I SA/Kr 1335/10
WyrokWSA w Krakowie2010-11-23
Skład orzekający: Inga Gołowska, Maja Chodacka, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny może otrzymać płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku, jeśli jeden z celów zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa zrealizował wyłącznie ze środków własnych, bez wsparcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa?Ratio decidendi
Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku podlega wstrzymaniu, jeśli producent rolny nie zrealizował wszystkich przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa, w szczególności gdy nie przystąpił do odpowiedniego programu wsparcia i nie uzyskał środków finansowych z Agencji. Realizacja celu wyłącznie ze środków własnych, bez udziału Agencji, nie spełnia warunków do wypłaty płatności.Stan faktyczny
W. G. złożył wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych i otrzymał płatność na podstawie decyzji z 1 marca 2006 r. W 2008 r. złożył oświadczenie o realizacji przedsięwzięć, jednak organ wykrył niezgodności i stwierdził, że nie zrealizowano jednego z celów, tj. projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego. Skarżący twierdził, że cel ten zrealizował ze środków własnych, ale nie mógł przedłożyć wymaganych dokumentów potwierdzających brak zaległości w ZUS. Organ wstrzymał płatność na lata 4 i 5, co zostało utrzymane w decyzji odwoławczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1335/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010r., sprawy ze skargi W. G., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 10 czerwca 2010r. Nr [...], w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku, - skargę oddala -
Zaskarżoną decyzją z 10 czerwca 2010r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania W.G., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 26 kwietnia 2010r. nr [...] wstrzymującą W.G. płatność do gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że 14 lutego 2005r. W. G. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek w sprawie pomocy finansowej na działanie ,,Wspieranie gospodarstw niskotowarowych" skutkiem czego w dniu 1 marca 2006r. Kierownik Biura ARiMR wydał decyzję nr [...], na mocy której wnioskodawca otrzymał płatność do gospodarstwa niskotowarowego.
W dniu 1 września 2008r. Skarżący złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstw niskotowarowych. W związku z wykrytymi niezgodnościami pomiędzy deklaracją we wniosku a złożonym oświadczeniem, Skarżący stawił się do organu, jednakże nie przedstawiła żadnych dokumentów mogących wyjaśnić wykryte nieprawidłowości.
Po analizie materiału zgromadzonego w sprawie, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 26 kwietnia 2010r. decyzję nr [...] wstrzymującą płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Motywując rozstrzygnięcie wskazał, że ponowna weryfikacja całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie wykazała, że nie zrealizowano przedsięwzięcia nr 10.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył W.G. wskazując, że poszczególne cele a to: cel 3, 4, 5, 6, 7, 9 i 11 zostały zrealizowane co potwierdzają dokumenty znajdujące się w organie. Wyjaśniając niezrealizowanie celu 10 oznaczonego jako: realizacja projektu w ramach Sektora Programu Operacyjnego ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", Skarżący wskazał, iż zakupił silos zbożowy BIN z wyposażeniem do załadunku i wyładunku, opryskiwacz, rozrzutnik do obornika, klatki porodowe oraz kojce indywidualne dla macior.
Podniósł także, iż został wezwany do uzupełnienia stwierdzonych uchybień a to do przedłożenia aktualnego zaświadczenia o braku zaległości w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego ZUS ale rzeczonego zaświadczenia nie mógł przedłożyć albowiem w czerwcu 2002r., przerwane zostało jego ubezpieczenie w KRUS o czym dowiedział się w połowie 2005r. Dopiero po dniu 3 stycznia 2008r. czyli po zakończeniu sporu z ZUS, mógł wystąpić o realizację celu nr 10. Od 1 marca 2006r., Agencja nie przyjmował już wniosków wobec czego realizacja tegoż celu była niemożliwa. Odwołujący się wskazał, że powyższy cel zrealizował własnym sumptem bez wsparcia Agencji na dowód czego przedłożył faktury na zakup stosowanego sprzętu.
Organ II instancji ustosunkowując się do treści zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Organ wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi Kodeks postępowania administracyjnego i Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie organu zadeklarowany cel nie został zrealizowany. Nie można uznać za realizację celu bez przystąpienia i uzyskania środków finansowych z programu SPO 2004-2006 (Sektorowego Programu Operacyjnego ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwoju obszarów wiejskich 2004-2006") a tak się w sprawie nie stało. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako agencja płatnicza działa na podstawie przepisów prawa.
Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa złożył W.G. wnosząc o jej uchylenie.
Uzasadniając skargę, jej autor argumentował, iż nie był w stanie dostarczyć aktualnych zaświadczeń z ZUS o niezaleganiu ze składkami. Po rozwiązaniu sporu toczonego z ZUS chciał przystąpić do realizacji celu 10 ale Agencja nie przyjmowała już wniosków. Termin ich składania upłynął 28 lutego 2006r. Jednocześnie podniósł, że cel 10 osiągnął lecz bez wsparcia finansowego Agencji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wskazał, że Skarżący sam podniósł, iż nie przystąpił do Sektorowego Programu Operacyjnego ale w zamian za to na własną rękę dokonał restrukturyzacji gospodarstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej- p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skargach, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej warto na wstępie wskazać, że na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie zawierać winno uzasadnienie decyzji. (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2007r. sygn. akt: II SA/Bk 372/07 LEX nr 341059).
Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ.
Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie.(vide wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 LEX nr 471526), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Istota problemu w niniejszej sprawie dotyczy możliwości pozbawienia producenta rolnego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaca się jeżeli producent rolny realizując przedsięwzięcia zadeklarowane w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, jeden z celów zrealizował w oparciu o własne środki finansowe a nie środki pochodzące z agencji płatniczej.
Podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), i wydane z ich umocowania rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), powoływane jako rozporządzenie.
Pomoc finansowa w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Pomoc jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji (art. 5 ust. 1,ust. 1a i ust. 2 ustawy).
Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1 (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2 (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Przepis ust. 2 tego paragrafu dotyczy niemożności realizacji przedsięwzięcia ze względu na szczególne okoliczności.
W sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że W.G. nie zrealizowała w terminie, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 jednego z zdeklarowanych przez niego przedsięwzięć, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie nie zrealizował projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".
Skarżący nie dołączył do złożonego wniosku dokumentu potwierdzającego działalność rolniczą co w tym przypadku dotyczyło dokumentu stwierdzającego okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich trzech latach przed dniem złożenia wniosku. Okoliczność ta jest bezsporna albowiem Skarżący potwierdził, iż nie przedłożył żądanego dokumentu w zakreślonym terminie.
W takiej sytuacji, zgodnie z §9 ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, co zasadnie znalazło wyraz w obu decyzjach podjętych w niniejszej sprawie. Do zaistnienia skutku określonego w §9 ust. 1, wystarczy niezrealizowanie przez producenta rolnego jednego z zadeklarowanych przedsięwzięć. Wykładnia §8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w tym zakresie nie nastręcza żadnych trudności. Jednym z warunków przyznania płatności o czym była mowa już wielokrotnie jest bowiem zrealizowanie przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Innymi słowy kluczowym warunkiem była realizacja planu, która następuje z chwilą wykonania wszystkich zadeklarowanych w planie przedsięwzięć. Niewykonanie choćby najdrobniejszego elementu planu powoduje, iż plan jest niewykonany. Jeżeli zatem producent rolny w planie rozwoju zadeklarował kilka przedsięwzięć a niezrealizował jedynie jednego z nich to trudno obronić stanowisko, iż plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego został zrealizowany. (vide wyrok WSA w Krakowie z 27października 2009r. sygn.akt: I SA/Kr 1248/09 LEX nr 573356).
Skoro więc skarżący nie dotrzymał warunków określonych w §8 ust. 1 rozporządzenia, to zgodnie z § 9 ust. 1 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i w piątym roku jej wypłaty, z zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności wyszególnionych w przepisie.
Skarżący płatność dla gospodarstwa niskotowarowego, otrzymał na mocy decyzji administracyjnej z 1 marca 2006r. wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), oraz wydanego z ich umocowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.).
Podstawą do wydania tych przepisów było rozporządzenie RADY (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR). Zgodnie z art. 33b ust. 2 i 3 cyt. rozporządzenia warunkiem uzyskania wsparcia jest przedstawienie przez rolnika biznesplanu, który miedzy innymi zawiera szczegółowy opis wymaganych inwestycji oraz określenie celów pośrednich i końcowych. (ust 2). Zgodność z biznes planem, o którym mowa w ust. 2 sprawdzana jest po upływie trzech lat. Jeżeli cele określone w planie nie zostały osiągnięte w chwili kontroli po trzech latach, dalsza pomoc nie zostanie udzielona. Nie wymaga się jednak zwrotu środków już otrzymanych (ust 3). §8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 jest właściwie dosłownym powtórzeniem cyt. regulacji w związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, iż przepisy krajowe w tym zakresie są sprzeczne z prawem europejskim. Nie zmienia tej tezy fakt, iż z dniem 1 stycznia 2007r. w życie weszło nowe rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), które odmiennie uregulowało przedmiotową kwestie. Mianowicie w art. 34 ust. 2 zrezygnowano z sankcyjnych unormowań uznając jedynie, iż "postępy w odniesieniu do planu biznesowego, o którym mowa w ust. 1, podlegają ocenie po trzech latach".
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło