I SA/Kr 1750/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić wniosek skarżącej Spółki o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie działająca w imieniu "A" S.A. w K. osoba zakwestionowała indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów podtrzymując swe stanowisko wyrażone w indywidualnej interpretacji, wniósł o oddalenie skargi. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 4 listopada 2010r. wezwano skarżącą Spółkę do: a) uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200zł, b) wskazania osoby, która podpisała skargę oraz złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień złożenia skargi, tj. oryginał odpisu z KRS, - w terminie 7 dnia od daty doręczenia tych wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazane wezwania zostały Spółce doręczone w dniu 12 listopada 2010r. Termin wyznaczony na uzupełnienie braków upłynął bezskutecznie. Dopiero w dniu 24 listopada 2010r. Spółka skierowała do Sądu za pośrednictwem poczty oryginał odpisu aktualnego z KRS wraz z pełnomocnictwem dla pracownika Spółki - głównej księgowej M.K. do reprezentowania Spółki w postępowaniu przed Sądem. W tym samym dniu uiszczono należny w sprawie wpis. W piśmie, złożonym w tut. Sądzie w dniu 30 listopada 2010r., pełnomocnik Spółki sformułował wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności wskazanych w wezwaniach z dnia 4 listopada 2010r. Dołączył równocześnie do akt pełnomocnictwo udzielone w sprawie dwóm doradcom podatkowym z kancelarii "C" Sp. z o.o. w W. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że podpisana pod skargą osoba była jedynym pełnomocnikiem Spółki umocowanym do działania w jej imieniu w sprawach podatkowych. W dniu 17 listopada 2010r. osoba ta otrzymała wiadomość, iż jej matka zmarła nagle w tragicznych okolicznościach, co sprawiło, że doznała załamania nerwowego uniemożliwiającego jej normalne funkcjonowanie nie tylko życiu osobistym, lecz tym bardziej zawodowym. W konsekwencji w dniach 18-19 listopada 2010r. wykorzystała przysługujące jej dwa dni urlopu okolicznościowego, a następnie w dniach 22-23 listopada 2010r. kolejne dwa dni urlopu wypoczynkowego. W pracy stawiła się dopiero w dniu 24 listopada 2010r. i wtedy też dokonała określonych w wezwaniach czynności procesowych. Okoliczności te uzasadniać miały brak winy Spółki w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") – sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (tak art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Obowiązek dołączenia do pisma pełnomocnictwa, jeżeli pismo złożył pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1), stanowi wymóg formalny, którego niespełnienie uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu. Podkreślić należy, że pełnomocnik strony jest obowiązany dołączyć do akt pełnomocnictwo przy pierwszej czynności procesowej (art. 37 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 p.p.s.a.). Skutkiem niezachowania powyższego terminu w przypadku skargi jest jej odrzucenie, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Skoro wezwania do usunięcia braków formalnych skargi zostały skarżącej Spółce doręczone w dniu 12 listopada 2010r. – termin do ich usunięcia upływał w dniu 19 listopada, gdy tymczasem uczyniono im zadość dopiero w dniu 24 listopada 2010r. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Spółka uchybiła określonym przepisami art. 49 i art. 220 § 3 p.p.s.a. terminom, co uzasadniałoby – zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniach - odrzucenie skargi. Jednocześnie jednak art. 86 § 1 p.p.s.a – w oparciu o który pełnomocnik Spółki sformułował wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków – stanowi, iż jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 p.p.s.a. - pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze ustanowione w wymienionych przepisach przesłanki przywrócenia terminu i stwierdzając, że warunki formalne złożenia wniosku w tym przedmiocie zostały spełnione – ocenie Sądu poddana być musiała merytoryczna przesłanka decydująca o zasadności wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie kryterium braku winy w uchybieniu terminu. Spełnienie tej przesłanki wymaga uprawdopodobnienia przez stronę, że dołożyła szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej, przy czym przepis nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (por. np. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego II, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego (M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego III, s. 362) panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 154/09. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku jak również, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. Staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętnego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Przywrócenie terminu w związku z jego uchybieniem nie jest też dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie zwrócić należy, w pierwszej kolejności uwagę na fakt, iż stroną skarżącą jest spółka akcyjna, a więc podmiot prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą, posiadający wymagane przepisami prawa organy, które winny z należytą starannością działać w jego imieniu. Obowiązkiem osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą w formie spółki prawa handlowego jest należyte zorganizowanie obsługi biurowo-administracyjnej i prawnej, za której funkcjonowanie ponosi on odpowiedzialność. (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt II GZ 112/06 oraz z dnia 27 maja 2009r. I GZ 63/09) Brak należytej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej dostrzegł Sąd choćby we wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, wedle której główna księgowa była jedyną osobą umocowaną do działania w imieniu Spółki w sprawach podatkowych. Przytoczona okoliczność nie mogła więc uzasadniać braku winy strony w uchybieniu terminu, zwłaszcza, iż – co jest Sądowi wiadome z urzędu – skarżąca Spółka jako strona innych postępowań toczących się przed tut. Sądem /także w sprawach interpretacji podatkowych/ reprezentowana jest przez profesjonalnych pełnomocników. Wina w uchybieniu terminu związana więc była z niewłaściwą organizacją pracy w Spółce, gdyż w sytuacji wniesienia skargi do sądu administracyjnego władze Spółki które wcześniej udzieliły pełnomocnictwa głównej księgowej/ powinny liczyć się z otrzymywaniem korespondencji sądowej i odpowiadaniem na wezwania Sądu, szczególnie w sytuacji gdy udzieliły wyznaczonemu pełnomocnikowi najpierw urlopu okolicznościowego a potem urlopu wypoczynkowego. Zauważyć też należy, iż w przedstawionych wnioskach urlopowych wskazana została osoba zastępująca główną księgową a więc już chociażby ona winna nadać bieg sprawom prowadzonym przez urlopowanego pracownika lub przekazać je do właściwej jednostki organizacyjnej Spółki. Sprawy wewnętrznej organizacji Spółki w żadnym wypadku nie mogą być podstawą do uznania, iż zaistniałe z powodu tej organizacji uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, było niezawinione. Działanie takie nie może być uznane za uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu. Nie został bowiem zachowany należyty miernik staranności, którego można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, a już w szczególności od osoby prawnej prowadzącej działalność w formie spółki akcyjnej. Należy przy tym wskazać, iż w sytuacji gdy skargę podpisano jednie nazwiskiem osoby ją wnoszącej, bez wskazania pełnionej w Spółce funkcji a do skargi nie dołączono pełnomocnictwa Sąd skierował wezwanie o uzupełnienie braków formalnych bezpośrednio do Spółki, a nie do osoby podpisanej pod skargą. Strona skarżąca posiadała więc bezpośrednią wiedzę o doręczonym wezwaniu, nie zostało ono ujawnione tylko urlopowanemu pełnomocnikowi, co tym bardziej przemawia przeciwko przyjęciu braku winy strony w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.