I SA/Kr 1494/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.07.2012r.,nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r.od dochodu uzyskanego z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.07.2012r.,nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r.od dochodu uzyskanego z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów D.K. ur. w 1972r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną I.K. ur. w 1972r., córką N.K. ur. w 2002r. oraz synem D. K. ur. w 2001r. Rodzina zajmuje dom o pow. 70 m2 , w którym mieszka również Z.K. – matka D. K. oraz jego siostra M. z rodziną. D.K. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w "S" sp. z o.o. w S. na stanowisku dyrektora przedsiębiorstwa i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1 105,11 zł., miesięcznie , netto. Jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, Rejestru Przedsiębiorców jest on również prezesem zarządu tej spółki a jego żona wice prezesem zarządu. (por. https://ems.ms.gov.pl/) W 2011r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej D. K. uzyskał dochód w wysokości 24 196,21 zł., przy przychodzie na poziomie 396 602,55 zł. Obecnie jego rachunek bankowy wykazuje saldo ujemne – 12 000 zł. Żona, jak podaje, zajmuje się prowadzeniem domu. Koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 2000 zł., miesięcznie i obejmują opłaty za energię elektryczna , wodę , ogrzewanie i wyżywienie. Wnioskodawca wraz z Bankiem Pekao S.A. jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Lexus rok prod. 2006 o wartości rynkowej ok. 35 000 zł. Na zakup samochodu zaciągnięty został kredyt a do spłaty pozostała kwota 21 000 zł. Strona skarżąca na poparcie swojego wniosku przesłała tytuł wykonawczy wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dnia 20.08.2012r. oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w kwocie 222 287,96 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa. W niniejszej sprawie, orzekający nie dał natomiast wiary oświadczeniom strony skarżącej w kwestii dochodów i wydatków jej i rodziny. Podany przez stronę skarżącą fakt, iż dochód rodziny wynosi 1500 zł. brutto, miesięcznie (udokumentowana kwota to 1 105,44 zł., miesięcznie , netto) a jej wydatki ok. 2000 zł. miesięcznie przeczy bowiem zasadom logicznego wnioskowania. Jeżeli natomiast istnieją inne źródła dochodu, niż to podane, lub jakieś dostępne oszczędności, to strona skarżąca winna je ujawnić i wskazać ich ilość i wielkość . W przypadku kiedy inni domownicy zamieszkujący przedmiotowy budynek partycypowaliby w kosztach utrzymania rodziny wnioskodawcy lub udzielaliby jej pomocy finansowej wnioskodawca również zobowiązany jest to ujawnić tak aby przeprowadzana analiza sytuacji majątkowej opierała się na informacjach odzwierciedlających rzeczywisty stan. W konsekwencji trzeba więc stwierdzić , że strona skarżąca nie dość wystarczająco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270) należało orzec jak w sentencji.