I SA/Kr 1082/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2012r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2011r. postanawia: I. przywrócić skarżącej termin do złożenia oryginału odpisu KRS, II. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga "A" sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2012r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2011r., w której zawarto dodatkowo wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu wezwano stronę skarżącą do - usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień złożenia skargi, tj. oryginału odpisu KRS, pod rygorem odrzucenia skargi. - wypełnienia i odesłania dołączonego do wezwania formularza wniosku PPPr o przyznanie prawa pomocy, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Opisane wezwania doręczono skarżącej w dniu 23 lipca 2012r. W dniu 9 sierpnia 2012r. skarżąca skierowała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpisu KRS oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr, dołączając do swego pisma oba te dokumenty. W uzasadnieniu prezes zarządu Spółki wyjaśniła, że termin zadośćuczynienia wezwaniom upływał w dniu 30 lipca 2012r., podczas gdy w sobotę 28 lipca 2012r. ona sama zasłabła i czuła się źle, tracąc okresowo przytomność. Zostały u niej zdiagnozowane problemy z ciśnieniem, a jej stan zdrowia uległ poprawie dopiero 9 sierpnia 2012r. i to tylko o tyle, że była w stanie nadać przesyłkę w urzędzie pocztowym. Dodatkowo wyjaśniła, że jest osobą samotną, od niedawna zamieszkującą w K. i nie zna osób, do których mogłaby zwrócić się o nadanie korespondencji. Jednocześnie jest ona jedynym członkiem zarządu Spółki, a sytuacja finansowa nie pozwala na stałe zatrudnianie pracowników i wszystkie czynności wykonuje osobiście. Korespondencja kierowana do Spółki jest natomiast odbierana w wirtualnym biurze, z którym spółka ma umowę na wynajem adresu dla siedziby. Do wniosku dołączono kopię wystawionego dla niej zaświadczenia lekarskiego ZUS-ZLA potwierdzającego niezdolność do pracy w dniach od 28 lipca 2012r. do 8 sierpnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."/). Skutkiem niezachowania powyższego terminu w przypadku skargi jest jej odrzucenie, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Skoro wezwania do usunięcia braków formalnych skargi zostały skarżącej Spółce doręczone w dniu 23 lipca 2012r. – termin do ich usunięcia upływał w dniu 30 lipca 2012r., gdy tymczasem uczyniono im zadość dopiero w dniu 9 sierpnia 2012r. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Spółka uchybiła terminom określonym przepisem art. 49 p.p.s.a., co uzasadniałoby – zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniach - odrzucenie skargi. Jednocześnie jednak art. 86 § 1 p.p.s.a stanowi, iż jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 p.p.s.a. - pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Stosowanie natomiast do treści art. 86 § 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Mając na uwadze zawarte we wniosku o przywrócenie terminu wyjaśnienia należy przyjąć, że dochowano określonego przepisem art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowego terminu, którego początek stanowiła data ustania niezdolności do pracy prezesa zarządu Spółki w dniu 8 sierpnia 2012r. W konsekwencji przedmiotowy termin upływał w dniu 16 sierpnia 2010r., podczas gdy wniosek o przywrócenie obu terminów wniesiono do Sądu już 9 sierpnia 2012r. Niewątpliwie poprzez dołączenie do wniosku uzupełnionego formularza i odpisu z KRS Spółka uczyniła również zadość powinności dokonania równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonała w terminie. Mając na uwadze ustanowione w wymienionych przepisach przesłanki przywrócenia terminu i stwierdzając, że warunki formalne złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odpisu KRS zostały spełnione – ocenie Sądu poddana być musiała merytoryczna przesłanka decydująca o zasadności wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie kryterium braku winy w uchybieniu terminu. Spełnienie tej przesłanki wymaga uprawdopodobnienia przez stronę, że dołożyła szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej, przy czym przepis nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (por. np. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego II, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego (M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego III, s. 362) panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 154/09). O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku jak również, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. Staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętnego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Przywrócenie terminu w związku z jego uchybieniem nie jest też dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie zwrócić należy, w pierwszej kolejności uwagę na fakt, iż stroną skarżącą jest spółka z o.o., a więc podmiot prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą, posiadający wymagane przepisami prawa organy, które winny z należytą starannością działać w jego imieniu. Obowiązkiem osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą w formie spółki prawa handlowego jest należyte zorganizowanie obsługi biurowo-administracyjnej i prawnej, za której funkcjonowanie ponosi on odpowiedzialność. (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt II GZ 112/06 oraz z dnia 27 maja 2009r. I GZ 63/09). Niemniej jednak w warunkach niniejszej sprawy Sąd nie dostrzegł braku należytej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej skarżącej Spółki. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom piastunki organu zarządzającego w zakresie jednoosobowego urzeczywistniania przez nią celów gospodarczych i braku możliwości wyręczenia się inną osobą. Jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości fakt niezdolności skarżącej do pracy w dniach od 28 lipca 2012r. do 8 sierpnia 2012r., który został potwierdzony zaświadczeniem lekarskim. Z drugiej strony oceniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, Sąd stwierdza, że uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla niej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają bowiem terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Sam upływ terminu do wykonania wezwania Sądu o przesłanie wypełnionego formularza "PPPr" nie pociąga za sobą negatywnych dla strony skutków w postaci utraty prawa do zwolnienia od kosztów sądowych i konieczności uiszczenia wpisu od skargi. Strona nie została bowiem jeszcze wezwana do uiszczenia wpisu, a zatem mogła bez groźby negatywnych dla siebie skutków złożyć wniosek w tym zakresie nawet po upływie zakreślonego w wezwaniu. Skutkiem uchybienia terminowi będzie bowiem jedynie pozostawienie bez rozpoznania wniosku zawartego w skierowanej do Sądu skardze, który pozbawiony był przewidzianej przez ustawodawcę formy. Sam zaś uzupełniony i podpisany przez skarżącą formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr" złożony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu będzie podlegał rozpoznaniu bez konieczności podejmowania przez skarżącą dodatkowej inicjatywy w tym względzie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie odpowiednio art. 86 § 1 i art. 88 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.