I SA/Kr 1345/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku w formie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń 2008 r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący J. M. zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku w formie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń 2008 r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja jest jedną z dwudziestu pięciu decyzji dotyczących przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości, odsetki oraz koszty egzekucyjne Spółdzielni w likwidacji "K" dotyczące zobowiązań podatkowych, których termin płatności upływał w 2008 r. W stosunku do każdej z tych decyzji wniesiona została skarga do WSA w Krakowie. Łącznie decyzje zobowiązują skarżącą, solidarnie z drugim członkiem zarządu Spółdzielni do zapłaty kwoty przeszło 82 tys. zł. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego oraz drugiego ze zobowiązanych solidarnie członka zarządu (co wynika z załączonego do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy) jest tego rodzaju, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności wykonanie objętej skargą decyzji, a także pozostałych ww. decyzji, wiązać by się musiało ze zbyciem majątku w postaci nieruchomości, a to ze względu na niską wartość posiadanych przez stronę ruchomości, a także wysokość miesięcznych dochodów skarżącego i liczbę członków gospodarstwa domowego oraz brak oszczędności w gotówce. Powyższe zdaniem skarżącego spełnia przesłankę trudnych do odwrócenia skutków, to znaczy takich, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozstrzygnięcie podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu ma więc charakter tymczasowy - obowiązywanie ochrony tymczasowej ustaje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do takich skutków zaliczyć należy sytuację kiedy to wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji (por. postanowienie NSA z 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II FSK 250/05; dostępne jw.). Przesłanka wyrządzenia znacznej szkody jest interpretowana w orzecznictwie jako szkoda (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 marca 2011 r., II GSK 330/11, z dnia 20 stycznia 2012 r., II FZ 819/11; wszystkie orzeczenia opublikowane na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podkreśla, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w danej sprawie zasadne. Sąd - mając na uwadze prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że ocenę spełnienia przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu należy dokonywać nie tylko w oparciu o analizę wniosku strony, ale także w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (por. postanowienia NSA: z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10; z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 557/10; publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) – rozpoznając przedmiotowy wniosek uwzględnił trudną sytuację materialną skarżącego, która została ustalona w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy zakończonym postanowieniem z dnia 19 września 2014 r., którym zwolniono skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł. W ocenie Sądu, wszystkie te okoliczności, na które wskazał referendarz, przemawiają również za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Istotnie z wniosku o przyznanie prawa pomocy (szczegółowo opisanego w ww. postanowieniu zwalniającym skarżącego od kosztów sądowych) wynika, że jedynymi składnikami majątkowymi nadającymi się do egzekucji są posiadane nieruchomości, tj. zalesiona działka nr [...] o pow. 0,33 ha, położonej w powicie b., jedn. ewid: D., obręb: Ł. oraz działki nr [...] o pow. 0,805 ha i nr [...] o pow. 0,0197 ha, których jest właścicielem wspólnie z żoną. Nieruchomości te położone są w B. i zabudowane są domem o pow. 121 m2. W ocenie Sądu sprzedaż w trybie egzekucji z reguły powoduje osiągnięcie niższych cen niż wartości rynkowe sprzedawanych rzeczy. Dodatkowo, późniejsze uchylenie zaskarżonych decyzji nie skutkuje automatycznym zwrotem nieruchomości, jeżeli zostały one sprzedane osobom trzecim. W rezultacie nawet zwrot wyegzekwowanych kwot nie jest równoznaczny z odwróceniem skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący musi się bowiem liczyć z kupnem innej nieruchomości, której cena rynkowa będzie wyższa niż wartość posiadanego obecnie majątku. Natomiast gdyby egzekucja była prowadzona z bieżących (niskich) dochodów to skarżący praktycznie pozbawiony zostałaby środków wystarczających na konieczne wydatki życiowe, w tym koszty leczenia skarżącego i wsparcia córki. Dlatego też Sąd uznał za zasadne udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, orzekając w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji postanowienia.