I SA/Kr 1114/11

WyrokWSA w Krakowie2011-09-21

Skład orzekający: WSA Paweł Dąbek, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości lub z rażącym naruszeniem prawa, stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wydanie kilku decyzji wymiarowych dotyczących podatku od nieruchomości dla jednego podatnika na terenie tej samej gminy, zamiast jednej obejmującej całość jego majątku, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Takie uchybienie może być podstawą do uchylenia decyzji w zwykłym trybie instancyjnym lub sądowym, ale nie do stwierdzenia jej nieważności w trybie nadzwyczajnym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza C. określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. Skarżąca zarzuciła, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniono wszystkich posiadanych przez nią nieruchomości w podstawie opodatkowania. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że zarzucane uchybienie nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa i powinno być podniesione w postępowaniu zwyczajnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1114/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011r., sprawy ze skargi "T" S.A. w W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 7 kwietnia 2011r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, - skargę oddala - Decyzją z dnia 31 grudnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2010 r. [...] utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza C. w sprawie określenia stronie skarżącej ("T" S.A. w W.) wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 87 985,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domagała się strona skarżąca nie jest dotknięta wadą wymieniona w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), tj. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że podniesiony przez stronę skarżącą zarzut pominięcia budek telefonicznych w łącznej podstawie opodatkowania (obejmującej inne, znajdujące się na terenie objętym właściwością Burmistrza C., składniki majątkowe podlegające opodatkowaniu) winien być zgłoszony w postępowaniu odwoławczym (instancyjnym), a nie w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji. Organ zaznaczył przy tym, że strona skarżąca miała możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego i zgłoszenia przedmiotowych zarzutów przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest natomiast postępowaniem nadzwyczajnym, w którym Kolegium nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, prowadzących do nowych ustaleń faktycznych. W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2010 r. [...] W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że wydając decyzję podatkową na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy określa prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, przy czym zgodnie z art. 84 oraz art.217 Konstytucji RP tylko jedna kwota może być prawidłową kwotą zobowiązania podatkowego. Stąd też przy wydawaniu decyzji należy uwzględnić wszystkie zdarzenia stanowiące przedmiot opodatkowania w podatku, w którym zobowiązanie ma zostać ustalone. W przypadku decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości organ podatkowy powinien zatem uwzględnić wszystkie położne w jego właściwości nieruchomości oraz obiekty budowlane. Strona skarżąca powołała się na orzecznictwo i wskazała m.in. na treść wyroku z dnia 25 października 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 390/10 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Decyzją z dnia z dnia 7 kwietnia 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że organ I instancji słusznie przyjął, iż decyzja z dnia 14 maja 2010 r. [...] nie jest obarczona wadami, o jakich mowa w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Dalej, organ wywodził, po zacytowaniu właściwych przepisów, że w dotychczasowym orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że tylko wyraźna i oczywista sprzeczność z treścią przepisu prawa w sposób nieakceptowany przez praworządne państwo umożliwia przyjęcie "rażącego naruszenia prawa". Organ powołał też przykłady orzeczeń, które akceptowały, pomimo zastrzeżeń, możliwość wydania kilku decyzji w przedmiocie różnych składników majątkowych opodatkowanych podatkiem od nieruchomości na terenie tej samej gminy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez odmowę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej wydanej z rażącym naruszeniem prawa jak również podtrzymała zarzuty zgłoszone poprzednio w odwołaniu od decyzji. Na poparcie swojego stanowiska ponownie przytoczony został wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2010r. I SA/Bk 390/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2010r. III SA/Wa 1297/09. