I SA/Kr 1459/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" w Z. o zwolnienie od uiszczenia opłaty kancelaryjnej, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 05.07.2012r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji, postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dnia 21.12.2012r. wpłynął wniosek P. w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia opłaty kancelaryjnej, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 05.07.2012r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy "P" w Z. zajmuje się m.in. organizacją kształcenia i doskonalenia kadry turystyczno – krajoznawczej, sportowo – rekreacyjnej i pedagogicznej, organizacją i obsługą wycieczek, obozów, rajdów, zlotów, szkoleń i konkursów, zabaw krajoznawczych i sportowych oraz imprez masowych rekreacyjno sportowych, udzielaniem pomocy wychowawczej, pedagogicznej i terapeutycznej dzieciom z rodzin alkoholowych z zastosowaniem form związanych z turystyką i krajoznawstwem. Wysokość majątku stowarzyszenia wynosi 23 481 87 zł. natomiast wysokość zysku za ostatni rok wyniosła 6 091 67 zł. Na dzień 18.12.2012r. strona skarżąca posiadała na koncie w Kredyt Banku S.A. sumę 6 239,24 zł. a na dzień 02.01.2013r. - kwotę 7 947,41 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli strona skarżąca nie jest osobą fizyczną, to powinno unikać się przerzucania kosztów sądowych na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa ,z których pokrywa się te koszty w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Fakt , iż w rozpatrywanym przypadku strona skarżąca ma status organizacji pożytku publicznego i "nie działa z chęci zysku" nie wyłącza konieczności określenia jej zdolności płatniczych. Regulacja ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2010r. , nr 234, poz. 1536 z p.zm.) a w szczególności jej art. 24 ust. 1 pkt 5 nie daje bowiem podstawy do przyjęcia, że organizacje pożytku publicznego z mocy prawa są zwolnione od kosztów sądowych. Przepis ten stanowi, że organizacji pożytku publicznego przysługuje, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, zwolnienie od opłat sądowych w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pożytku publicznego. Norma ta odsyła więc do przepisów odrębnych, a zatem nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia od opłat sądowych. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują natomiast z mocy prawa zwolnienia od opłat sądowych organizacji pożytku publicznego. Wprawdzie zgodnie z art. 240 p.p.s.a. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić organizacje społeczne od obowiązku uiszczania wpisu w ich własnych sprawach, jednak takie rozporządzenie nie zostało do tej pory wydane (por. postanowienie NSA z dnia 25.10.2011 r., sygn. akt II OZ 1018/11, postanowienie NSA z dnia 23.02.2012r., sygn. akt II FZ 102/12, postanowienie NSA z dnia 30.05.2012r., sygn. akt II OZ 467/12, postanowienie NSA z dnia 05.06.2012r., sygn. akt II OZ 476/12, postanowienie NSA z dnia 18.04.2012r., sygn. akt II FZ 310/12, tak też, Bogusław Dauter (w:) S.Babiarz, B.Dauter, M.Niezgódka –Medek Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, LexisNexis , Warszawa 2007, s.230). Dlatego też ,w związku z przedmiotowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy należy przeanalizować zawarte w nim dane, w kontekście przesłanek o charakterze stricte finansowym z art. 246§2 p.p.s.a, tak jak w przypadku podmiotu niemającego statusu organizacji pożytku publicznego. Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja nie ma jednak znamion takiej wyjątkowości, która predestynowałaby ją do zwolnienia od uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. P. w Z. na bieżącym koncie bankowym posiada bowiem kwotę 7947,41 zł. Stąd też uiszczenie 100 zł. przez stronę skarżącą jest możliwe bez pomocy Państwa. Biorąc pod uwagę powyższe, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270).