I SA/Kr 1554/15

Sygn. akt I SA/Kr 1554/15 Kraków, dnia 6 lipca 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 17.07.2015r., nr [...] , w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2016r. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego M.J. podał, iż jest inwalidą II grupy i ma poważne problemy zdrowotne (głównie kardiologiczne). Poddawany był zabiegom chirurgicznym i rehabilitacji. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną T.J. która jest inwalidką I grupy i orzeczono w stosunku do niej niezdolność do pracy. Jest ona również osobą przewlekle chorą. Była wielokrotnie hospitalizowana na oddziałach kardiologicznych. Stwierdzono u niej szereg zaburzeń chorobowych. M.J. z tytułu renty i emerytury otrzymuje łącznie 4 197,92 zł., miesięcznie, netto. W 2015r. uzyskał on 16 715,52 zł. dochodu. T.J. otrzymuje emeryturę w wysokości 1225,44 zł., miesięcznie, netto. Wnioskodawca podał, że stałe wydatki rodziny obejmują: czynsz, media, internet, – 750 zł., koszty wizyt lekarskich i leków – 400 zł., koszty środków czystości, środków higienicznych, wyżywienia – 2 500 zł., koszty utrzymania samochodu – 650 zł., koszty ubezpieczenia mieszkania – 150 zł. Ponadto zaznaczył, że spłaca wraz z żoną raty pożyczek, których miesięczna wysokość wynosi 534 zł. oraz koszty sądowe w wysokości 400 zł. Małżonkowie mieszkają w mieszkaniu syna, który użycza im lokalu. Są współwłaścicielami samochodu osobowego marki Skoda Fabia, rok prod. 2007, o wartości ok. 12 000 zł. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego. W złożonym sprzeciwie skarżący przywołał dotychczas wskazywane okoliczności dotyczące swojej sytuacji materialnej, jak i osobistej oraz podał, iż nie wystarcza mu środków za zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, nadto z powodu poważnych schorzeń jego oraz żony małżonkowie nie są w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Wobec tego brak jest, w jego ocenie, możliwości zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika celem wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego sprawie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W pierwszej kwestii należy wskazać, iż zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1) lit e ustawy o p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne trzeba zaliczyć do katalogu spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy uznać za zbędne. Zwolnienie takie obowiązuje już bowiem z mocy samej ustawy. Zatem postanowienie referendarza o umorzeniu w tej części postępowania odpowiada prawu. W kwestii ustanowienia pełnomocnika referendarz sądowy prawidłowo ocenił przesłanki częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – uznając, iż skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotne było zwłaszcza, iż wnioskodawca jak i jego żona uzyskują stały miesięczny dochód. Łączny miesięczny dochód wynosi 5 423,36 zł., netto (4 197,92 zł. + 1225,44 zł. = 5 423,36 zł.) przy czym wnioskodawca oświadczył, iż na koszty wizyt lekarskich i lekarstw małżonkowie wydają z tej kwoty ok. 400 zł. W analizie sytuacji finansowej skarżącego referendarz wziął pod uwagę schorzenia występujące u małżonków i zadeklarowane przez nich wydatki na leczenie. Zatem dochód wnioskodawcy nie stanowi kwoty uniemożliwiającej poczynienie oszczędności, czego dowodem jest również fakt, iż w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 928/15, zakończonej prawomocnym wyrokiem, korzystał z pomocy fachowego pełnomocnika na własny koszt. Ponadto zasadnie referendarz przyjął, iż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016r., ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14.09.2015r. wynosi 1850 zł. oraz zaakcentował, że przesłanki przyznania prawa pomocy mają charakter stricte finansowy (por. postanowienie NSA z dnia 18.04.2008r., sygn. akt II GZ 79/08, postanowienie NSA z dnia 25.02.2014r., sygn. akt II GZ 69/14), co powoduje, iż brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy kwalifikuje do go przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób dotkniętych ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód czy ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11, postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, postanowienie NSA z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, postanowienie NSA z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 ). Podsumowując przedstawione rozważania należy stwierdzić, że nie zostały wykazane przesłanki do przyznania wnioskowanego prawa pomocy, wobec czego zaskarżone postanowienie nie może zostać uznane za wadliwe. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.