I SA/Kr 1856/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-09

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej prowadzącej działalność gospodarczą o znacznych rozmiarach można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie prawnej ma charakter fakultatywny i może być przyznane tylko wtedy, gdy wykaże ona brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Posiadanie znacznego majątku, w tym nieruchomości, oraz środków finansowych wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli spółka wykazała stratę, ponieważ strata nie oznacza braku płynności finansowej. Ponadto, podmiot ubiegający się o prawo pomocy powinien wykazać podjęcie działań zmierzających do zdobycia środków na koszty sądowe.
Stan faktyczny
Spółka "M" Sp z o.o. w K. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie gier na automatach, produkcji zabawek oraz usług hotelarskich i restauracyjnych. W 2010 roku spółka osiągnęła przychód w wysokości ponad 169 mln zł, ale zamknęła rok stratą prawie 9,9 mln zł. Posiada kapitał zakładowy w wysokości 1,9 mln zł oraz środki trwałe warte ponad 31 mln zł. Na rachunku bankowym na dzień 31.10.2011 r. miała zgromadzone środki w wysokości 13 161,91 zł. Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od gier za styczeń 2010 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "M" Sp z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 06.09.2011r. ,nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiąc styczeń 2010r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "M" Sp z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 06.09.2011r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiąc styczeń 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy "M" Sp z o.o. w K. zajmuje się głównie działalnością w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych, produkcją gier, zabawek, działalnością hotelarską , restauracyjną, rozrywkową i rekreacyjną. Kapitał zakładowy spółki wynosi 1 928 000 zł., wartość środków trwałych 31 038 967,68 zł. a rachunek zysków i strat z dnia 31.03.2011r. wykazuje, że ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości - 9 890 506,67 zł. przy przychodzie na poziomie 169 514 157 zł. Na dzień 31.12.2010r. spółka posiadała w kasie i na rachunkach kwotę 12 316 251,94 zł. W chwili obecnej ma rachunek bankowy w Banku Spółdzielczym w B., na którym na dzień 31.10.2011r. zgromadzona była kwota 13 161,91 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Analizując więc wniosek tego rodzaju, wypada najpierw zbadać kondycję finansową podmiotu. Później natomiast biorąc pod uwagę jego możliwości płatnicze, z jednej strony i zasadność, w związku z nimi, przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na pozostałe podmioty i współobywateli, z drugiej strony, podjąć należy racjonalne rozstrzygnięcie. Trzeba bowiem mieć na względzie ,iż w przypadku pozytywnego orzeczenia koszty postępowania ponoszą praktycznie inne podmioty i współobywatele. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Sytuacja strony skarżącej nie daje zdaniem orzekającego podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów o czym świadczy wielkość przychodów za 2010r. Wartość kapitału zakładowego spółki jest bardzo wysoka. Na koncie posiada ona kwotę 13 161,91 zł. Dysponuje środkami trwałymi wycenianymi na sumę 31 038 967,68 zł., na które składają się grunty, urządzenia techniczne, maszyny, środki transportu, oraz inne środki trwałe. Podkreślić, natomiast wypada, iż posiadanie majątku , szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki , może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe. (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Spółka wykazała wprawdzie , iż rok 2010 zamknęła stratą, trzeba jednak zauważyć, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11). Ponadto warto zauważyć, iż strona skarżąca prowadząca działalność gospodarczą takiej skali i ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, aby uwiarygodnić deklarowany przez nią brak możliwości płatniczych, powinna też wykazać , iż podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia funduszy na koszty sądowe (por. Jan Paweł Tarno; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504) co jednak w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Należy pamiętać, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania " danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w/w okoliczności, nie zachodzi. Stąd też , przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych byłoby niezasadne. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło