I SA/Kr 17/20
WyrokWSA w Krakowie2020-02-18
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Stanisław Grzeszek, Jarosław WIśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu wniosku o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości bez rozpatrzenia, wydane z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci nieprzedłożenia dokumentu pełnomocnictwa szczególnego, jest zgodne z prawem, jeśli pełnomocnik ustanowiony został dopiero po terminie złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo pozostawiły wniosek o zwrot nadpłaty bez rozpatrzenia. Pełnomocnik, który podpisał wniosek, nie posiadał wymaganego umocowania w dacie jego złożenia, a ustanowienie pełnomocnictwa szczególnego nastąpiło po tej dacie. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skierowane prawidłowo do pełnomocnika, a jego nieuzupełnienie skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia zgodnie z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za 2013 r., podpisany przez radcę prawnego. Do wniosku nie dołączono dokumentu potwierdzającego umocowanie pełnomocnika. Organ I instancji wezwał do uzupełnienia braków, a po bezskutecznym terminie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Spółka skarżyła postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących pełnomocnictwa i procedury uzupełniania braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Jarosław WIśniewski Protokolant sek.sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi N. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. skargę oddala.
Prezydent Miasta N. S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia wniosek [...] S.A. w W. z dnia [...] grudnia 2018r. o zwrot nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2013r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał w pierwszej kolejności, że spółka [...] w W. złożyła wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r. na podstawie art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przekładając wraz z wnioskiem korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2013 (DN-1). Do przedmiotowego wniosku nie został dołączony dokument potwierdzający ustanowienie pełnomocnictwa dla radcy prawnego S. G., załączono jedynie druk pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej w postaci papierowej [...]
W związku z powyższym Prezydent Miasta N. S. pismem z dnia [...] stycznia 2019r. wezwał spółkę działającą za pośrednictwem pełnomocnika do usunięcia braków przedmiotowego wniosku poprzez doręczenie dokumentu wykazującego umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu spółki z pouczeniem, iż nieusunięcie braków podania w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Odpowiadając na wezwanie spółka pismem z dnia [...] lutego 2019r. przesłała do organu I instancji kserokopię pełnomocnictwa do reprezentowania spółki [...] S.A. w postępowaniu podatkowym w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości, wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej.
Organ I instancji następnie podkreślił, że art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej określa, co powinno zawierać podanie, natomiast art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej wskazuje, iż istotnym elementem podania jest podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Podanie niezawierające podpisu nie może wywoływać żadnych skutków prawnych związanych z jego wniesieniem. Do przedmiotowego wniosku spółki nie został natomiast dołączony dokument potwierdzający ustanowienie pełnomocnictwa dla radcy prawnego S. G., który wniosek podpisał.
Zdaniem organu I instancji potwierdzeniem zawiadomienia Prezydenta [...] w dniu [...] lutego 2019r. o ustanowieniu pełnomocnictwa w niniejszej sprawie dla radcy prawnego S. G. jest UPP - Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, Identyfikator Poświadczenia: [...] Stosownie zaś do zapisów art. 138i § 2 Ordynacji podatkowej ustawodawca przyjął w odniesieniu do pełnomocnictwa szczególnego, że jego ustanowienie, a także zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie wywierają skutek od dnia zawiadomienia o tym organu podatkowego.
Z powyższego, zdaniem organu I instancji, wynika, że w dniu [...] grudnia 2018r. radca prawny S. G. nie miał umocowania do reprezentowania w organie podatkowym spółki [...] w postępowaniu podatkowym w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r.
W zażaleniu [...] S.A. w W. wniosła o uchylenie w całości ww. postanowienia, zarzucając naruszenie:
- art. 138c § 2 w związku z art. 169 Ordynacji podatkowej polegającego na uznaniu, że pełnomocnictwo złożone na formularzu [...] wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego, a tym samym przyjęciu, iż w dniu złożenia wniosku tj. [...] grudnia 2018r. pełnomocnik nie był upoważniony przez spółkę do prowadzenia postępowań w zakresie wskazanym we wniosku o zwrot nadpłaty;
Zdaniem spółki z przepisów art. 138e § 1, art. 138c § 1 oraz art. 138i § 2 Ordynacji podatkowej nie wynika obowiązek, na jaki powołuje się organ podatkowy w postanowieniu, czyli organ błędnie interpretował, iż pełnomocnictwo szczególne wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu o jego udzieleniu. Spółka wskazała na wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2013r., sygn. akt II FSK 3061/11, stwierdzając, iż o ile działanie pełnomocnika bez umocowania powoduje nieważność czynności zgodnie z art. 104 Kodeksu cywilnego, to nieprzedstawienie dokumentu pełnomocnictwa powinno być uzupełnione, jako brak formalny sprawy zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto podkreśliła, że posiada pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu art. 138d Ordynacji podatkowej, prawidłowo wpisane do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych, ID dokumentu [...]
- art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, że spółka nie uzupełniła braku formalnego w postaci przedstawienia prawidłowego pełnomocnictwa.
Dodatkowo z ostrożności procesowej spółka podniosła zarzut naruszenia art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jej zdaniem wezwanie do usunięcia braków odwołania powinno w pierwszej kolejności być skierowane do osoby, składającej wniosek o stwierdzenie nadpłaty, jako pełnomocnika, a dopiero w razie niewykazania przez wymienionego umocowania do działania w imieniu spółki wezwać samą stronę, czyli [...] SA. Przywołała wyrok WSA w Lublinie z 19 lutego 2016r., sygn. akt I SA/Lu 1209/15 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2017r., sygn. akt I SA/Łd 688/17.
Zdaniem spółki w imię zasady zaufania do organów podatkowych, organ I instancji powinien dążyć do merytorycznego rozpoznania wniosku, a dopiero, gdy wyczerpie możliwości usunięcia braków formalnych pisma, pozostawić wniosek bez rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. postanowieniem z dnia [...] września 2019r. nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji w uzasadnieniu wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy Ordynacji podatkowej oraz wyjaśnił, że obowiązkiem pełnomocnika było złożenie dokumentu pełnomocnictwa według wzoru na druku PPS -1, jeżeli było to pełnomocnictwo szczególne lub na druku [...], w przypadku złożenia pełnomocnictwa ogólnego.
Zarówno niezłożenie dokumentu pełnomocnictwa w ogóle, jak i złożenie pełnomocnictwa w formie lub o treści nieodpowiadającej wymogom określonym przepisami prawa stanowi, jak podkreślił organ II instancji, brak formalny podania, o którym mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
W przypadku stwierdzenia takiego braku organ podatkowy jest zobligowany do wezwania wnoszącego podanie do jego usunięcia. W sytuacji, gdy wezwany nie usunie w terminie 7 dni dostrzeżonego braku, organ może wydać jedynie rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, tj. postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.
SKO w K. wskazało, że jak wynika z weryfikacji Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych - S. G. został ustanowiony pełnomocnikiem ogólnym spółki od dnia [...] stycznia 2019r., a zatem, występując w imieniu spółki [...] S.A. z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r., w dniu [...] grudnia 2018r. - nie był umocowany do działania w jej imieniu i powinien był przedłożyć pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania spółki przed organem podatkowym I instancji na wymaganym formularzu [...], zgodnie z treścią art. 138e Ordynacji podatkowej.
W ocenie SKO w K., organ podatkowy I instancji prawidłowo wezwał radcę prawnego do uzupełnienia wniosku o zwrot nadpłaty, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa szczególnego na aktualnym, obowiązującym druku wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej.
Zdaniem organu II instancji, art. 169 Ordynacji podatkowej został w sprawie prawidłowo zastosowany, ponieważ braki, o których mowa w art. 169 § 1 tej ustawy należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć również pełnomocnictwa. Skoro, zatem radca prawny pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego wraz z pouczeniem o konsekwencjach jego nieuzupełnienia nie przedłożył pełnomocnictwa szczególnego na stosownym druku, to organ podatkowy na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej pozostawił bez rozpatrzenia wniosek.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu, a polegających na twierdzeniu, iż w sytuacji niedostarczenia pełnomocnictwa przez pełnomocnika, organ I instancji winien w pierwszej kolejności zwrócić się do osoby składającej wniosek o stwierdzenie nadpłaty, jako pełnomocnika, a dopiero w razie niewykazania przez wymienionego umocowania do działania w imieniu spółki, wezwać stronę, czyli [...] S.A. do podpisania wniosku, organ II instancji wskazał, iż treść art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wprost odnosi się do osoby wnoszącej podanie.
Dodatkowo przedmiotowe wezwanie zostało skierowanego do profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, od którego można wymagać wiedzy na temat zasad regulujących kwestię pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym. Organ II instancji podkreślił, że w zakresie pełnomocnictw zasadą jest doręczanie korespondencji pełnomocnikowi będącemu m.in. radcą prawnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazany przez niego adres elektroniczny, zaś w złożonym wniosku o zwrot nadpłaty wskazano jedynie, jako adres do doręczeń adres: [...] ul. [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie N. S.A. w Warszawie zarzuciła:
- naruszenie art. 138e § 1 i art. 138i § 1 w związku z art. 169 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pełnomocnictwo złożone na formularzu [...] wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego, a tym samym przyjęciu, że w dniu złożenia wniosku, tj. [...] grudnia 2018r. pełnomocnik nie był upoważniony przez spółkę do prowadzenia postępowań w zakresie wskazanym we wniosku o zwrot nadpłaty;
- rażące naruszenie art. 169 § 4 w związku z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego zastosowanie w sytuacji uzupełnienia przez spółkę braków formalnych
wniosku;
- art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, że spółka nie uzupełniła braku formalnego w postaci przedstawienia prawidłowego pełnomocnictwa;
- art. 233 § 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji braku dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 121 § 1 w związku z art. 124 Ordynacji podatkowej w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego w sposób, który nie budzi zaufania do organów odwoławczych oraz nie przekonuje o trafności ustaleń organu odwoławczego.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dostrzegł naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta N. S. o pozostawieniu wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r. bez rozpatrzenia.
W niniejszej sprawie kwestią sporną jest ustalenie czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. zasadnie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm., powoływanej dalej jako "O.p.").
W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 169 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że nieuzupełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (§ 1). Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§ 4).
Istota rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu wydanym na podstawie art. 169 § 4 O.p. w związku z § 1 tego artykułu, polega na pozostawieniu podania (wniosku) bez rozpatrzenia, a podstawowym i jedynym powodem takiego rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie przez pełnomocnika skarżącej spółki braków formalnych w wyznaczonym terminie.
W przypadku istnienia braków formalnych podania (wniosku) i wystosowania przez organ podatkowy na podstawie art. 169 § 1 O.p. wezwania do uzupełnienia tych braków, kolejną czynnością organu podatkowego jest sprawdzenie, czy braki te zostały uzupełnione w określonych w wezwaniu - terminie i zakresie. W przypadku pozytywnych w tej mierze ustaleń organu podatkowego obowiązkiem tego organu jest merytoryczne (co do istoty) rozpoznanie podania, natomiast w przeciwnym razie organ podatkowy zobowiązany jest do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 169 § 4 O.p., polegającego na pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka złożyła wniosek z dnia [...] grudnia 2018r. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r., przekładając wraz z wnioskiem korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2013 (DN-1). Przedmiotowy wniosek został sporządzony i podpisany w imieniu skarżącej spółki przez radcę prawnego S. G.. Jednakże do rzeczonego wniosku nie został dołączony dokument potwierdzający ustanowienie pełnomocnictwa dla radcy prawnego S. G., załączono jedynie druk pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej w postaci papierowej ([...]).
W związku z powyższym organ podatkowy I instancji, pismem z dnia [...] stycznia 2019r. wezwał w trybie art. 169 § 1 O.p. pełnomocnika reprezentującego spółkę do usunięcia braków przedmiotowego wniosku poprzez doręczenie dokumentu wykazującego umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu spółki z pouczeniem, iż nieusunięcie braków podania w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Powyższe pismo zostało doręczone radcy prawnemu S. G. w dniu [...] lutego 2019r.
W wykonaniu wezwania, pełnomocnik pismem z dnia [...] lutego 2019r. przesłał do organu I instancji kserokopię pełnomocnictwa szczególnego ([...] do reprezentowania spółki [...] S.A. w postępowaniu podatkowym w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości, wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że powyższe pełnomocnictwo szczególne zostało otrzymane przez organ I instancji w dniu [...] lutego 2019r.
Z kolei zgodnie z art. 138a § 1 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z paragrafu drugiego tego artykuły wynika, że pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń.
W aktach niniejszej sprawy znajdują się trzy pełnomocnictwa udzielone radcy prawnemu S. G.; pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej w postaci papierowej ([...] pełnomocnictwo ogólne ([...]) i pełnomocnictwo szczególne ([...]).
Załączone do wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r. pełnomocnictwo złożone na druku [...]) z oczywistych i niekwestionowanych powodów nie może być uznane za pełnomocnictwo uprawniające radcę prawnego S. G. do reprezentowania skarżącej spółki w sprawie podatkowej z wniosku o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za 2013r.
W zakresie pełnomocnictwa ogólnego należy stwierdzić, że nie może ono być uznane za skuteczne, jak bowiem wynika z zapisów w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych, radca prawny S. G. został ustanowiony pełnomocnikiem ogólnym skarżącej spółki od dnia [...] stycznia 2019r., a zatem występując w imieniu spółki z wnioskiem o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za 2013r. w dniu [...] grudnia 2018r. nie mógł być umocowany do reprezentowania spółki na podstawie pełnomocnictwa ogólnego.
W konsekwencji należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie został prawidłowo zastosowany przez organ podatkowy I instancji tryb określony w art. 169 O.p. (wezwanie o usunięcie braków podania, poprzez doręczenie dokumentu wykazującego umocowanie radcy prawnego S. G. do działania w imieniu [...] S.A. w dniu [...] grudnia 2018r.). W wezwaniu wskazana została podstawa prawna jego wydania (art. 169 § 1 O.p.) oraz zawarte było pouczenie o skutkach niewykonania nałożonego obowiązku.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2019r. dostarczono pełnomocnictwo szczególne (PPS-1) do reprezentowania spółki w zakresie postępowań podatkowych dotyczących nadpłaty w podatku od nieruchomości, uwierzytelnione przez radcę prawnego S. G. w dniu [...] lutego 2019r.
Pełnomocnictwo szczególne, zgodnie z art. 138e § 1 O.p., upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Może być ono udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu. Ten rodzaj pełnomocnictwa umocowuje zatem pełnomocnika do działania w konkretnej, zindywidualizowanej sprawie podatkowej, wymagając jednocześnie każdorazowo złożenia dokumentu pełnomocnictwa do akt sprawy podatkowej. Ustawodawca pozostawił jednocześnie swobodę, co do formy zgłaszania, zmiany, odwołania czy wypowiedzenia umocowania, jednakże wskazał, iż pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wykonawczych do art. 138j § 1 pkt 2 O.p. w oryginale lub jako notarialnie poświadczony odpis.
W celu wykazania swojego umocowania pełnomocnik może przedłożyć oryginał lub notarialnie poświadczony odpis pełnomocnictwa szczególnego w celu sporządzenia przez organ podatkowy jego urzędowego odpisu i dołączenia do akt sprawy, podobnie jak zawiadomienie o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu pełnomocnictwa szczegółowego - art. 138e § 4 O.p.
Jednakże w niniejszej sprawie niezwykle istotną sprawą jest moment, w którym pełnomocnictwo szczególne (podobnie zresztą jak pełnomocnictwo ogólne) wywiera skutek prawny, a co zdaje się bagatelizować skarżąca spółka.
Stosownie bowiem do art. 138i § 2 O.p., zarówno ustanowienie, jak i zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego (art. 138i § 2 O.p.). Pełnomocnictwo szczególne wywiera zatem skutek prawny w dniu wpływu pełnomocnictwa do siedziby organu, nie zaś od nadania w placówce pocztowej czy tym bardziej samego sporządzenia dokumentu.
Nie jest w sprawie kwestionowane, że sporny dokument pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) trafił do organu podatkowego I instancji w dniu [...] lutego 2019r. (UP – Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, Identyfikator Poświadczenia: [...]). Zatem organ podatkowy I instancji został zawiadomiony o ustanowieniu przez skarżącą spółkę radcy prawnego S. G. pełnomocnikiem szczególnym w dniu [...] lutego 2019r. i od tego dnia pełnomocnictwo szczególne było prawnie skuteczne.
W związku powyższym działający w imieniu skarżącej spółki, radca prawny S. G., mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego I instancji, nie wykazał, że sporządzając i podpisując w dniu [...] grudnia 2018r. wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r., był prawidłowo umocowany do reprezentowania skarżącej spółki.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie podzielił również zarzutów skargi, wskazujących na konieczność wezwania bezpośrednio samej skarżącej spółki do podpisania przedmiotowego wniosku. Należy bowiem podkreślić, że proponowana przez skarżącą spółkę "konwalidacja" nieusuniętego braku formalnego w postaci braku prawidłowego pełnomocnictwa na podlegający uzupełnieniu brak formalny w zakresie podpisu strony nie zasługuje na uwzględnienie. Pamiętać należy, że wniosek o zwrot nadpłaty został sporządzony i podpisany przez profesjonalnego pełnomocnika. Do takiego pełnomocnika zostało również skierowane jasne i precyzyjne wezwanie w trybie art. 169 § 1 O.p. o usunięcie braku formalnego wniosku. Skarżąca spółka sugeruje, że to organ podatkowy obowiązany był naprawić błąd w działaniu profesjonalnego pełnomocnika i uruchomić kolejną procedurę polegającą na wezwaniu, tym razem skarżącej spółki o usunięcie braku formalnego podania polegającego na braku podpisu podania (wniosku) przez skarżącą spółkę.
Należy zwrócić uwagę, że wezwanie spółki do podpisania wniosku (podpisanego przez profesjonalnego pełnomocnika), tak jak chciałaby tego skarżąca spółka, prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają.
Z argumentacji skargi wynika bowiem, że w sprawie powinno dojść do "stopniowania" braków formalnych podania - w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez profesjonalnego pełnomocnika, strona powinna dostać swoistą "drugą szansę", mogąc uzupełnić brak formalny podania (tym razem w postaci podpisu) samodzielnie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w przypadku stron, które występują w postępowaniu podatkowym bez pełnomocnika profesjonalnego, podanie, którego brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod podaniem) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 O.p.
Zdaniem Sądu, posiadanie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu podatkowym ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla organu podatkowego dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają.
Sąd orzekający w sprawie w tym zakresie podziela argumentację prezentowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m in. w wyrokach wydanych na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 9 lutego 2017r., sygn. akt II GZ 1157/16; postanowienie NSA z dnia 23 maja 2017r., sygn. akt II GZ 367/17, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 2110/16 oraz postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2015r., sygn. akt II OSK 1971/15).
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ podatkowy I instancji nie naruszył wskazanych w skardze przepisów art. 169 § 1 i 4 oraz art. 138e § 1 i 138i § 1 O.p. W konsekwencji za niezasadne należało uznać także zarzuty naruszenia art. 121 § 1 i art. 124 O.p. w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło