I SA/Kr 1498/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-26
Skład orzekający: Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest sprawą, której przedmiotem jest należność pieniężna, w kontekście ustalania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawa dotycząca odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne nie jest sprawą, której przedmiotem jest należność pieniężna. W związku z tym, wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu została ustalona na podstawie stawki minimalnej dla spraw, których przedmiotem nie jest należność pieniężna, powiększonej o podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek o wynagrodzenie dla adwokata M. S.-M. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K.K. na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia składek. Skarżący K.K. uzyskał prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Referendarz sądowy przyznał wynagrodzenie, od którego pełnomocnik złożył sprzeciw. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. S.-M. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. S.-M. o wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać adwokatowi M. S.-M.wykonującej zawód w ramach Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. B. , wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100).
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2011 r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu K.K. prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 15.903,92 zł
Z kolei w dniu 16 listopada 2011 r. dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat M.S-M. W piśmie z dnia 4 stycznia 2012 r. upoważniona do zastępstwa w niniejszej sprawie aplikant adwokacka M.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconej w całości ani w części. Wniosek ten podtrzymano również na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. dodając, że koszty te w żadnej części nie zostały opłacone.
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnie uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaskarżoną przez K.K., reprezentowanego przez pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r. Referendarz sądowy przyznał adwokatowi M.S.-M. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł. W dniu 21 maja 2012 r. pełnomocnik skarżącego złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia Referendarza sądowego, uzupełniony następnie w dniu 6 czerwca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego wywiązał się z powierzonych mu obowiązków. Reprezentował bowiem skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez upoważnionego do tego aplikanta adwokackiego, kierując do Sądu pisma procesowe oraz uczestnicząc w rozprawie.
Skarga K.K. dotyczyła decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z powyższym, wysokość zasądzonej na rzecz pełnomocnika skarżącego kwoty wynika z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1384 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem nie jest należność pieniężna wynosi 240 złotych. W ocenie Sądu, do opisanej w powołanym przepisie kategorii spraw należy zaliczyć sprawę o umorzenie należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. W decyzji takiej nie jest bowiem rozstrzygana wysokość należnych składek, co mogłoby prowadzić do zakwalifikowania tej sprawy, jako sprawy o należność pieniężną, lecz jedynie ich umorzenie. W takiej sytuacji istnieje brak bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną decyzją w przedmiocie odmowy umorzenia należności a samą należnością.
Stanowisko takie ugruntowane jest już w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tytułem przykładu wskazać można na wydane w analogicznym stanie faktycznym i prawnym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. (sygn. akt II GZ 157/12 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu tym NSA stwierdził, że sprawa w przedmiocie umorzenia należności ZUS z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą, której przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne. Decyzja umarzająca lub odmawiająca umorzenia należności nie jest sprawą o określenie należności pieniężnej. Ta bowiem określona została, tak w jej wysokości jak i sposobie i terminie uiszczenia, innym aktem administracji publicznej. Sprawa w przedmiocie umorzenia należności, jakkolwiek mieć będzie pośredni związek z należnością pieniężną, nie będzie mieć jednak za przedmiot tejże należności. Odnosić się ona będzie do samego faktu dalszego istnienia obowiązku zapłaty tej należności lub zaprzestania istnienia tego obowiązku. Oznacza to, że nieuzasadnionym byłoby przyjmowanie aby kategorie spraw jak w niniejszym postępowaniu, można było traktować jako sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.
Innym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym w analogicznej sprawie, jest postanowienie z dnia 12 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II GZ 125/12 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podniesione w nim zostało, że wprawdzie przedmiotem żądania ubezpieczonego było umorzenie określonej zaległej kwoty, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu, o której mowa w art. 28 ust. 2 powołanej ustawy. Decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek nie rozstrzyga kwestii związanych z ich wysokością, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości. Z tego względu NSA przyjął, że prawidłowo sąd I instancji przyznał wynagrodzenie na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) wspomnianego rozporządzenia.
Orzekający w sprawie Sąd w całej rozciągłości podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyżej przedstawionych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego i przyjmuje je za własne. W związku z powyższym podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie stanowić będzie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jak wynika z tego przepisu, wynagrodzenie wynosi 240 zł.
Należy jednak pamiętać, że zgodnie z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłatę za czynności adwokata, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Dlatego też z uwagi na treść art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) ww. kwotę podwyższono o 23%, czyli o 55,20 zł. W związku z powyższym należne wynagrodzenie wynosi 295,20 zł i taką też kwotę należało przyznać pełnomocnikowi skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło