I SA/Kr 1680/21

WyrokWSA w Krakowie2022-01-21

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie wpisu w CEIDG, pomijając rzeczywiście prowadzoną przeważającą działalność gospodarczą płatnika składek?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może ograniczać się wyłącznie do danych zawartych we wpisie w CEIDG przy ustalaniu prawa do zwolnienia z opłacania składek, lecz powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności gospodarczej. W przypadku rozbieżności między wpisem w CEIDG a oświadczeniem strony, organ ma obowiązek rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść strony. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji oraz niewyjaśnienie rozbieżności w stanie faktycznym stanowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, co skutkuje uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu lokalu rozrywkowego z kodem PKD 93.29.Z, jednak w CEIDG jako przeważającą działalność wskazano kod PKD 68.20.Z. Organ odmówił zwolnienia z opłacania składek na podstawie wpisu w CEIDG, nie uwzględniając rzeczywistej działalności skarżącego. Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres od lipca do września 2020 r., który został odrzucony decyzją ZUS z 27 listopada 2020 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zasądził od ZUS na rzecz skarżącego kwotę 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca do września 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 480,00 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 27 listopada 2020r. nr [...], działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm.) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 266, ze zm.), odmówił A. M. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od lipca 2020r. do września 2020r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy o rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90. 01. Z, 90.02.Z, 93.29.A, 93. 29. B, 93. 29. Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od lipca 2020r. do września 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019r. We wniosku z dnia 26 listopada 2020r. w części l wnioskodawca wniósł o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od lipca 2020r. do września 2020r., jednocześnie oświadczając, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 93.29.Z. zgodnie ze zgłoszeniem do KRS lub CEIDG, uprawniającą do zwolnienia z opłacania składek. Wykazany kod PKD 93.29.Z zgodnie z danymi z rejestru CEIDG nie jest zgłoszony jako rodzaj przeważającej działalności. W związku z tym nie przysługiwało wnioskodawcy prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od lipca 2020r. do września 2020r. W skardze do Sądu na powyższą decyzję A. M. zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest: -art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez nierzetelne i niepełne ustalenie stanu fatycznego niniejszej sprawy, skutkujące błędnym przyjęciem, iż przeważającą działalnością prowadzoną przez skarżącego nie jest działalność oznaczona kodem PKD 9329.Z., podczas gdy w rzeczywistości to właśnie działalność oznaczona kodem PKD 9329.Z. jest przeważającą działalnością prowadzoną przez skarżącego, -art. 7 k.p.a. poprzez nierzetelne i niepełne ustalenie stanu fatycznego niniejszej sprawy, skutkujące błędnym przyjęciem, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2020r. do września 2020r., podczas gdy w rzeczywistości takie zwolnienie skarżącemu przysługuje, -art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, to jest brak wskazania przez organ, na jakiej podstawie przyjął on, że decydująca dla przyznania uprawnienia jest treść wpisu w CEIDG, a nie ustalenie rodzaju rzeczywiście prowadzonej działalności przeważającej, -art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, jaka działalność według kodu PKD jest działalnością przeważającą prowadzoną przez skarżącego, a to wobec rozbieżności treści zapisów widocznych w CEIDG oraz treści oświadczenia skarżącego o rodzaju prowadzonej przez Niego działalności przeważającej, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, -art. 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wobec rozbieżności treści zapisów widocznych w CEIDG, a treści oświadczenia skarżącego o rodzaju prowadzonej przez Niego działalności przeważającej, organ mając wątpliwości co do rodzaju rzeczywiście prowadzonej przez skarżącego działalności przeważającej, wobec nieprzeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, miał obowiązek rozstrzygnąć swoje wątpliwości na korzyść strony, to jest uznać, iż skarżący prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 9329.Z. 2. z daleko posuniętej ostrożności procesowej: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przy ustaleniu uprawnienia do zwolnienia z opłacania składek znaczenie ma jedynie widniejący w CEIDG kod PKD przeważającej działalności, a nie kod PKD rzeczywiście prowadzonej przez przedsiębiorcę przeważającej działalności - podczas, gdy prawidłowa wykładnia przedmiotowego przepisu powinna skutkować przyjęciem, że zwolnienie z opłacenia składek dotyczy wszystkich podmiotów rzeczywiście prowadzących przeważającą działalność oznaczoną kodami PKD wskazanymi w ustawie, natomiast wpis w CEIDG określający przeważającą działalność ma jedynie znaczenie pomocnicze przy weryfikacji oświadczenia płatnika składek. W sytuacji rozbieżności pomiędzy działalnością wskazaną w oświadczeniu płatnika składek, a treścią wpisu w CEIDG, organ winien ustalić rodzaj przeważającej działalności prowadzonej przez płatnika i w tym celu przeprowadzić postępowanie dowodowe. Mając na uwadze powyższe, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z powodu wskazanych wyżej naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm prawem przepisanych. Uzasadniając skargę jej autor przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i podniósł, że organ dopuścił się licznych naruszeń przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący od lat prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu lokalu rozrywkowego, w którym regularnie urządza imprezy-dyskoteki. W przedmiotowym lokalu skarżący udostępnia również za odpowiednią opłatą urządzenia rozrywkowe, to jest: bilard, piłkarzyki, symulatory, itp. Wyżej opisana działalność jest przeważającą działalnością skarżącego, natomiast według Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej działalność ta oznaczona została kodem PKD 9329.Z. Co prawda we wpisie do CEIDG skrzącego, jako przeważająca działalność gospodarcza widnieje działalność oznaczona kodem PKD 68.20.Z, tj. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, jednak skarżący od lat nie prowadzi takiej działalności, nie miał też świadomości potrzeby zaktualizowania wpisu. Nie ulega wątpliwości, że skarżący od lat prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności kodem PKD 9329.Z. Informacja ta widnieje również w CEIDG (skarżący jedynie nie zaktualizował wpisu poprzez umieszczenie tej działalności na pozycji działalności przeważającej). Skarżący złożył stosowne oświadczenie dołączone do wniosku z dnia 26 listopada 2020r. W zaskarżonej decyzji organ wskazuje, iż podany przez płatnika składek kod PKD 9329.Z. -zgodnie z danymi z rejestru CEIDG - nie jest zgłoszony jako rodzaj przeważającej działalności. Z ustaleń tych organ wysuwa wniosek, iż w związku z tym nie przysługuje skarżącemu prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2020r. do września 2020 r. Podnieść należy, iż organ poczynił swoje ustalenia jedynie w oparciu o wpis w CEIDG, co wobec sprzeczności treści tego wpisu z oświadczeniem płatnika składek, winno skutkować przeprowadzeniem postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ nie podjął nawet próby wyjaśnienia rozbieżności, które się pojawiły, co skutkowało wydaniem decyzji w oparciu o niewyjaśniony stan faktyczny i niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. Gdyby organ podjął dziania zmierzające do ustalenia, jaka działalność jest u płatnika składek przeważająca, bez większych trudności ustaliłby, że jest to działalność oznaczona kodem PKD 9329.Z., co skutkowałoby wydaniem prawidłowej decyzji w wyniku ustalenia, że płatnik składek, na podstawie art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych 3 zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, spełnia przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek. W sytuacji, gdy organ posiada wątpliwości co do rodzaju rzeczywiście prowadzonej przez skarżącego działalności przeważającej, a to wobec rozbieżności treści zapisów widocznych w CIDG, a treścią oświadczenia płatnika składek o rodzaju prowadzonej przez niego działalności przeważającej, wobec nieprzeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, winien on rozstrzygnąć swoje wątpliwości na korzyść strony, to jest uznać, iż skarżący prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 9329.Z. W przedmiotowej sprawie organ tego nie zrobił, co doprowadziło do naruszenia art. 81a k.p.a. Organ wydając decyzję naruszył również przepisy prawa materialnego, to jest przepis art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Niewątpliwie przyjęcie przez organ wykładni, w myśl której przy ustaleniu uprawnienia do zwolnienia z opłacania składek znaczenie ma jedynie widniejący w CEIDG kod PKD rodzaju przeważającej działalności, a nie rodzaj przeważającej działalności w rzeczywistości wykonywanej przez płatnika, stoi w sprzeczności z zamysłem racjonalnego ustawodawcy. Powyższa wykładnia sprzeczna jest z literalnym brzmieniem przepisu, w którym nie wskazano, aby przesłanką przyznania zwolnienia było widnienie odpowiedniego kodu PKD w CEIDG. Zastosowana przez organ wykładnia sprzeczna jest również z celem wprowadzenia przedmiotowego unormowania, który polegał na pomocy przedsiębiorcom prowadzącym konkretne działalności. Wymaganą działalność skarżący prowadzi, dlatego też brak aktualizacji stosownych informacji w CEIDG, czy też REGON, nie powinien pozbawiać Go uprawnienia, które zostało przewidziane przez ustawodawcę w celu udzielenia wsparcia podmiotom takim jak On. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325; ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Stosownie do §1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym do dnia 2 lipca 2021r. przewodniczący mógł zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Powyższe znajduje także oparcie w poglądzie zaprezentowanym w uchwale NSA z dnia 30 listopada 2020r., sygn. akt: II OPS 6/19. Zarządzeniem Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, skierowano sprawę na posiedzenie niejawne. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wynikało z okoliczności, iż przeprowadzenie rozprawy mogłoby stanowić nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości jej przeprowadzenia na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe. W tak zakreślonej kognicji sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy przypomnieć, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 K.p.a., art. 123 u.s.u.s. oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to o tyle istotne, że o uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji sporządzone zostało z naruszeniem art. 107§3 K.p.a., na podstawie którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000r., sygn. akt: I SA/Kr 856/98). Uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji, powinno zatem zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kluczowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., która znajduje rozwinięcie w art. 107§3 K.p.a. Organ administracji jest zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać i zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zaskarżona decyzja tych kryteriów pod żadnym względem nie spełnia, a odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia decyzji. W kontekście roli i znaczenia prawidłowego uzasadnienia decyzji wskazać należy również na stanowisko, że prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Jasno wskazano zatem na korelacje uzasadnienia decyzji i zasady przekonywania z wynikająca z art. 8§1 K.p.a zasadą pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej. Podkreślenia wymaga przy tym, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) lub częściowo odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011r., sygn. akt: II GSK 96/10). Brak zatem wykazania, że ustalono istotne okoliczności faktyczne w odniesieniu do konkretnych przepisów prawa, stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013r., sygn. akt: II SA/Ke 56/13: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012r., sygn. akt: III SA/Wr 693/11). Należy również zauważyć, że "odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów" (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 maja 2017r., sygn. akt: II SA/Gl 1198/16). Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107§1 i §3 K.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Taki sposób uzasadnienia nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu. Aby rozstrzygnąć sprawę sąd musiałby najpierw opisać jej stan faktyczny ustalony na podstawie dokumentów i wniosku skarżącego, a następnie dokonać jego subsumpcji pod zastosowany w sprawie przepis zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy o rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wskazane wyżej poglądy podziela. Przenosząc je zaś na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że zaskarżona decyzja, wydana została z naruszeniem przepisów procesowych mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organ w sposób bezpośredni naruszył art. 107§3 K.p.a. Choć w treści decyzji redakcyjnie wyodrębniono jej uzasadnienie, to w istocie jego treść pod żadnym względem nie odpowiada wymogom art. 107§3 K.p.a. Wywód organu ogranicza się bowiem do powtórzenia treści przepisu prawa bez odniesienia go do stanu faktycznego sprawy oraz bez omówienia zasad dokona jej subsumpcji wskazanych w podstawie prawnej przepisów lub zaprezentowania ich wykładni. Konsekwencją powyższych zaniechań jest również naruszenie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Organ nie tylko nie omówił procesu dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie, ale nie wskazał nawet na wyniki prowadzonego postepowania wyjaśniającego. Nie przedstawiono zatem w zaskarżonej decyzji okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zastosowanie przesłanki negatywnej do zwolnienia z opłacania składek za pracownika, a brak ten nie może zostać konwalidowany w odpowiedzi na skargę. Zaznaczyć należy jednak, że nawet odpowiedz na skargę sformułowana została lakonicznie i nie uzupełnia braków uzasadnia zaskarżonej decyzji. Zaznaczenia wymaga zatem, że subsumpcja przepisów prawa materialnego może być dokonana po przedstawieniu stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie organ nie przedstawił swojego stanowiska zarówno co do ustaleń faktycznych jak i prawnych. Czyni to wręcz niemożliwym dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia i jego motywów. Tymczasem, organ ograniczył się do konstatacji, że wskazany we wniosku kod PKD nie uprawnia wnioskodawcy do otrzymania pomocy. Wskazane wyżej wady czynią postępowanie organu jaskrawo sprzecznym z zasadami zaufania obywatela do organów administracji publicznej (art. 8§1 K.p.a ) oraz przekonywania (art. 11 K.p.a). W kontekście wykładni art. 8 K.p.a. wskazać należy, że wiodącą, wynikają z niej wartością jest działanie organów w sposób pozwalający na przekonanie stron i innych uczestników postępowania o jakości, profesjonalizmie i odpowiedzialności cechujących działania organów władzy publicznej. Zasada ta gwarantować ma obywatelom bezpieczeństwo prawne wynikające z przewidywalności działań organów (szerzej T. Majer, Zasada ogólna zaufania obywateli do władzy publicznej [w:] Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, red. P. Krzykowski, Olsztyn 2017r. s.84 i n.). Nie do pogodzenia z zasadą zaufania jest sytuacja w której organ, najpierw stwarza u strony przekonanie o przyznaniu jej określonych ulg, a następnie bez wyjaśnienia w sposób nagły zmienia stanowisko na niekorzyść strony. Strona, nie mając obowiązku znajomości prawa, przyjmować może, że każde uzewnętrznione i zakomunikowane jej stanowisko organu ma charakter wiążący. Zmiana takiego stanowiska wymaga zatem szczególnie dokładnego wyjaśnienia przez organ. Sytuacja w której organ przesyła stronie sprzeczne komunikaty dotyczące rozstrzygnięcia sprawy, nie wyjaśniając ani trybu ich zmiany ani powodu zmiany, kwalifikowana musi być jako naruszająca zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że zadaniem sądu administracyjnego nie jest wyręczanie organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107§3 K.p.a. Kognicja sądu administracyjnego, której przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonych decyzji, nie pozwala przy tym sądowi orzekającemu na dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie, w tym – wobec poważnych niedostatków decyzji - na podstawie domysłów bądź przypuszczeń. Ustaleń tych dokonują określone organy, przy czym dokonane ustalenia muszą znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym przez te organy materiale dowodowym oraz przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu na tym etapie przedwczesne jest ustosunkowanie się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego. Organ w ten sposób utrudnił stronie poznanie toku rozumowania, a tym samym możliwość podjęcia polemiki z jego twierdzeniami, a następnie możliwość zweryfikowania tego stanowiska przez sąd administracyjny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy (art. 153 p.p.s.a.) organ uwzględni powyższe wskazania i wyda decyzję zawierającą uzasadnienie spełniające wymogi przewidziane wskazanymi wyżej przepisami. Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie wyżej powołanych przepisów k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania w kwocie 480,00 zł stanowiących wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego, postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205§2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło