I SA/Kr 1129/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-17

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania majątku, mimo wykazanej straty finansowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, ma charakter fakultatywny i może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych lub dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku spółki prowadzącej działalność gospodarczą o znacznych rozmiarach, posiadającej majątek i dodatnie saldo na rachunku bankowym, wykazanie straty nie przesądza o braku środków finansowych, a zatem nie zachodzą przesłanki do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
T. Sp. z o.o. w C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier za marzec 2010 roku. Spółka prowadzi działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, posiada kapitał zakładowy 2 550 000 zł, majątek trwały o wartości ponad 3 mln zł oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym. W 2010 roku spółka zamknęła rok obrotowy stratą ponad 500 tys. zł przy przychodzie ponad 8,8 mln zł. Liczba automatów i pracowników spółki zmniejszyła się w ostatnim czasie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek T. Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Sp. z o.o. w C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18.04.2011r. , nr [...] w przedmiocie podatku od gier za marzec 2010r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. Sp. z o.o. w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18.04.2011r. , Nr[...], w przedmiocie podatku od gier za marzec 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów T. Sp. z o.o. w C. zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy spółki wynosi 2 550 000 zł., zapasowy 876 137,95 zł. a wartość środków trwałych według bilansu na dzień 31.12.2010r. wynosiła 3 093 290, 54 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości – 508 189,96 zł. przy przychodzie na poziomie 8 817 314,17 zł. Na rachunku bankowym w B. S.A. , na dzień 21.06.2011r. posiadała natomiast kwotę 642,58 zł. Strona skarżąca podnosi , iż kondycja spółki pogarsza się . W 2009r. prowadziła ona bowiem działalność przy użyciu 332 automatów , w grudniu 2010r. posiadała ich 106 a na koniec czerwca 2011r. - 87. Zmniejszono również liczbę pracowników o 7 osób. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy . Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Analizując więc wniosek tego rodzaju, wypada najpierw zbadać kondycję finansową podmiotu. Później natomiast biorąc pod uwagę jego możliwości płatnicze, z jednej strony i zasadność, w związku z nimi, przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na pozostałe podmioty i współobywateli, z drugiej strony, podjąć należy racjonalne rozstrzygnięcie. Trzeba bowiem mieć na względzie ,iż w przypadku pozytywnego orzeczenia koszty postępowania ponoszą praktycznie inne podmioty i współobywatele. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Sytuacja strony skarżącej nie daje zdaniem orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów przy użyciu 87 automatów, która w 2010r. przyniosła 8 817 314,17 zł. przychodu. Saldo jej konta jest dodatnie. Wartość kapitału zakładowego spółki jest wysoka , dysponuje ona środkami trwałymi wycenianymi na kwotę 3 093 290,54 zł., na które składają się grunty , urządzenia techniczne oraz środki transportu. Posiadany majątek może natomiast przynosić pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe. (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Spółka wykazała wprawdzie , iż rok 2010 zamknęła stratą, trzeba jednak zauważyć, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11). Pamiętać należy też, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania " danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w/w okoliczności nie zachodzi. Stąd też , przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych byłoby niezasadne. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło