I SA/Kr 1477/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosków Fundacji T. w G. , o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej , z dnia 13.07.2012r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, postanawia: wnioski oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Fundacji T. w G. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w, z dnia 13.07.2012r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Następnie wraz z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 18 grudnia 2012r., strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej z opłaty sądowej od tego zażalenia. Jak wynika z uzasadnień wniosków, zawartych w nich "oświadczeń o majątku i dochodach" Fundacja T. w G. od początku swojego istnienia zajmowała się działalnością z zakresu kultury , sztuki, nauki, ochrony i kształtowania środowiska naturalnego oraz bytu człowieka. W 2008r. funkcjonariusze Wydziału do Spraw Przestępczości Gospodarczej Komendy Wojewódzkiej Policji działając pod nadzorem Prokuratury Okręgowej przeprowadzili czynności operacyjne wobec innych osób i podmiotów, podczas których zabezpieczyli m.in. dokumentację finansowo – księgową, kadrowo – płacową oraz wszystkie komputery i elektroniczne nośniki danych. Nie zostały one zwrócone, co znacznie utrudniło funkcjonowanie fundacji. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych strony skarżącej, wartość jej środków trwałych oraz wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy - określone zostały na sumę 0,00 zł. Podobnie jak saldo konta w Nordea Bank Polska S.A. , Oddział I w K. Do wniosków dołączone zostały też dokumenty takie jak: sprawozdanie finansowe za rok 2010 wraz z bilansem oraz rachunkiem zysków i strat, sprawozdanie finansowe za rok 2011 wraz z bilansem oraz rachunkiem zysków i strat, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego o sygn. akt [...], z dnia 12.07.2012r., dowód zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, z dnia 19.09.2012r. (sygn. akt [...]), zestawienie operacji z banku Nordea Bank Polska, Oddział I w K. do dnia 05.09.2012r., oświadczenie Zarządu Fundacji T. o stanie finansowym Fundacji , z dnia 10.10.2012r., oświadczenie Zarządu Fundacji T. o stanie finansowym Fundacji , z dnia 07.01.2013r. Z oświadczeń tych wynika, że na dzień ich składania strona skarżąca nie posiadała w kasie środków finansowych, nie miała żadnych ruchomości , nieruchomości a saldo konta firmowego wynosiło 0,00 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). W przedmiotowej sprawie, dane przedstawione we wnioskach, zdaniem orzekającego, wymagały aktualizacji do dokonania oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych fundacji. W związku z tym, w oparciu o art. 255 w/w ustawy została ona wezwana do przedłożenia: - wyciągów z kont bankowych fundacji obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan, - zeznania podatkowego za 2012 rok, - zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT za ostatni miesiąc, - zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie fundacji, - sprawozdania finansowego oraz rachunku zysków i strat za 2012r., - oświadczenia określającego ilu pracowników zatrudnia fundacja i z jakich źródeł wypłacane są im wynagrodzenia. Nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wypełniła jednak. Nie ustosunkowała się również, w żaden sposób, do w/w kwestii. Orzekający nie ma więc pełnej wiedzy i wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca aby przeprowadzić rzetelną oraz wszechstronną analizę jego aktualnej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach. (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) należało orzec jak w sentencji.