I SA/Kr 1573/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-01-21

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wyczerpujących dowodów na swoją sytuację finansową i majątkową?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej i majątkowej, nie przedkładając wszystkich wymaganych dokumentów. Brak kompletnych danych uniemożliwił sądowi rzetelną analizę zdolności płatniczych strony, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, U.G., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Mimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i majątkową, strona nie wypełniła tego obowiązku w pełni, nie dostarczając m.in. dokumentów dotyczących dochodów małżonka, wydatków na utrzymanie oraz pełnych wyciągów bankowych. Wnioskodawczyni podała również sprzeczne informacje dotyczące dochodów małżonka.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.07.2012r.,nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2006r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek U.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.07.2012r.,nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" akt o sygn. I SA/Kr 1571/12 oraz nadesłanych dokumentów U.G. ur. w 1965r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze Z.G. ur. w 1961r. oraz synami: K.G. ur. w 1990r., Ł. G. ur. w 1992r. i B. G. ur. w 2004r. U. G. z tytułu umowy o pracę, po potrąceniach uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1139,04 zł. netto, miesięcznie. W 2011r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskała ona dochód w wysokości ok. 4498,40 zł., przy przychodzie na poziomie 986 252,20 zł. Z.G. prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni raz podaje, iż jego miesięczny dochód wynosi 1500 zł. a raz, że 800 zł. W 2011r. uzyskał on dochód w wysokości 11 401,80 zł., przy przychodzie na poziomie 488 306,40 zł. Małżonkowie otrzymują ponadto pomoc finansową od rodziców w wysokości 800 zł., miesięcznie. Lokal, w którym mieszkają wynajmowany jest od P.Ł. za sumę 600 zł., miesięcznie a ponoszone przez rodzinę koszty energii elektrycznej wynoszą 468,68 zł. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości , oszczędności, żadnych samochodów ani cennych ruchomości. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa. W niniejszej sprawie, zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych U.G.. W związku z tym została ona wezwana do przedłożenia szeregu dokumentów. Nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wypełniła jednak w pełni. Nie przesłała bowiem, w szczególności : - dokumentów potwierdzających wysokość dochodów osiąganych przez małżonka skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, - dokumentów potwierdzających wydatki na utrzymanie, - wyciągów z rachunków bankowych skarżącej oraz jej małżonka obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, Zaznaczyć trzeba w tym miejscu, iż informacji strony skarżącej o wysokości czynszu za najem mieszkania i wysokości opłaty za energię elektryczną nie można potraktować jako kompleksowego spisu wydatków na utrzymanie. Nie można więc uznać, że nałożony na stronę obowiązek jego nadesłania został spełniony. Przesłanie przez U.G. wyciągu z rachunku prowadzonego przez ING Bank Śląski S.A. również nie stanowi wypełnienia nałożonego na stronę obowiązku w tym zakresie. Wyciąg ten datowany jest bowiem na dzień 29.09.2012r. i dotyczy tylko operacji z okresu od 03.09.2012r. do 10.09.2012r. Nie przedstawia zatem ani informacji na temat obecnego stanu konta ani też nie obrazuje wymaganego okresu przeprowadzonych transakcji. Ponadto podkreślenia wymaga fakt , iż przedmiotowy wyciąg z rachunku bankowego dotyczy Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "B" U. G. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na druku PPF strona skarżąca oświadczyła natomiast, że nie prowadzi już działalności gospodarczej. Inną istotną nieścisłością w wyjaśnieniach wnioskodawczyni jest kwestia wysokości zarobków Z.G.. We wniosku o przyznanie prawa pomocy została ona określona na poziomie 1500 zł., miesięcznie a z kolei w "odpowiedzi na wezwanie" z dnia 27.12 2012r., znajdującej się w aktach o sygn. I SA/Kr 1571/12, ich wartość podana została jako 800 zł., miesięcznie. W konsekwencji w/w okoliczności stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie dość wystarczająco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc pełnego i bezspornego materiału, do którego przedłożenia zobowiązana była wnioskodawczyni, a który pozwalałby przeprowadzić rzetelną analizę jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło