I SA/Kr 1339/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2017 r. w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1339/16. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.R., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.08.2016r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.R. ur. w 1963r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 810,72 zł, miesięcznie, netto oraz ok. 400 - 600 zł, miesięcznie, netto - z tytułu zleceń z P.Sp. z o.o. W roku 2016 r. m.in. z tytułu renty i działalności wykonywanej osobiście uzyskał dochód w wysokości 24 958,43 zł, przy przychodzie w kwocie 27 110,43 zł. Skarżący ponosi miesięcznie następujące wydatki: opłatę za mieszkanie – 353,90 zł, opłatę za energię elektryczną – 112,25 zł, opłatę za internet – 70,90 zł, opłatę za telefon – 55,15 zł, opłatę za telewizję Cyfrowy Polsat – 64,90 zł, koszty komunikacji miejskiej – 47 zł, koszty leków – 30 zł, koszty rehabilitacji (C.) – 225 zł. Podkreślił też, że wyżej wymieniony spis nie obejmuje wydatków na jedzenie, ubranie, wyposażenie, środki czystości, kulturę i rozrywkę oraz innych nieudokumentowanych wydatków. M.R. posiada: konto bankowe w Banku Zachodnim WBK S.A., oraz rachunek w ING Banku Śląskim S.A. Saldo pierwszego na dzień 27.02.2017r. wynosiło 51,55 zł a drugiego 252,06 zł. Jest on właścicielem: mieszkania znajdującego się w K. o pow. 34,68 m2, o wartości 285 000 zł., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr: [...], 1/8 części działki przy ul. L. w K. o pow. 0,0743 ha , zabudowanej domem, o pow. ok. 180 m2, o wartości ok. 1 270 000 zł., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr: [...], ½ części działki rolnej o pow. 0,0404 ha, przylegającej do tego domu, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr: [...]. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 5 000 zł. Postanowieniem z dnia 24 marca 2017r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, że mimo wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należny wpis od skargi został uiszczony. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie pełnomocnik skarżącego będący jego bratem podniósł, że opłatę sądową w należnej wysokości uiścił on sam za brata, z ostrożności. Podniósł też, że łączne dochody skarżącego sytuują go na granicy ubóstwa i bez jego pomocy finansowej nie wystarczałyby nawet na jego utrzymanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze m), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić należy, że zgodnie z zasadą określoną w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy. Ustanawiając przesłankę udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym ustawodawca wskazał w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że jest nią wykazanie, że nie jest się w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód czy ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11, postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, postanowienie NSA z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, postanowienie NSA z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 ) lub też zdoła je zgromadzić. Zdaniem Sądu, oceniając możliwości finansowe skarżącego referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że dochody skarżącego nie są zbyt duże (1200 – 1400 zł), a biorąc pod uwagę wydatki skarżącego (ok. 950 zł) stwierdzić należy, że jego sytuacją materialna nie jest najlepsza. Nie mniej jednak należało wziąć pod uwagę, że skarżący oprócz własnego mieszkania znajdującego się w Krakowie posiada też udział w wysokości 1/8 części domu o wartości 1 270 000 zł oraz ½ części działki o pow. 0,04 ha. Dodatkowo skarżący korzysta z pomocy swojego brata, co zostało wprost stwierdzone w treści sprzeciwu. Dlatego też zdaniem Sądu nie można zaliczyć skarżącego do grona osób najuboższych, dla których przeznaczona jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto kwota odpowiadająca wysokości należnego wpisu od skargi została przez pełnomocnika skarżącego uiszczona w przepisanym terminie. W ocenie Sądu argumentacja pełnomocnika, że to on uiścił za brata (skarżącego) należny wpis z ostrożności nie może odnieść zamierzonego skutku. Działając jako pełnomocnik skarżącego wszystkie jego czynności procesowe są traktowane jak czynności skarżącego i wywierają określone skutki. Skoro należy wpis został uiszczony to należało przyjąć, że skarżącemu udało się zdobyć należną kwotę bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia działając na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.