I SA/Kr 1205/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.A.S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M.A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2008 r. do stycznia 2011 r. oraz za marzec 2011 r. postanawia : - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 kwietnia 2014 r., [...], M.A.S. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji na podstawie art. 61§3 w zw. z art. 61§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Podała, że natychmiastowa egzekucja spornej należności ze względu na jej wielkość (442 599,45 zł) skutkuje dla strony i jej rodziny całkowitą ruiną finansową, pozbawieniem materialnych podstaw egzystencji i jednocześnie niemożnością prowadzenia dalszej działalności gospodarczej dającej utrzymanie stronie oraz jej rodzinie i możliwości wywiązywania się z obowiązków podatkowych. W piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącej również zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W obszernym uzasadnieniu pisma wskazał w szczególności, że skarżąca utrzymuje dwie córki. Starsza studiuje w W. medycynę, co powoduje, że skarżąca musi przeznaczać znaczne środki na jej utrzymanie oraz edukację zagraniczną. Druga z córek ze względu na swój wiek (13 lat) nie może samodzielnie zapewnić sobie środków utrzymania. Sytuacja strony jest o tyle trudna, że od marca 2014 r. pozostaje w faktycznej separacji ze swoim mężem, a zatem musi samodzielnie prowadzić gospodarstwo domowe oraz jednocześnie prowadzić działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni w związku z trudną sytuacją podupadła na zdrowiu i zachorowała na depresję. Pełnomocnik podkreślił także, że skarżąca jest zobligowana do spłaty kredytu bankowego wynoszącego 1 000 000 zł. Obciążenia z tym związane implikują konieczność ponoszenia kolejnych, znaczących środków pieniężnych na poczet spłaty zadłużenia wobec banku. Zdaniem strony w przypadku wykonania decyzji nie będzie ona w stanie ponosić wydatków związanych z kredytem, a to z kolei bezsprzecznie doprowadzi do sytuacji, w której będzie zobligowana do ponoszenia kosztów egzekucji związanych z roszczeniami wierzyciela, czyli banku. We wniosku wskazano także, że przedsiębiorstwo strony od początku roku nie przynosi żadnych dochodów, wręcz przynosi straty. Działalność ta stanowi jedyne źródło utrzymania całej rodziny skarżącej. Wykonanie decyzji skutkowałoby utratą niezbędnej płynności finansowej, której skarżąca nie byłaby w stanie odzyskać nawet w przypadku wydania pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia. Pełnomocnik zwrócił także uwagę, że na skutek wykonania nieprawomocnej jeszcze decyzji wiarygodność skarżącej na rynku zostanie w całości podważona. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest choćby obecna sytuacja przedsiębiorstwa skarżącej, które na skutek prowadzonych postępowań podatkowych utraciło już wielu klientów, co przerodziło się w późniejsze straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nawet w sytuacji pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w efekcie postępowania sądowego, skarżąca nie będzie w stanie powrócić na rynek oraz zachować renomę przedsiębiorstwa. Ponadto przedmiotowe konsekwencje dotkną również rodzinę skarżącej chociażby poprzez uniemożliwienie jej spłaty wysokiego kredytu. W piśmie z dnia 27 czerwca 2014 r. pełnomocnik strony podał dodatkowo, że postanowieniami z dnia 12 marca 2014 r. WSA w Białymstoku wstrzymał wykonanie decyzji w stosunku do G.K., która prowadziła transakcje handlowe ze skarżącą. W orzeczeniach tych zwrócono uwagę na fakt, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji – ze względu na jego wysokość – może doprowadzić do nieodwracalnych, negatywnych skutków. W ocenie pełnomocnika okoliczność ta powinna mieć także znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy skarżącej tym bardziej, że sprawa dotycząca G.K. ma co najmniej pośredni wpływ na jej sytuację. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem o nr [...] do [...], odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji z uwagi na zajście przesłanek wymienionych w art. 239b§1 pkt 2 i pkt 3 Ordynacji podatkowej, które mogłyby skutkować nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 zd. pierwsze p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61§5 p.p.s.a.). Art. 61§6 p.p.s.a. stanowi natomiast, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Na wstępie Sąd podkreśla, że rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie niweczyłoby bowiem kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, LEX nr 302251). Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bowiem tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku pierwszej przesłanki chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, LEX nr 619845). Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki określone w ww. przepisie spoczywa na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w danej sprawie zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że strona jest zobligowana do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, LEX nr 489786). Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik skarżącej motywował głównie obawą likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, która stanowi jedyne źródło utrzymania całej rodziny skarżącej. Pełnomocnik skarżącej nie przedstawił jednak żadnych dokumentów, na podstawie których możliwa byłaby ocena, że wykonanie zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji – nie ulega wątpliwości, że w znacznej wysokości - grozić będzie skutkami o jakich mowa we wniosku. Niewiadomą pozostaje bowiem okoliczność stanu majątkowego przedsiębiorstwa wnioskodawczyni. Brak takich dokumentów jak np. spis składników majątku firmy (z określeniem ich wartości), bilans, deklaracje składane na potrzeby podatku od towarów i usług uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku skarżącej. Zawarte we wniosku twierdzenie pełnomocnika, że skarżąca, aby uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu z decyzji musiałaby w praktyce przekazać wszystkie swoje aktywa, a również i to mogłoby nie wystarczać na pokrycie zaległości podatkowej, budzi wątpliwości Sądu. Z załączonej do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji umowy hipotecznego kredytu konsumpcyjnego wynika bowiem, że prawne zabezpieczenie spłaty udzielonego kredytu, a także innych związanych z kredytem należności stanowi w szczególności hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 1 500 000 zł ustanowiona na nieruchomości mieszkalno-usługowej, położonej w miejscowości L., stanowiącej własność wnioskodawczyni P. M.S. (§7 umowy). Z przedłożonego przez skarżącą w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy zeznania PIT-36L wynika natomiast, że skarżąca w 2013 r. (a więc w roku, w którym została wydana decyzja przez organ I instancji) z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości 604 404,53 zł. Mimo zatem zawieszenia z dniem 1 czerwca 2014 r. działalności gospodarczej (na którą to okoliczność skarżąca powołała się ubiegając się o przyznanie jej prawa pomocy), nie ulega wątpliwości, że skala prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej była znaczna. Zatem już wtedy skarżąca powinna była podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia środków pozwalających na uregulowanie ciążących na niej, ewentualnych zobowiązań podatkowych. Sąd nie mógł także nie dostrzec podniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej w wydanym przez niego postanowieniu o odmowie wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji okoliczności, że skarżąca na etapie postępowania odwoławczego podjęła działania polegające na zbywaniu majątku znacznej wartości. Z uzasadnienia wskazanego postanowienia wynika bowiem, że skarżąca w dniu 3 stycznia 2014 r. dokonała na rzecz córek darowizny nieruchomości położnej w Lasku obszaru 0,5386 ha (w tym budynek mieszkalny). Nie można w takiej sytuacji uznać, że w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należy także podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.