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, uzasadniając jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie była zasadna. Przedmiotem sporu była ocena ewentualnego naruszenia prawa przez organy poprzez wydanie kilku decyzji wymiarowych, w miejsce jednej decyzji obejmującej całość składników majątkowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na terenie danej gminy, co mogłoby wzruszyć ostateczne decyzje. W postępowaniu podatkowym obowiązuje bowiem zasada trwałości decyzji ostatecznych. Jest ona wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej stosownie do którego decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Oznacza ona, iż decyzja, posiadająca przymiot ostateczności, może być wzruszona wyłącznie w przewidzianym w ustawie trybie oraz w przewidzianych w niej przypadkach. Wynika z niej również, iż przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznych, w szczególności w trybie stwierdzenia nieważności, muszą być interpretowane ściśle. W myśl art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, została wydana bez podstawy prawnej, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa bądź w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Kontrolowane postępowanie dotyczyło ustalenia, czy decyzje podatkowe organów podatkowych, wydane w postępowaniu zwyczajnym, były dotknięte wadą, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane w przepisach postępowania podatkowego, niemniej wielokrotnie było przedmiotem rozważań doktryny i orzecznictwa. Zasadniczo przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić dopiero w razie sprzeczności pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem decyzji, z tym że naruszenie musi mieć postać kwalifikowaną. Aby przyjąć rażący charakter naruszenia, konieczne jest aby było ono oczywiste, zatem aby treść decyzji pozostawała w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu – sprzeczność taką można ustalić poprzez proste zestawienie decyzji i przepisu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 1992 roku, sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23; zob. tez B. Brzeziński (red.) Ordynacja Podatkowa. Komentarz, C. H. Beck, 2004, , tezy 11 – 12 do art. 247 oraz C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, tezy 9.3 – 9.5 do art. 247). Podzielając powyższy pogląd należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie można by mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tylko wówczas, gdyby z wyraźnego brzmienia przepisów wynikało, iż wysokość zobowiązania podatkowego jednego podatnika z tytułu posiadania nieruchomości na terenie, objętym właściwością jednego organu podatkowego pierwszej instancji zawsze musi być wydana tylko jedna decyzja. W ocenie Sądu taki wymóg da się wyinterpretować z szeregu przepisów, niemniej jednak nie wynika on wprost z treści powołanych przez stronę skarżącą przepisów art. 21 § 3 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej. Podobnie, przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierają regulacji, nakazujących dokonywanie wymiaru podatku od nieruchomości w jednej decyzji, którą objęte byłyby wszystkie nieruchomości podatnika położone na terenie danej gminy. Co więcej, należy zauważyć, że art. 3 ust. 4 tej ustawy przyjął rozwiązanie, które będzie wręcz wymuszało wydanie dwóch odrębnych decyzji dotyczących zobowiązania podatkowego tego samego podatnika, o ile w odniesieniu do jednych nieruchomości będzie wyłącznym właścicielem, zaś co do innych – jednym ze współwłaścicieli. Wówczas jest oczywiste – choć również nie wynika wprost z żadnego przepisu – iż wobec tego samego podmiotu zostaną wydane dwie decyzje o wymiarze podatku z tytułu nieruchomości, posiadanych na terenie jednej gminy. Skoro tak, nie sposób rozumieć art. 21 § 3 czy art. 207 § 2 o.p. tak, że zawierają one bezwzględny wymóg wydania jednej decyzji, obejmującej całość zobowiązania podatnika z tytułu podatku od nieruchomości posiadanych na danym obszarze. Wypada zatem podzielić pogląd, prezentowany w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 marca 2010 roku, I SA/Ol 109/10,), iż wydanie jednej decyzji, zawierającej wymiar podatku od nieruchomości, obejmującej wszystkie posiadane przez podatnika na terenie danej gminy nieruchomości jest działaniem modelowym, nie zawsze jednak możliwym i koniecznym do zrealizowania; wskazuje się przy tym właśnie na możliwość składania przez podatnika kilku deklaracji, dotyczących poszczególnych składników jego mienia. Również inne sądy administracyjne przyjęły, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości na podstawie deklaracji, obejmującej jedynie część mienia podatnika (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15 października 2009 roku, III SA/Po 401/09,). Został wyrażony co prawda pogląd, iż działanie takie stanowi naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 lutego 2010 roku, sygn. akt I SA/Bd 691/09,), co jednak uzasadnia uchylenie decyzji w ramach zwyczajnej kontroli instancyjnej bądź sądowej, a nie stwierdzenie jej nieważności. Zasadniczo można rozważać w takim wypadku naruszenie przepisów prawa, ale o charakterze zwyczajnym, a nie rażącym. Mogłoby zatem być ono wzięte pod uwagę w toku postępowania odwoławczego i wówczas stanowić podstawę do zmiany albo uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Nie można natomiast upatrywać w nim podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Powyższe rozważania Sądu zgodne są z poglądem WSA w Krakowie wyrażonym w wyroku z dnia 9 listopada 2010r. I SA/Kr 1470/10 zapadłym w tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Wobec powyższego, uznając skargę za bezzasadną, Sąd oddalił ją, za podstawę biorąc art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło