I SA/Kr 1308/15

WyrokWSA w Krakowie2015-10-27

Skład orzekający: Ewa Michna, Maja Chodacka, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności długu ani szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie w przypadku braku takiej nieściągalności. Sytuacja wnioskodawcy, choć trudna, nie wyklucza hipotetycznych możliwości zarobkowania ani nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że spłata zadłużenia pozbawiłaby rodzinę podstawowych środków do życia. Ponadto, nie przeprowadzono postępowania egzekucyjnego, które potwierdziłoby brak możliwości ściągnięcia należności.
Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organ odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności długu oraz niewykazanie przez skarżącego, że spłata zadłużenia pozbawiłaby rodzinę podstawowych środków do życia. Skarżący podniósł w skardze, że organ błędnie ustalił stan faktyczny, nie uwzględniając całkowitej i trwałej nieściągalności składek oraz jego złego stanu zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Anna Frasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 2015r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 maja 2015r., nr [...] , w której odmówiono skarżącemu A.M. umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami, w łącznej kwocie 10.153,50 zł. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 9 marca 2015r. skarżący złożył wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę za okres od 01.03.2005r. do 31.08.2005r. ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że ze względu na fakt, iż księgowość prowadziła firma zewnętrzna skarżący nie był świadom istniejącego zadłużenia do dnia 2.03.2015r. Skarżący podniósł min., że nie posiada żadnego źródła dochodu, a z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Jedynym dochodem w rodzinie jest emerytura żony, z którą skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe w wysokości 1.616,63zł netto na m-c. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w okresie od 1 stycznia 1999r. do 25 maja 2006r. skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Ponieważ w okresie od 04.2005 roku do 08.2005r. oraz od 04.2006 r. do 05.2006r. skarżący nie wywiązał się z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia, na koncie rozliczeniowym w ZUS powstało zadłużenie. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką M.M. Jedynym dochodem rodziny na chwilę obecną jest świadczenie emerytalne żony w kwocie 1.616,63 zł netto miesięcznie. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem po zsumowaniu przedłożonych rachunków wynoszą ok. 864,14 zł, w tym opłata za czynsz, w wysokości 532,57 zł za prąd, w wysokości 180,01 zł oraz za gaz, w kwocie ok. 151,57 zł. Dodatkowym wydatkiem są koszty leczenia w kwocie 120 zł miesięcznie. Ustalono, że w latach 2011-2013 skarżący osiągnął następujące dochody: 2011 rok - dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy wyniósł - 13539,26 zł; 2012 rok - dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy wyniósł - 16665,00 zł; 2013 rok - brak dochodu. Ponadto skarżący nie pobiera zasiłków, czy świadczeń z urzędu pracy oraz nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej. Jak skarżący oświadczył, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący nie posiada żadnych zobowiązań względem innych instytucji czy banków, nie jest właścicielem nieruchomości i nie posiada jakichkolwiek oszczędności. Skarżący jest współwłaścicielem pojazdu marki Daewoo Nubira z 1999r. oraz Opel Insignia z 2008r. W tak ustalonym stanie faktycznym organ pierwszej instancji decyzją z dnia 11 maja 2015r. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP wraz z odsetkami. Uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia u skarżącego stanu całkowitej nieściągalności zadłużenia z art. 28 ust. 2 i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stwierdzono bowiem, że skarżący jest współwłaścicielem mienia ruchomego, a dotychczas nie było prowadzone postępowania egzekucyjne, w związku z czym żaden z organów egzekucyjnych nie wypowiedział się co do ściągalności lub braku ściągalności zadłużenia. Ponadto organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności na postawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 6 lipca 2015r. Prezes ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że stan faktyczny sprawy został uzupełniony o ustalenie, że w 2014r. skarżący nie osiągnął żadnego dochodu oraz nie jest właścicielem żadnych ruchomości, w tym samochodów. Organ ponownie rozpatrując sprawę zacytował treść art. 28 ust. 3 2 i ust. 3 i art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i podkreślił uznaniowy charakter wydanej decyzji. Stwierdził, że w przypadku skarżącego nie można stwierdzić, że zachodzi stan całkowitej nieściągalności mimo braku jakiegokolwiek majątku, albowiem żaden organ egzekucyjny nie wypowiedział się w tej kwestii. Stwierdzono też, że skarżący nie wykazał, że spłata zadłużenia pozbawi go lub członków jego rodziny możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Stwierdzono, że jakkolwiek sytuacja skarżącego jest trudna to jednak nie wykazał on, że wypełnia ona znamiona ubóstwa. Zdaniem organu skarżący nie wykazał też wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej skarżącego możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Podniesiono, że jakkolwiek z akt informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia 25 stycznia 2002r. i 13.03.2007r. wynika, że u skarżącego rozpoznano chorobę niedokrwienną serca, stan po angioplastyce gałęzi okalającej i prawej tętnicy wieńcowej, to jednak stwierdzono, że skarżący nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności czy niezdolności do pracy, które wskazywałyby na ograniczenie skarżącego w podejmowaniu pracy zarobkowej. Stwierdzono też, że za odmową umorzenia należności z tytułu składek nie przemawia interes społeczny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność składek oraz nie zachodzą szczególne okoliczności umorzenia w przypadku niestwierdzenia całkowitej nieściągalności, wobec czego nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności, sytuacji gdy: 1/ w sprawie istnieje całkowita nieściągalność składek, o charakterze trwałym i nieprzemijającym, nie ma szans na poprawę sytuacji finansowej dłużnika, który nie tylko od 2006r. nie prowadzi działalności gospodarczej, lecz również nie posiada żadnego majątku, którego spieniężenie umożliwiłoby uregulowanie składek, nadto zobowiązany wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, 2/ nadto, sytuacja zdrowotna skarżącego jest na tyle zła, że nie pozwala, w dłuższej perspektywie czasu, na pozytywne rokowania co do jej poprawy, ani też znalezienie zatrudnienia dla osoby w wieku 62 lat. W uzasadnieniu skargi stwierdzono min., że dla ustalenia staniu całkowitej nieściągalności ustawa nie wymaga wdrożenia egzekucji i jej umorzenia lecz rzetelnej oceny tego faktu dokonanej przez ZUS. Dodał też, że nie można przyjąć – jak to uczynił organ – że kwota 706 zł, która pozostaje dwojga dorosłym, schorowanym ludziom w wieku 62 lat na wyżywienie, środki czystości, koszty leczenia i ubrania, wystarczy na poczynienie oszczędności na spłatę należności względem ZUS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. nr 163, poz. 1016). Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 28 ust. 2 i ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121), jak również art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365). Zgodnie zatem z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu w pkt od 1 do 6. W stosunku do płatników składek będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi przepis art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy wprowadził wyjątek od zasady całkowitej nieściągalności. Zgodnie z jego brzmieniem należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane przez Zakład, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei odnoszący się do takich sytuacji przepis § 3 ust. 1 wskazywanego rozporządzenia wykonawczego stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ustawodawca postanowił zatem, że umorzeniu w oparciu o wskazaną wyżej podstawę prawną podlegają jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących płatnikami składek. Chodzi wiec tylko o należności przysługujące Zakładowi od płatnika z tytułu jego ubezpieczenia, nie ubezpieczenia pracowników. Przy czym podnieść należy, że w art. 24 ust. 2 ustawy ubezpieczeniowej wskazano, iż pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Dlatego też powołane wyżej przepisy dotyczące instytucji umorzenia zastosowanie mają także do odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne. Na uwadze należy mieć też treść art. 32 tejże ustawy, który z kolei do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (w tym również odsetek od tych należności) jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek (odsetek) został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych (w tym także odsetek od tych należności) jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. W pierwszym rzędzie należy przyznać rację organowi rentowemu, że w stosunku do skarżącego nie można mówić o spełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności. Zamknięty katalog przypadków całkowitej nieściągalności zawiera art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten stanowi, że całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze; nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Analiza ww. przepisu prowadzi do wniosku, że żadna z wymienionych przesłanek nie ma zastosowania względem skarżącego. Wskazać bowiem należy, że płatnik odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Ponadto obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Na gruncie niniejszej sprawy organ rentowy wskazał, że skarżący jakkolwiek nie posiada żadnego majątku i cierpi na określone schorzenia, to jednak nie jest osobą niezdolną do pracy, a jego żona z którą prowadzi gospodarstwo domowe posiada stały dochód. Zasadnie zatem przyjęto, że skarżący ma hipotetyczne możliwości zarobkowania. W ocenie Sądu uzasadnione jest założenie organu, że skarżący ma możliwość wygospodarowania choćby najmniejszej kwoty na spłatę zadłużenia. Ponadto jak słusznie stwierdził organ względem skarżącego nie było prowadzone postepowanie egzekucyjne, a zatem żaden z uprawnionych organów nie wypowiedział się w kwestii bezskuteczności egzekucji. Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście jej uznaniowego charakteru, należy wskazać, iż ocena dotycząca braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności długu należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Zdaniem Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy organy miały podstawy do wydania decyzji negatywnej dla skarżącego, a Sąd nie doszukał się w takim rozstrzygnięciu znamion dowolności. W kontekście przesłanek z rozporządzenia wykonawczego, organ słusznie wskazał, że sytuacja życiowa i materialna wnioskodawcy jakkolwiek obiektywnie trudna, to jednak nie daje podstaw do umorzenia zaległych należności, gdyż nie można jej nadać przymiotu trwałości i rokuje widoki na poprawę. Jak wskazano wyżej, nie ma żadnych dowodów na to, żeby uznać skarżącego za osobę niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej lub niepełnosprawną w stopniu uniemożliwiającym mu podejmowanie zatrudnienia. Skarżący nie ma też żadnych zobowiązań pieniężnych, których spłata obciążałaby budżet domowy. Ponadto żona skarżącego, z którą prowadzi on gospodarstwo domowe posiada stały dochód i mimo niewielkich środków pieniężnych jakimi dysponuje rodzina, jej podstawowe potrzeby bytowe są zaspokojone. Potwierdza to również fakt, że skarżący nie korzysta z żadnej z form pomocy świadczonych przez państwo na rzecz osób najuboższych. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił opisywaną przez skarżącego jego sytuację zdrowotną. Organy nie negowały faktu istnienia schorzeń wymienionych w dokumentacji medycznej, jednakże – jak wcześniej wspomniano - nie wyklucza to możliwości podjęcia przez skarżącego pracy zarobkowej. Sąd podkreśla, że w orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. akt I SA/Ke 74/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013r., sygn. akt I SA/Kr 1451/12). W orzecznictwie podnosi się również, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (tak: wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011r., II GSK 99/10, LEX nr 952872). Z pola widzenia nie może umknąć podnoszony przez organ fakt, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległości, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Ponadto, jak podnosi się w orzecznictwie ustawodawca zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, wprowadza daleko idące ograniczenia. Nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (tak: wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 125/10, LEX nr 952796). Mając powyższe na względzie należy uznać, że organ rentowy wszechstronnie rozważył i ocenił wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy, a także wziął pod uwagę okoliczności podnoszone przez skarżącego i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się granicach uznania administracyjnego, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej za niezgodną z prawem. Z uwagi na to orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło