I SA/Kr 1419/12
WyrokWSA w Krakowie2012-11-28
Skład orzekający: Urszula Zięba, Stanisław Grzeszek, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odstąpić od zasady czynnego udziału podatnika w postępowaniu w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za kolejny rok, jeśli stan faktyczny sprawy jest sporny i nie został jednoznacznie ustalony?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odstąpić od zasady czynnego udziału podatnika w postępowaniu w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za kolejny rok, jeśli stan faktyczny sprawy jest sporny i nie został jednoznacznie ustalony. Uproszczona forma postępowania, przewidziana w art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, może być zastosowana tylko wtedy, gdy stan faktyczny, na podstawie którego ustalono zobowiązanie za poprzedni okres, nie uległ zmianie. W sytuacji, gdy podatnik kwestionuje ustalenia faktyczne organów, konieczne jest przeprowadzenie pełnego postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. dla W.T. Organ I instancji ustalił podatek, opierając się na informacji podatkowej i danych z ewidencji gruntów. Skarżący odwołał się, zarzucając niewłaściwe naliczenie podatku od budynku, który jego zdaniem był wyłączony z użytkowania ze względów technicznych i nie nadawał się do prowadzenia działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i sposób prowadzenia postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku i zasądził koszty postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1419/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r., sprawy ze skargi W. T., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 15 maja 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 228 zł (dwieście dwadzieścia osiem złotych).
Decyzją z dnia 1 lutego 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. dokonał wymiaru podatku od nieruchomości należnego od W.T. za rok 2012, ustalając należny podatek na kwotę 5.706,00 zł. W decyzji wskazano powierzchnię opodatkowanych gruntów oraz budynków, a także zastosowane stawki podatku od nieruchomości. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały części budynków pozostałych o powierzchni użytkowej 237,11 m2 i części budynków zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 154,52 m2. Ponadto podatkiem objęto grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 1423,00 m2. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wymiar podatku dokonano w oparciu o zebrane dowody w postaci informacji podatkowej złożonej przez Podatnika oraz dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu O.
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył W.T., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz zarzucił decyzji niewłaściwe naliczenie podatku od budynku w punkcie 11. Odwołujący się wskazał, iż budynek ten jest wyłączony z użytkowania decyzją Powiatowego Nadzoru Budowlanego oraz podniósł, że w sprawie wysokości podatku od nieruchomości toczy się spór już od 2008 roku. Ponadto sprawą sporną jest stawka jaką ma do zapłaty, gdyż stan techniczny w jakim znajduje się obiekt, może wpływać na wysokość stawek podatkowych. Ustawa wprowadza wyjątek w kwalifikacji budynków, które nie są przedmiotowo używane oraz dla budynków nie nadających się do użytku ze względów technicznych. Powyższa opinia wskazuje , że obiekt podlega wyjątkowi w ustawie. Organ podatkowy nie uwzględnia powyższych okoliczności. Wobec powyższego odwołujący się zarzucił również naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu pism Powiatowego Inspektora Nadzoru.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 maja 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżona decyzje organu I instancji .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono , że przy ustaleniu wysokości podatku organ podatkowy opiera się na dwóch przesłankach. Pierwszą z nich stanowi wykaz nieruchomości, który jest obowiązany złożyć podatnik będący osobą fizyczną. Natomiast drugą podstawą są dane z ewidencji gruntów i budynków. Regulacja art. 21 ust. l ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000, Nr 100, póz. 1086 z późn. zm.) stanowi natomiast, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Jak wynika z akt sprawy W.T. jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] obr. O. o powierzchni 1423 m2. Przedmiotowa działka sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe o symbolu Ba. Ponadto W.T. jest właścicielem budynku o innym niż mieszkalne przeznaczeniu przy ul. W. w O.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych.
Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.
W rozpatrywanym przypadku W.T. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą ZPHU "E" z siedzibą w O. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych uznaniu danej nieruchomości za "związaną z działalnością gospodarczą" decyduje wyłącznie kryterium podmiotowe i bez znaczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości jest okoliczność, czy przedsiębiorca wykorzystuje lub w jakich celach wykorzystuje posiadane przez siebie nieruchomości. A chwilowe, przejściowe z różnych przyczyn niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie powoduje tego, że przestały one być w jego posiadaniu. Również różnego rodzaju przerwy bądź zawieszenia działalności przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie oznaczają, że przestał istnieć związek określony w przywołanym art. la ust. l pkt 3 u.p.o.l. (por. wyrok WSA w Lublinie - Nr I SA/Lu 59/04 z dnia 19 maja 2004 r. oraz wyrok WSA w Warszawie - Nr III SA/Wa 1746/07 z 18 stycznia 2008 r.).
Odnosząc się do kwestii stanu technicznego opodatkowanego budynku podkreślono , że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych", które stoją na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji uniemożliwiają jej opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów wykorzystywanych do działalności gospodarczej. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że ustawodawcy z całą pewnością chodziło, nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, ale te związane z danym przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1124/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 245/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1228/08, (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) okoliczność, czy w sprawie zachodzą "wzglądy techniczne", o jakich mowa w art. la ust. l pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, póz. 844 z późn. zm.), musi być badana ad casum, co oznacza, że może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi. Do środków tych niewątpliwie należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie specjalistów (biegłych) z zakresu budownictwa. Nie są to jednak środki dowodowe wyłącznie właściwe, ponieważ i w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanym przypadku organ I instancji dokonując wymiaru podatku od nieruchomości oparł się między innymi na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniu 7 lipca 2008 r. Przedmiotowa kontrola wykazała, że budynek na działce nr [...] pełni funkcję produkcyjno-magazynową. W jednym pomieszczeniu znajdowało się biuro. W pozostałych pomieszczeniach stały maszyny produkcyjne oraz znajdował się magazyn wyrobów gotowych. Stwierdzono, iż w dwóch małych pomieszczeniach pracowały osoby przy produkcji cewek. Ponadto w budynku usytuowane były pomieszczenia socjalne. Pozostała część budynku nie została udostępniona przez Podatnika, który oświadczył do protokołu, że przedmiotowa część zajęta jest przez firmę remontowo-budowlaną, która przechowuje tam narzędzia. W.T. wyjaśnił, że część budynku zajęta na działalność gospodarczą ma powierzchnię użytkową 154,52 m2. W pozostałej części budynku znajdowała się hala z maszynami o powierzchni użytkowej 103,76 m2. Z kolei pomieszczenia o powierzchni 133 m2 były w remoncie.
Podatnik w piśmie z dnia 4.08.2008 r. oświadczył, że budynek przy ul. W. w O. docelowo przeznaczony jest w całości do prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie jest remontowany. Ponadto w dniu 18.08.2008 r. W.T. złożył pisemne wyjaśnienia, z których wynika, iż pomieszczenia magazynu, montażu i kontroli, biuro i korytarz mają po wierzchnie użytkową 134,74 m2. Pomieszczenia socjalne obejmują ubikację i łazienkę oraz jadalnię o łącznej pow. użytkowej 19,78 m2. Na powierzchni 103,76 m2 ustawione są wtryskarki, jednak ze względu na konieczność wykonania instalacji elektrycznej i wyciągowej powietrza, ta część budynku jest wyłączona z użytkowania. Pozostała część budynku o powierzchni 133,35 m2 wymaga remontu, który będzie wykonany w miarę posiadanych funduszy. W aktach sprawy znajduje się również pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 22 września 2003 r., w którym stwierdzono, iż budynek w ówczesnym stanie techniczny, nie nadawał się do użytkowania jako obiekt przeznaczony na prowadzenie jakiejkolwiek działalności. Przeprowadzone oględziny wykazały, że obiekt wymaga remontu w zakresie: wymiany instalacji wewnętrznych, wymiany stolarki okiennej i drzwiowej, docieplenia budynku i dostosowania go stanu zgodnego z przepisami, remontu pokrycia dachowego i wymiany rynien i rur spustowych, wykonania posadzek, udrożnienia wentylacji, uporządkowania terenu działki.
Ponadto jak wynika z uzasadnienia decyzji SKO Nr [...] z dnia 11 maja 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 i 2009 r. w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26.07.2010 r. Nr NB.90.2010 wskazano, iż W.T. prowadzi roboty budowlane na podstawie zgłoszenia zamiaru wykonania remontu przedmiotowego budynku z dnia 17.09.2003 r. Prace remontowe są prowadzone w sposób ciągły tj. jednorazowa przerwa nie była dłuższa niż 2 lata. Ponadto stwierdzono, że aktualny stan budynku nie pozwala na jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem (brak instalacji grzewczej, częściowo niesprawna instalacja elektryczna i wentylacji grawitacyjnej, brak wentylacji mechanicznej, konieczność wymiany stolarki okiennej i drzwiowej). W ww. decyzjach Kolegium stwierdziło, że z przeprowadzonych przez organ I instancji dowodów w postaci oględzin budynku oraz z wyjaśnień i oświadczeń samego Podatnika wynika, iż już w roku 2008 W.T. prowadził działalność produkcyjną w części pomieszczeń przedmiotowego budynku. Powyższa działalność gospodarcza była prowadzona wbrew opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 22 września 2003 r., wskazującej na całkowitą niemożność wykorzystania budynku w jakiejkolwiek działalności. Biorąc pod uwagę oświadczenia Podatnika złożone w toku postępowania podatkowego oraz treść opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Samorządowe Kolegium odwoławcze zajęło stanowisku, iż jedynie część pomieszczeń nie mogła być ze względów technicznych wykorzystywana w działalności gospodarczej. Przedmiotowe pomieszczenia to wskazana przez W.T. część budynku o pow. użytkowej 237,11 m2, w której nie zostały przeprowadzone prace remontowe i budowlane, zgodnie z wskazaniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 22 września 2003 r. W pozostałej części budynku o pow. użytkowej 154,52 m2 co najmniej od marca 2008 r. była prowadzona działalność produkcyjna, co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli z dnia 7.07.2008 r. oraz wyjaśnieniach Podatnika z dnia 18.08.2008 r. W związku z powyższym Kolegium przyjęło, że stan techniczny budynku pozwalał Podatnikowi na prowadzenie działalności produkcyjnej przynajmniej w części pomieszczeń o pow. użytkowej 154,52 m2, co zostało udowodnione w toku postępowania. Przedmiotowe pomieszczenia, zgodnie z oświadczeniem W.T., już w marcu 2008 r. zostały bowiem zaadaptowane na potrzeby działalności gospodarczej. Kolegium nie zakwestionowało, że część pomieszczeń w przedmiotowym budynku z powodu zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej nadal nie mogła być wykorzystywana przez Podatnika do prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreśliło natomiast , że skargi W.T. na powyższe decyzje Kolegium - wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1373/2011 - zostały oddalone.
Mając na uwadze, że - jak wynika z treści odwołania W.T. - stan faktyczny w kwestii ustalenia podatku od nieruchomości za 2012 r. nie uległ zmianie, organy podatkowe w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2012 rok mogły odstąpić od zasady czynnego udziału podatnika. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 165 § 5 pkt l Ordynacji podatkowej organ podatkowy może odstąpić od zasady czynnego udziału podatnika w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie , jeżeli stan faktyczny , na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych . Przede wszystkim nie zgadza się , iż podstawą rozstrzygnięcia może być jego twierdzenie o wyremontowaniu określonej powierzchni budynku, gdyż wypowiedź ta była opinią laika odnoszącego się jedynie do pewnych założeń remontowych a nie rzeczywiście wykonach prac. Skarżący utrzymuje , że nigdy nie twierdził , że prowadził lub prowadzi produkcję w przedmiotowym budynku. Również pracownice Urzędu Miasta są laikami w tym zakresie w związku z powyższym podstawowe znaczenie powinna mieć opinia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który stwierdził , iż w sporny budynek nie nadaje się do żadnej działalności gospodarczej.
Skarżący zadaje pytanie dlaczego w tej sprawie niektóre jego wypowiedzi , oraz stwierdzenia Urzędniczki Urzędu Miasta mają tak decydujące znaczenie a inne jego wypowiedzi i opinie fachowców są ignorowane i pomijane.
Zdaniem skarżącego podstawą rozstrzygnięcia nie może być incydentalna kontrola dokonana w 2008 r. nie obejmująca pozostałych lat- 2009r. 2010, 2011 r. w której objęto stan faktyczny z jednego dnia kontroli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy z dnia12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991r. Nr 9, poz. 31 ze zm.) za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkami nie mającymi zastosowania w przedmiotowej sprawie, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący W.T. prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) jest właścicielem opodatkowanej nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość spełnia zatem pozytywną przesłankę uznania jej za nieruchomość związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej w myśl art. 1a ust 1 pkt 3 powołanej ustawy.
Kwestę sporną w sprawie stanowi natomiast możliwość wykorzystania przedmiotowej nieruchomości ze względu na jej stan techniczny, do prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, a zatem ewentualna negatywna przesłanka wykluczająca opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości według wyższej stawki.
W przypadku, gdy ze względów technicznych podatnik nie prowadzi działalności na danej nieruchomości, podlega ona opodatkowaniu wg. stawek niższych, właściwych dla tzw. pozostałych nieruchomości. Niższe stawki znajdują zastosowanie tylko wówczas, gdy działalność nie jest prowadzona. Jeżeli natomiast podatnik działalność prowadzi, chociaż z powodu względów technicznych nie powinna ona być prowadzona, to płaci podatek wg. stawek najwyższych.
Pojęcie "względy techniczne" nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę, należy zatem przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Jeżeli więc stan techniczny np. budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza. Okoliczność tę może stwierdzić sam podatnik w zmienionej deklaracji lub informacji na podatek od nieruchomości. Nie znajdują natomiast uzasadnienia spotykane w praktyce twierdzenia, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być, ze względów technicznych, prowadzona działalność gospodarcza. Takiego wymogu nie ma bowiem w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Natomiast jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej informacji lub deklaracji, to może wszcząć postępowanie i ustalić, czy wspomniane "względy techniczne" faktycznie występują.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu doszło do naruszenia zasad postępowania podatkowego mające istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy ( art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej jak prowadzonego postępowania ( art. 165 § 2 i § 5, art. 200 ).
Stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wyrażona tu zasada prawdy obiektywnej jest jedną z najważniejszych zasad postępowania, ma bowiem olbrzymi wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa". Należy zwrócić uwagę, iż organy podatkowe otrzymały tu wyraźną wskazówkę co do prowadzenia postępowania nie tylko w znaczeniu normatywnym, ale również nawiązującą wprost do ekonomiki postępowania. Organy podatkowe mają bowiem podejmować wszelkie działania, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż jedynie działania niezbędne. Obowiązek wyważania zastosowania środków dowodowych, jest dyktowany ogólną zasadą oszczędności i możliwościami finansowymi budżetu danego związku publicznoprawnego (Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego).
Wyjątek od wyżej wymienionej zasady można spotkać przy ustalaniu zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami są ustalane corocznie. I tak art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej przewiduje odstępstwa od zasady wszczynania postępowania z urzędu w formie postanowienia przy ustalaniu zobowiązań , które - zgodnie z odrębnymi przepisami - ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.
W praktyce przepis ten może mieć zastosowanie do podatku od nieruchomości, leśnego i rolnego w odniesieniu do podatnika, wobec którego wymiar podatku był już w poprzednim roku podatkowym przeprowadzony (tzw. stary podatnik). W takich przypadkach zgodnie z art. 200 § 2 Ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji organ podatkowy nie ma obowiązku wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Ponadto istotne jest, ażeby nie uległ zmianie stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres. Rozwiązanie to ma na celu uproszczenie procesu wymiaru podatków. Skoro bowiem nie doszło do zmiany stanu faktycznego skutkującego zmianą podstawy opodatkowania, zbyteczne jest zawiadamianie strony o wszczęciu postępowania i zagwarantowanie jej czynnego udziału w postępowaniu jeżeli stan faktyczny będący podstawą opodatkowania jest niesporny i doskonale podatnikowi jest znany.
Podstawą wymiaru dla organu podatkowego w takich przypadkach jest z reguły złożona przez podatnika deklaracja. Osoba fizyczna zobowiązana jest złożyć informację w sprawie podatku od nieruchomości w terminach wynikających z art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Konstrukcja przepisów wprowadzająca uproszczone formy postępowania podatkowego nie zawierają domniemania prawnego niezmienności stanu faktycznego, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres. Jednakże dopuszczalne wydaje się przyjęcie wniosku o niezmienności stanu faktycznego z okoliczności niezłożenia przez podatnika informacji o zaistnieniu zmian w stanie faktycznym, które to zmiany mają znaczenie dla wymiaru podatku. W sytuacji gdy podatnik neguje ustalenia faktyczne dokonane przez Organy podatkowe brak jest podstaw do przyjęcia, iż stan faktyczny nie uległ zmianie bez przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego. Zwrócić bowiem należy uwagę , iż zasadą jest prowadzenie pełnego postępowania podatkowego gwarantującego stronie wszystkie uprawnienia procesowe , natomiast postępowanie uproszczone stanowi wyjątek od te zasady. Uproszczenie procedury wymiaru podatków samorządowych ma istotne znaczenie dla jednostek samorządu terytorialnego ze względu na obniżenie kosztów wymiaru . Trafnie natomiast wskazuje się, że jeżeli samorządowy organ podatkowy ma wątpliwości co do stanu faktycznego i uzna za konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, to powinien odstąpić od zastosowania art. 165 § 5 pkt 1 o.p. i wszczęcie postępowania powinno wiązać się z wydaniem i doręczeniem postanowienia oraz zastosowaniem art. 200 Ordynacji podatkowej .
Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych decyzja w sprawie podatku od nieruchomości od osób fizycznych jest decyzją ustalającą. Zobowiązanie podatkowe powstaje zatem - w myśl przepisu art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość zobowiązania. Bezsporne jest więc, iż do konkretyzacji obowiązku podatkowego dochodzi w drodze postępowania podatkowego wszczętego przez właściwy organ podatkowy pierwszej instancji z urzędu lub na żądanie strony zakończonego wydaniem decyzji ustalającej.
Zdaniem Sądu niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania uproszczonej formy wydania decyzji wymiarowej albowiem stan faktyczny sprawy jest sporny od wielu lat a organy podatkowe nawet nie uprawdopodobniły że stan faktyczny będący podstawą wymiaru podatku jest pewny, nie budzący żądnych wątpliwości bo nie uległ zmianie. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadłym w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 i 2009, sygn. akt 1373/11, skarżący negował podstawę wymiaru podlegającą podatkowi od nieruchomości wg. stawek właściwych dla działalności gospodarczej już w 2008 r. W sprawie było prowadzone postępowanie podatkowe , w trakcie którego zgromadzono stosowne dowody i Burmistrz Miasta i Gminy O. wydał decyzje wymiarowe . Z ustaleniami zawartymi w decyzjach nie zgodził się podatnik składając odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , który wyrokiem z dnia 10.11.2011 r. sygn. akt I SA/Kr 1373/11 skargi oddalił. Wyrok ten nie jest prawomocny, gdyż podatnik złożył skargę kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stan faktyczny dalej jest zatem sporny a podatnik kontestował przyjęte przez organ I instancji ustalenia skarżąc decyzje organu za 2010 r. i 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestionując , iż w części posiadanej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą doręczając jednocześnie nowe opinie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stanie technicznym nieruchomości. Ponadto zwrócić należy uwagę , że istota sporu sprowadza się do stanu nieruchomości (jej względów technicznych), Organy podatkowe podzieliły natomiast stanowisko podatnika , że część nieruchomości nie można wykorzystać do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na jej stan techniczny natomiast w stosunku do pozostałej części uznały , iż pomimo prowadzonego remontu ( od 2003 r. ) tej części nieruchomości nie można wyłączyć spod opodatkowania wg. wyższej stawki .
Dokonane przez organy ustalenia świadczą że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest kategorią dynamiczną, podlegającą zmianie na przestrzeni lat w wyniku prowadzonych prac remontowych, natomiast organy podatkowe nawet nie uprawdopodobniły na jakiej podstawie przyjęły , iż stan faktyczny nie uległ zmianie. W świetle takiej konstatacji nie można ponadto wykluczyć , iż stan techniczny tej części nieruchomości , która została wyłączona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wg. stawek właściwych dla działalności gospodarczej również uległ zmianie . Zatem w ocenie Sądu nie może być podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. stan faktyczny ustalony w 2008 r. który jest negowany przez Podatnika .
Zdaniem orzekającego Sądu organ nie wywiązał się także ze swoich obowiązków przestrzegania procedury w zakresie określonym w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Regulacja ta oznacza bowiem, że organ jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy. Rozpatrując materiał dowodowy, organ administracji publicznej nie może zatem pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy (zob. np. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83). Konsekwencją dopiero wyczerpującego rozpatrzenia, to jest w sposób wymagany art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, materiału dowodowego zebranego w sprawie może być prawidłowa ocena dowodów zebranych w aktach sprawy, nie wykraczającą poza dowolną ich ocenę. W aktach sprawy brak jest natomiast podstawowych dowodów , które były podstawą rozstrzygnięcia zarówno przez organ I jak II instancji .
Podstawą rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 1 lutego 2012 r. była informacja złożona przez podatnika jak i dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków . W aktach spawy brak jest natomiast tego podstawowego dokumentu jakim jest informacja podatnika. Również ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego dokonane w zaskarżonej decyzji nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy albowiem nie ma w nich pisemnych wyjaśnień podatnika z dnia 18.08.2008 r. na które powołuje się organ dokonując ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wszcząć i przeprowadzić pełne postępowanie podatkowe w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy przeprowadzając w tym zakresie postępowanie dowodowe w oparciu, o które można będzie ustalić stan techniczny i wykorzystanie spornej nieruchomości.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło