż ograniczone możliwości płatnicze zobowiązanego, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia powstałych zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków stwierdził, że "zasady sprawiedliwości wymagają, by każdy zobowiązany do płacenia należności obowiązek ten wypełnił. Udzielanie ulg jednym podmiotom, a egzekwowanie obowiązku od innych, zasady sprawiedliwości społecznej burzyłoby" (wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt SA/Bk 1205/99, 1206/99). Należy wskazać w tym miejscu również, iż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym (por. teza wyroku NSA w Katowicach z dnia 21 czerwca 2000 r., I SA/Ka 14/99). Zauważyć należy, że wciąż toczy się wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. Wobec tego, w ocenie sądu, decyzja organu o odmowie umorzenia zaległości, nie nosi znamion dowolności , a w konsekwencji skarga, wobec nie stwierdzenia naruszeń powoływanych w skardze przepisów prawa podlegać musi oddaleniu w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a. Końcowo należy zaznaczyć, że samo aktualne istnienie należności, o której umorzenie skarżący wnosi nie mogło zostać poddane kontroli sądu administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, przy czym art.83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych decyzje dotyczące wymiaru składek poddaje kontroli sądów powszechnych, nie zaś administracyjnych. Sądy administracyjne orzekają natomiast w przedmiocie skarg na decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wobec powyższego prawomocna decyzja wymiarowa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określająca wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy , w oparciu o którą następnie prowadzona była egzekucja, nie może być kontrolowana pod kątem jej zgodności z prawem przez sąd administracyjny rozpatrujący skargę na odmowę umorzenia zaległości z tego tytułu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 lipca 2010 r. ISA/Kr 790/10, wszystkie orzeczenia na stronie www.nsa.gov.pl). Stąd bezprzedmiotowa jest kwestia faktycznego nie prowadzenia działalności gospodarczej z tytułu której naliczono składki; pozostaje ona poza sferą okoliczności mających wpływ na skarżone rozstrzygnięcie. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a