I SA/Kr 1877/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-09

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdy posiada ona znaczny majątek i środki finansowe, mimo wykazanej straty za ostatni rok obrotowy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych osobie prawnej ma charakter fakultatywny i może być przyznane tylko wtedy, gdy wykaże ona brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Posiadanie znacznego majątku, w tym nieruchomości, oraz dostępnych środków finansowych wyklucza przyznanie takiego zwolnienia, nawet jeśli spółka wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym.
Stan faktyczny
Spółka APLAUZ Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier za czerwiec 2010 roku. Spółka prowadzi działalność związaną z grami losowymi, posiada kapitał zakładowy ponad 2 mln zł, środki trwałe o wartości ponad 5 mln zł oraz środki finansowe na rachunkach bankowych. W ostatnim roku obrotowym spółka wykazała stratę ponad 3 mln zł przy przychodzie blisko 16 mln zł. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku APLAUZ Sp. z o.o. w Bielsku - Białej o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 08.09.2011r. ,nr [...] w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2010r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 08.09.2011r. , nr [...], w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy "A" Sp. z o.o. w B. zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy spółki wynosi 2 117 000 zł., wartość środków trwałych 5 191 559,97 zł. a rachunek zysków i strat z dnia 24.03.2011r. wykazuje, że ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości - 3 237 584,63 zł. przy przychodzie na poziomie 15 867 897,15 zł. Na dzień 31.12.2010r. spółka posiadała w kasie i na rachunkach kwotę 94 497,10 zł. W chwili obecnej ma dwa rachunki bankowe, jeden w BRE Banku S.A., na którym na dzień 24.10.2011r. zgromadzona była kwota 5 899,81 zł. , drugi w Banku Spółdzielczym, na którym na dzień 28.10.2011r. znajdowała się suma 77,90 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy . Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Analizując więc wniosek tego rodzaju, wypada najpierw zbadać kondycję finansową podmiotu. Później natomiast biorąc pod uwagę jego możliwości płatnicze, z jednej strony i zasadność, w związku z nimi, przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na pozostałe podmioty i współobywateli, z drugiej strony, podjąć należy racjonalne rozstrzygnięcie. Trzeba bowiem mieć na względzie ,iż w przypadku pozytywnego orzeczenia koszty postępowania ponoszą praktycznie inne podmioty i współobywatele. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Sytuacja strony skarżącej nie daje zdaniem orzekającego podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów o czym świadczy wielkość przychodów za 2010r. Wartość kapitału zakładowego spółki jest bardzo wysoka. Dysponuje ona środkami trwałymi wycenianymi na kwotę 5 191 559,97 zł., na które składają się grunty , budynki, lokale, obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne, maszyny oraz środki transportu. Podkreślić, natomiast wypada, iż posiadanie majątku , szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki , może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe. (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Spółka wykazała wprawdzie , iż rok 2010 zamknęła stratą, trzeba jednak zauważyć, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11). Podkreślić wreszcie trzeba, iż spółka posiada obecnie środki finansowe. Na obu rachunkach bankowych zgromadzona jest bowiem łączna kwota 5 977,71 zł. (5 899,81 zł. + 77,90 zł. = 5 977,71 zł. ), przy czym z dokumentu bankowego – wyciąg nr 25, z dnia 24.10.2011r. nie wynika, jak twierdzi wnioskodawca, jakoby jakaś suma została zajęta lub zablokowana. Należy pamiętać, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania " danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w/w okoliczności nie zachodzi. Stąd też , przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych byłoby niezasadne. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło