I SA/Kr 1607/15
WyrokWSA w Krakowie2016-01-13
Skład orzekający: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Piotr Głowacki, WSA Wiesław Kuśnierz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy miał obowiązek zawiesić postępowanie podatkowe na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z powodu toczącego się postępowania spadkowego dotyczącego innego spadkodawcy?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest uzasadnione tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie toczące się postępowanie spadkowe po innym spadkodawcy nie stanowiło zagadnienia wstępnego, które warunkowałoby zawieszenie postępowania podatkowego dotyczącego spadku po zmarłej B.P., gdyż nie miało wpływu na ustalenie praw do spadku i wysokość zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
M.B. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego dotyczącego podatku od spadków i darowizn po zmarłej B.P., powołując się na toczące się postępowanie spadkowe po innym spadkodawcy A.C. Organ I instancji oraz Dyrektor Izby Skarbowej odmówili zawieszenia postępowania, uznając, że toczące się postępowanie spadkowe nie ma wpływu na ustalenie zobowiązania podatkowego po B.P. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnej interpretacji prawa oraz przedawnienia prawa do wydania decyzji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1607/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Wiesław Kuśnierz, Protokolant: sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 13 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego - skargę oddala -
Postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił M.B. zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłej B.P.
Wydanie tego rozstrzygnięcia poprzedzone zostało następującymi ustaleniami w zakresie stanu faktycznego.
Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej dnia 7 lutego 1998 r. B.P.na podstawie ustawy nabyli: wdowiec J. P. oraz siostra M.B. po 1/2 części.
W dniu 31 sierpnia 2011 r. w Urzędzie Skarbowym spadkobierczyni M. B. złożyła zeznanie podatkowe SD-3. W zeznaniu tym nie określiła ani przedmiotu spadku nabytego tytułem dziedziczenia po B. P., ani też jego wartości rynkowej. Jedynie w części zeznania podatkowego poz. 92 podano informacje dot. nabycia spadku po zmarłym B. P. oraz dotyczącym zawieszenia postępowania spadkowego sygn. akt [...]
Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 10 października 2011 r. Nr [...] wezwał spadkobierczynię do przedłożenia postanowienia sądu, o którym wspomniano w ww. zeznaniu podatkowym.
W dniu 24 października 2011 r. w Urzędzie Skarbowym został złożony wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od nabytego spadku. W uzasadnieniu podano informacje, które zdaniem wnioskodawczyni stanowią przesłanki do zawieszenia postępowania. Do wniosku dołączono kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w K., Wydział I Cywilny z dnia 29 lipca 2011 r. Sygn. akt [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po M.P. i K.C..
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. Nr [...] postanowił zawiesić postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłej B.P.
Zdaniem organu I instancji zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie była kwestia nabycia spadku po zmarłym M.P. i zmarłej K.C. która miała wpływ na ustalenie wielkości przedmiotu nabycia po zmarłej B.P.
Sąd Rejonowy w K Wydział I Cywilny w postanowieniu z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt [...] stwierdził że :
1/ spadek po M.P. zmarłym dnia 12 stycznia 1948 r. nabyła wprost na podstawie ustawy jego córka K.C. - w całości,
2/ spadek po K.C. zmarłej dnia 14 listopada 1966 r. nabyli wprost na podstawie ustawy: jej mąż A.C. i córki M.B. i B.P. - wszyscy po 1/3 cz. w stosunku do całości spadku.
W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego ustała przyczyna zawieszenia postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie w związku z czym postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r. Nr [...] podjęto zawieszone uprzednio postępowanie podatkowe.
W dniu 2 marca 2015 r. w Urzędzie Skarbowym złożono pismo z dnia 28 lutego 2015 r., w którym spadkobierczyni w reakcji na wezwanie przez organ podatkowy do określenia wartości rynkowej przedmiotu spadku, wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego do momentu zakończenia toczącego się postępowania spadkowego po A.C.Następnie w piśmie z dnia 3 kwietnia 2015 r., zawarty został kolejny wniosek o zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Jako przyczynę zawieszenia spadkobierczyni podała cyt. "podnoszę także zarzut związany z faktem, iż nieruchomość na dzień dzisiejszy jest w posiadaniu osoby która nie jest mi znana z imienia i nazwiska a spadkobiercy nie są dopuszczani do współposiadania, co upoważnia do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego". Dodatkowo w piśmie zawarto informację o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie nabycia spadku po A.C. (sygn. akt I Ns496/12/K).
Po rozpatrzeniu ww. wniosków, postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłej B.P. uznając że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania.
Na powyższe postanowienie zostało wniesione zażalenie, w którym zarzucono:
- nierozpoznanie przez organ podatkowy istoty zagadnienia będącego przedmiotem złożonego wniosku o zawieszenie postępowania lub jego błędną interpretację,
- występujące w postanowieniu błędy merytoryczne.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że dniem nabycia spadku jest dzień 7 lutego 1998 r., zaś obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstał w dniu 22 kwietnia 2011 r. tj. w dniu uprawomocnienia się postanowienia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej B.P.
Organ rozpatrujący zażalenie podkreślił jednocześnie, że data nabycia spadku jak również data powstania obowiązku podatkowego mają zasadniczy wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Zdaniem organu podatkowego podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych według stanu na dzień nabycia tj. 7 lutego 1998 r. (data śmierci spadkodawcy) i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego tj. 22 kwietnia 2011 r. (data uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku).
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wezwanie przez organ podatkowy w charakterze tymczasowych współwłaścicieli osób wskazanych przez wnioskodawczynię w celu określenia przez te osoby wartości rynkowej przedmiotu spadku nie jest zasadne i nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, bowiem zeznania tych osób nie mogą decydować o wartości przedmiotu spadku.
W świetle powyższego podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące wartości przedmiotu nabycia w ocenie organu II instancji nie uzasadniają twierdzenia, że jest to zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia którego zależy rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po B.P.. Ponadto stwierdzono, że toczące się postępowania sądowe w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym A.C. nie ma wpływu na nabycie i stan spadku po zmarłej B.P. (z chwili jego otwarcia) ani na treść prawomocnego postanowienia sądu z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I Ns 406/1 l/K.
Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie postępowanie podatkowe było już raz zawieszone, stąd uzasadnionym było zdaniem organu przytoczenie przepisów Ordynacji podatkowej odnoszących się do terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn tj. art. 68 § 1 i art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej.
Zestawiając daty postanowienia Nr [...] o zawieszeniu postępowania wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 30 grudnia 2011 r. oraz postanowienia Nr –[...] z dnia 5 grudnia 2014 r. o podjęciu zawieszonego postępowania podatkowego w związku z ustaniem przyczyny zawieszenia, organ II instancji stwierdził, że postępowanie w rozpatrywanej sprawie było zawieszone ponad termin określony w art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu, że w postanowieniu występują błędy merytoryczne, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. Nr [...] sprostował z urzędu błędy, o których mowa w zażaleniu.
Na powyższe postanowienie wniesiono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z dnia 29 września 2015 r. (data wpływu do organu 29 września 2015 r.).
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła opis nieruchomości oraz zdarzenia związane z nabyciem własności (udziałów) w zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. Z.. Zdaniem skarżącej mają one wpływ na stan faktyczny i prawny przedmiotowej nieruchomości, w tym również w ocenie skarżącej winne być uwzględnione na gruncie niniejszej sprawy.
Skarżąca stwierdziła, że ustalenie wartości spadku nabytego po B.P. jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na wydaniu wyroku przez sąd, zezwalającego na wejście współwłaścicielom na teren nieruchomości, bez naruszenia art. 342 Kodeksu cywilnego, a co za tym idzie dokonania wyceny nieruchomości objętej przedmiotem spadku.
Skarżąca podała, że wartość nabytego spadku po B.P. cyt. "na dzień dzisiejszy z powodu czynnika losowego niezależnego od podatnika posiada wartość zerową, albowiem nieruchomość w całości została zawłaszczona w sposób nieuprawniony przez B.M. dnia 22 kwietnia 2001 r."
Dodatkowo skarżąca nie podzieliła stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, że wezwanie przez organ podatkowy w charakterze tymczasowych współwłaścicieli osób wskazanych przez stronę w celu określenia przez te osoby wartości rynkowej przedmiotu spadku nie jest zasadne i nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, bowiem zeznania tych osób nie mogą decydować o wartości przedmiotu spadku.
Ponadto skarżąca podniosła kwestię przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia spadku po B.P.. Jak podała nabycie spadku po B.P. nastąpiło w dniu 7 lutego 1998 r., dlatego też zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy z tytułu dziedziczenia pierwotnie powstał z chwilą przyjęcia spadku.
Zdaniem skarżącej obowiązek podatkowy w niniejszej sprawie powstał w dniu 7 lutego 1998 r., stąd po upływie 5 lat licząc od końca 1998 r., końcem 2003 r. doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po B.P. - obowiązek podatkowy nie może być już egzekwowany, a więc nie może zadziałać dyspozycja art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji (postanowień) z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 121 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że złożona przez M.B. skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli sądowoadministracyjnej zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 maja 2015 r. odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłej B.P. na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie było ustalenie, czy w ramach toczącego się postępowania podatkowego ujawniło się zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, od którego uprzedniego rozstrzygnięcia miałoby zależeć rozstrzygnięcie sprawy podatkowej (ustalenie wysokości podatku od spadku).
W ocenie skarżącej owym zagadnieniem wstępnym jest toczące się postępowanie spadkowe po A.C. (sygn. akt I Ns 496/12/K) oraz konieczność wydania wyroku przez sąd powszechny, zezwalającego na wejście współwłaścicielom na teren nieruchomości objętej przedmiotem spadku w celu dokonania jej wyceny
Z kolei z zaskarżonego postanowienia wynika, że zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej rozstrzygnięcie tych postępowań nie ma wpływu ani na fakt nabycia przez skarżącą spadku ani na treść postanowień o stwierdzeniu nabycia przez nią praw do spadku.
Organ II instancji wskazywał również, że kwestie te mają charakter okoliczności faktycznych, zaś ustalenie takich okoliczności nie stanowi zagadnienia wstępnego.
Tak skoncentrowany spór wymaga zatem odniesienia się do treści i wykładni art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zakresie adekwatnym do niniejszej sprawy.
Zgodnie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wskazany przepis pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na ustawową konstrukcję zagadnienia wstępnego; 1) musi ono wyłonić się w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 863/12). Zagadnieniem wstępnym może być jednak tylko taka kwestia prawna, która albo ujawniła się w toku postępowania i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki wydania decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wprost wynika konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt V SA 2414/01). Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć wstępne "zagadnienie prawne", a nie spór co do faktu (zob. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt GSK 946/04). Trzeba podkreślić, że nie chodzi tu o wyjaśnienie istotnych nawet wątpliwości prawnych, lecz o wydanie orzeczenia rozstrzygającego kwestię prawną (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt I GSK 2356/05). Nie mają zatem charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ustalenia faktyczne, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania może być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika. Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej w ogóle rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 831/11).
Z tych względów zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uzależnione jest od ustalenia przez organ podatkowy związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy podatkowej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu administracji publicznej niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I GSK 1544/05). Należy przy tym pamiętać, że zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 536/09).
Należy zauważyć, że sądy administracyjne wypowiadały się również o przypadkach zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w postępowaniach podatkowych w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Wskazywały m.in., że jeżeli w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowało prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, to okoliczność, iż w stosunku do tegoż postanowienia na wniosek skarżącego toczy się postępowanie o jego zmianę, które do dnia wydania decyzji organu II instancji nie zakończyło się prawomocnie, nie może być uznana za sytuację wskazaną w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 380/09). Sądy administracyjne zajmowały też jednolite stanowisko, zgodnie z którym sprawa o dział spadku pozostaje bez wpływu na wykonanie obowiązku złożenia zeznania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Nie można więc uznać, by jej rozstrzygnięcie miało za przedmiot zagadnienie wstępne w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1593/98).
Innymi słowy z zagadnieniem wstępnym organ ma do czynienia wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ lub sąd. Jeżeli zagadnienie wstępne wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej w ogóle rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy podatkowej.
Wskazać należy, że w przedmiocie zawieszenia postępowania konieczne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy podatkowej, a zagadnieniem wstępnym.
Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt, że w przedmiocie dziedziczenia po zmarłej B.P. prawomocnie orzekł Sąd Rejonowy w K., Wydział I Cywilny w postanowieniu z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt [...] Zgodnie z postanowieniem sądu spadek po B.P. nabyła skarżąca w 1/2 części. W skład masy spadkowej po zmarłej B.P. wchodził udział wynoszący 1/3 nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 258 m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym położonym w K. ul. Z..
Niewątpliwie kwestia dotycząca ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn ma charakter następczy w stosunku do postępowania o stwierdzenie i nabycie spadku, które to postępowanie toczy się przed sądem powszechnym. To właśnie w takim postanowieniu sąd powszechny określa prawa spadkobiercy i ich zakres odnośnie majątku spadkodawcy. W niniejszej sprawie takie postępowanie zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt [...]
Natomiast organy podatkowe zasadnie przyjęły, że zakończenie postępowania spadkowego po A.C.nie będzie miało żadnego wpływu na toczące się postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego skarżącej, albowiem udział B.P. (spadkobierczyni K.C.) w nieruchomości objętej spadkiem, wynoszący 1/3 cześć nie może ulec zmianie na skutek ustalenia spadkobierców A.C. Zatem postępowanie spadkowe toczące się w sprawie dziedziczenia po zmarłym A.C. nie stanowiło przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego podatku od spadku po zmarłej B.P. w świetle art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Sąd orzekający w sprawie w pełni przychyla się także do twierdzeń organu, że podnoszone przez skarżącą okoliczności – dotyczące wartości przedmiotu nabycia, wynikające zdaniem skarżącej z braku możliwości wejścia na teren dziedziczonej nieruchomości, jak również wystąpienie przez spadkobiercę do sądu o wydanie wyroku, który umożliwi spadkobiercy wejście na teren przedmiotowej nieruchomości, - nie uzasadniają twierdzenia, że jest to zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia, którego zależy rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po B.P..
Tym samym, zdaniem Sądu, organy słusznie przyjęły, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłej B.P., a wydaniem wyroku przez sąd, zezwalającego na wejście współwłaścicielom na teren przedmiotowej nieruchomości.
W tym miejscu należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dniu nabycia, powoływanej dalej jako "u.p.s.d.") Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s.d. wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, zaś zgodnie z art.8 ust. 3 wartość rynkową rzeczy i praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia powstania obowiązku podatkowego.
Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 4 u.p.s.d., jeżeli nabywca nie podał wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych lub wartość podana przez nabywcę według oceny naczelnika urzędu skarbowego nie odpowiada ich wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do określenia wartości rzeczy i praw lub podwyższenia tej wartości w terminie nie krótszym niż 14 dni. W razie nieudzielania odpowiedzi lub podania wartości nieodpowiadającej wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego ustali wartość z uwzględnieniem opinii biegłego. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób przekroczy o 33% wartość podaną przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca.
Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że tylko spadkobierca jest obowiązany do złożenia zeznania podatkowego, określenia przedmiotu spadku i jego wartości. W przypadku niepodania wartości, to na organ podatkowy przechodzi obowiązek ustalenia wartości przedmiotu spadku z uwzględnieniem opinii biegłego.
W skardze został podniesiony zarzut dotyczący stanowiska organu podatkowego, co do udziału pozostałych współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. Z. w postępowaniu w celu określenia przez te osoby wartości rynkowej przedmiotu spadku nabytego przez skarżącą po zmarłej B.P., jak również zarzut dotyczący przedawnienia prawa do wydania decyzji.
Sąd do tych zarzutów, w ramach rozpoznawania niniejszej sprawy nie może się odnieść, ponieważ przedmiotem oceny Sądu było wyłącznie wydane przez organ podatkowy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego w kontekście przesłanki z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Przytoczone wyżej zarzuty skarżąca winna zgłosić w toczącym się postępowaniu wymiarowym zmierzającym do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od spadku, która po wyczerpaniu środka odwoławczego i po jej ewentualnym zaskarżeniu do Sądu będzie podlegała kontroli i ocenie, także w zakresie przedmiotowych zarzutów.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło