I SA/Kr 1827/02
WyrokWSA w Krakowie2005-04-01
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota wypłacona pracownikowi jako "bonus relokacyjny" w związku ze zmianą miejsca pracy na mocy porozumienia zmieniającego umowę o pracę, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który dotyczy kosztów przeniesienia służbowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zwolnienie podatkowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy wyłącznie osób pozostających w stosunku służbowym, a nie pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Zmiana miejsca pracy pracownika na mocy porozumienia zmieniającego umowę o pracę nie stanowi przeniesienia służbowego, w związku z czym przyznany "bonus relokacyjny" nie jest objęty tym zwolnieniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej spółki z tytułu niepobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od "bonusu relokacyjnego" wypłaconego pracownikowi. Organ podatkowy uznał, że bonus ten nie podlega zwolnieniu podatkowemu, ponieważ pracownik był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a nie stosunku służbowego. Izba Skarbowa utrzymała decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Bogusław Wolas WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba (spr) Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu l kwietnia 2005r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 24 czerwca 2002r. Nr.[...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu nie pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc październik 1999r. -skargę oddala
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2002 roku nr [...] określił odpowiedzialność podatkową płatnika "A.. Spółka z o.o. w K. z tytułu nie pobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od przychodów wypłaconych pracownikowi ze stosunku pracy za miesiąc październik 1999 roku w wysokości 22.950,30 zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej, liczone na dzień wydania decyzji. Powyższa zaległość powstała - zdaniem Inspektora - na skutek uznania przez spółkę kwoty wypłaconego "bonusa relokacyjnego" za przychód zwolniony z opodatkowania. Wymieniony wyżej bonus został wypłacony w dniu 1[...]10.1999 roku w kwocie 104.562,05 zł J. K., pracownikowi spółki, którego miejscem zamieszkania i wykonywania pracy była Ł. a od dnia [...].10.1999 roku na mocy porozumienia zmieniającego umowę o pracę miejscem pracy stał się K. W uzasadnieniu decyzji powołano przepis art. 21 ust 1 pkt 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 14 z 2000 roku poz. 176 ze zm./ zwalniający tego typu świadczenia od podatku dochodowego jednakże tylko w przypadku kwot otrzymanych przez osoby fizyczne, których związek z pracodawcą określa stosunek służbowy a więc np. żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy UOP, Policji, Służby Więziennej, czy funkcjonariuszy Celnych. Zasadność powyższego stanowiska potwierdzona została także w wyroku NSA z dnia 26.02.2001 roku sygn. I SA/Ka 2247/99.
Odwołanie płatnika nie zostało uwzględnione. Izba Skarbowa decyzją z dnia[...] czerwca 2002 roku nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję i podzieliła w całości rozważania prawne organu podatkowego pierwszej instancji. Dodatkowo podniosła, że organ dokonując takiej interpretacji art. 21 ust 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wziął pod uwagę także treść art. 12 ust 4 ustawy, który określa pojęcie pracownika oraz art. 10 ust 1 pkt 1, który jako jedno ze źródeł przychodu wskazuje - między innymi - osobno stosunek służbowy i stosunek pracy w różnych jego postaciach. Dalej odwołał się do art. 2 Kodeksu pracy, precyzującego pojęcie pracownika jako osoby zatrudnionej na podstawie różnorodnych stosunków pracy, różniących się od siebie. Żaden z nich nie został określony jako stosunek służbowy z czego wynika, że zwolnienie podatkowe o którym mowa dotyczy osób zatrudnionych np. w wojsku, policji i innych jednostkach czy służbach, normowanych ustawami z zakresu prawa administracyjnego. Osoby te są więc w istocie funkcjonariuszami a nie pracownikami, ich prawa i obowiązki normują ustawy zwane pragmatykami służbowymi nie Kodeks pracy. Nadto kodeks pracy nie zna pojęcia przeniesienia służbowego a zmiana miejsca pracy następuje poprzez wypowiedzenie lub porozumienie zmieniające warunki pracy, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie "A." Spółka z o.o. w K. zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 21 ust l pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędną wykładnię i niezastosowanie. Domagając się uchylenia decyzji skarżący podniósł, że wspomniany przepis posługuje się pojęciem pracownika jako osoby pozostającej zarówno w stosunku pracy jak i w stosunku służbowym. Na gruncie przepisów podatkowych, zgodnie z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w pierwszej kolejności winna być zastosowana wykładnia literalna a ta jednoznacznie przemawia za stanowiskiem skarżącego. Skarżący nie zgodził się też z twierdzeniem, że do osób pozostających w stosunku pracy nie ma zastosowania pojęcie "przeniesienia służbowego" a dla potwierdzenia powyższego stanowiska odwołał się także do treści innych ustaw. Konkludując, uznał za nieuzasadniony pogląd Izby Skarbowej, że wypłacone pracownikom kwoty z tytułu przeniesienia służbowego nie są zwolnione z opodatkowania.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi jako pozbawionej podstaw faktycznych i prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Skarga nie jest zasadna albowiem objęta nią decyzja nie narusza prawa materialnego a postępowanie j ą poprzedzające zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami regulującymi postępowania podatkowe.
Na wstępie rozważań nad zasadnością skargi należy wskazać , że rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z dyspozycją art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz 1271 ze zm./- stanowiącego , że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Spór między stronami sprowadzał się do zakresu zwolnienia podatkowego, określonego w art. 21 ust 1 pkt 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz.U. nr 14 z 2000 roku poz. 176 ze zm./. Dla jego rozstrzygnięcia niewątpliwie istotna jest treść art. 10 tej ustawy, szczegółowo wymieniającego źródła przychodów do których należą między innymi stosunek służbowy i stosunek pracy. Wyjaśnienie tych pojęć -jak słusznie wskazuj ą organy podatkowe - odnaleźć można na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1976 roku Kodeks pracy, która w art. 2 definiuje pojęcie "pracownika", jest nim osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nawiązanie umowy o pracę następuje więc na podstawie umowy o pracę bądź innych wymienionych czynności prawnych.
Podkreślić należy, iż żaden ze stosunków pracy wymienionych w Kodeksie pracy nie został określony jako stosunek służbowy jak również, że Kodeks pracy reguluje wyłącznie prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Poza nim pozostają stosunki służbowe występujące np. w jednostkach zmilitaryzowanych a nadto regulowane ustawami zaliczanymi do prawa administracyjnego. Osoby zatrudnione w tych służbach są funkcjonariuszami a nie pracownikami, ich prawa ii obowiązki reguluj ą pragmatyki służbowe.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zarówno w prawie pracy jak i w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia się stosunek pracy i stosunek służbowy.
Odnosząc powyższe do treści art. 21 ust l pkt 14 cytowanej ustawy, stanowiącego, że "wolne od podatku są dochody otrzymane przez pracowników z tytułu zwrotu kosztów przeniesienia służbowego oraz zasiłków na zagospodarowanie i osiedlenie w związku z przeniesieniem służbowym...", zasadny jest pogląd, że zapis ten dotyczy wyłącznie kwot otrzymywanych przez osoby fizyczne, których związek z pracodawcą określa stosunek służbowy.
Sporny w niniejszej sprawie problem był już analizowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 26 lutego 2000 roku sygn. I SA/Ka 2247/99 stwierdził ; ..." kwoty stanowiące koszt przeniesienia pracownika na podstawie umowy o pracę oraz kwota rekompensująca mu koszty wynajmu lokalu mieszkalnego w związku z takim przeniesieniem nie są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych " / Pr. Gosp. 2001/1 1/47/.
Rozróżnienie stosunku pracy od stosunku służbowego ma więc znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a zwłaszcza możliwości zastosowania art. 21 ust 1 pkt 14 cytowanej ustawy albowiem wobec pracownika, któremu przyznano tzw. bonus relokacyjny nie zastosowano przeniesienia służbowego lecz doszło do zmiany jego miejsca pracy poprzez stosowne porozumienie zmieniające umowę o pracę. Zmiana miejsca pracy była więc skutkiem zgodnego oświadczenia woli stron stosunku pracy a nie skutkiem przeniesienia służbowego. Z tego względu brak było podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego w przedmiocie możliwości skorzystania z omawianego zwolnienia podatkowego.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło