I SA/Kr 2016/14
WyrokWSA w Krakowie2015-05-21
Skład orzekający: Inga Gołowska, Waldemar Michaldo, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia, pomimo udokumentowanego przewlekłego stanu zdrowia wnioskodawcy i jego trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Organ rentowy nieprawidłowo odmówił umorzenia odsetek za zwłokę, ponieważ nie przeprowadził rzetelnej analizy sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, ignorując przesłanki wskazane w przepisach dotyczących umarzania należności, w szczególności w kontekście przewlekłej choroby i konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Sąd, związany wcześniejszym wyrokiem, uchylił decyzje organów, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległych składek na ubezpieczenia. Organ rentowy dwukrotnie odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie, mimo udokumentowanych problemów zdrowotnych i trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił poprzednie decyzje, wskazując na błędy w ocenie materiału dowodowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ponownie odmówił umorzenia, co doprowadziło do kolejnej skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 listopada 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 5 września 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 2016/14 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r., sprawy ze skargi K. K. – K., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 17 listopada 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od niewpłaconych składek na ubezpieczenia, - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia 5 września 2014 r.
W dniu 9 lipca 2013 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek Pana W. K. o umorzenie odsetek od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia.
Po rozpatrzeniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] decyzją dnia 5 września 2013 r. o sygn. [...] odmówił wnioskodawcy umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia za prowadzącego działalność gospodarczą, w łącznej kwocie 1.544,00 zł. oraz za pracowników w części finansowanej przez płatnika, jak również odsetek od składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych, w łącznej kwocie 15.261,00 zł. Płatnik niezadowolony z negatywnej dla niego decyzji pismem z dnia 19.09.2013 r. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy.
Zakład po ponownym rozpatrzeniu sprawy o umorzenie odsetek decyzją z dnia 21.10.2013 r., nr: [...] utrzymał w mocy poprzedzającą ją decyzję I instancji, z dnia 05.09.2013 r., gdyż stwierdził, że jest ona prawidłowa.
Zobowiązany, niezadowolony z podjętego rozstrzygnięcia, w dniu 06.11.2013 r. za pośrednictwem Zakładu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję II instancji.
Wyrokiem z dnia 26.03.2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1971/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 21.10.2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji, z dnia 05.09.2013 r.
WSA w Krakowie stwierdził, iż należy podkreślić, że choroby typu: epilepsja połączona z problemami natury psychoneurologicznymi (opisanymi szczegółowo w aktach zgromadzonych przez organ) nie są schorzeniami, które umożliwiają pracę zarobkową – co potwierdziło również orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy. Sąd podniósł też, że zgodnie z zasadami logiki można przyjąć, że są to tego typu dolegliwości, które nie ustąpią w najbliższym czasie i nadal będą ograniczać możliwości podjęcia stałego zatrudnienia. Dodatkowo, skarżący z ww. powodów szczegółowo opisanych przez pełnomocnika (spór z ciotką co do mieszkania i brak chętnych na wydzierżawienie gospodarstwa rolnego), praktycznie nie mógł czerpać dochodów z posiadanych nieruchomości (czynsz z najmu lub czynsz dzierżawny).
Twierdzenia organu, że sytuacja skarżącego (materialna i zdrowotna) nie uniemożliwiała mu spłaty zadłużenia, były zdaniem Sądu, wręcz sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co stanowiło o całkowicie dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, przez organ.
W ocenie WSA w Krakowie, organ, zarówno na etapie wydawania pierwotnej decyzji jak i przy powtórnie przeprowadzonym postępowaniu, nie przeprowadził rzetelnej analizy sytuacji materialnej skarżącego popadając w sprzeczność z istotą ubezpieczenia społecznego. Sąd stwierdził, że jest to system ustawowo zagwarantowanych świadczeń związanych z pracą, służących zaspokojeniu potrzeb wywołanych przez zdarzenia losowe i finansowanych przez ubezpieczonych na zasadzie rozłożenia ich ciężaru na osoby do nich następnie uprawnione. Mieszcząca się w tym systemie również funkcja ochronna ubezpieczenia społecznego nie pozwala jednak na egzekwowanie niespłaconych zaległości w każdej sytuacji, bez względu na konsekwencje dla zobowiązanego i jego rodziny.
W konsekwencji, Sąd z powodu naruszenia art. 80 i 107 §3 k.p.a. w zw. z §3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, uchylił obie w/w decyzje.
W związku z przedmiotowym wyrokiem WSA w Krakowie z 26.03.2014 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie w dniu 21.07.2014 r. wszczął postępowanie, dotyczące umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenia: społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP, zainicjowane wnioskiem W. K., z dnia 09.07.2013 r.
W dniu 05.09.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wydał decyzję nr [...], w której ponownie odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia, za prowadzącego działalność gospodarczą oraz za pracowników w części finansowanej przez płatnika, jak również odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.
Organ w w/w decyzji ustalił, że w stosunku do W. K. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne, obejmujące należności na FUS, FUZ, oraz FP. On sam jest natomiast rozwiedziony od dnia 04.06.2003r. i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie pracuje a źródłem jego dochodu jest zasiłek stały w wysokości 529 zł., miesięcznie, przyznany przez GOPS w [...], na okres od 01.03.2014r. do 31.07.2015r. Czynsz za lokal w którym przebywa strona, w wysokości 768,39 zł., miesięcznie, regulowany jest przez A. K. a koszty związane z leczeniem zostały określone na kwotę ok. 529 zł. Organ uznał zły stan zdrowia strony , co zostało, według niego, potwierdzone obszerną dokumentacją. Na podstawie opinii sądowo – lekarskiej, wydanej na polecenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie, z dnia 22.09.2004r. ustalono, że w opinii biegłych tj. internisty i neurochirurga strona choruje na nadciśnienie tętnicze, posiada żylaki odbytu, nieżyt błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, bez upośledzenia odżywiania oraz znajduje się w stanie po wycięciu wyrostka robaczkowego. W opinii sądowo – psychiatrycznej rozpoznano sytuacyjnie uwarunkowane zaburzenia nerwicowe typu neurasteniczno – przygnębiennego z komponentem wegetatywnym. Wynik badania serologicznego wnioskodawcy, z dnia 28.06.2010r., w kierunku kiły, wskazał z kolei na zarażenie tą chorobą. W kolejnej opinii sądowo – lekarskiej, wydanej na polecenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie, z dnia 06.11.2010r. biegli wskazali, że W. K. był hospotalizowany z powodu zapalenia wyrostka robaczkowego a leczenie psychiatryczne podjął ok. 1-2 miesięcy po operacji, z powodu tego , że czuł się załamany. Ustalono, że cierpi na bezsenność i ma lęki. Orzeczeniem z dnia 03.04.2012r. W. K. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z uwagi na choroby neurologiczne oraz psychiczne. Orzeczenie zostało wydane do dnia 31.07.2015r. W dniu 04.06.2012r. dokonano korekty orzeczenia z dnia 03.04.2012r. , w którym stwierdzono, że W. K. jest niezdolny do pracy, a nie jak wcześniej wskazano, iż może pracować w warunkach pracy chronionej.
Organ zaznaczył, iż wnioskodawca w kwestionariuszu osobowym, z dnia 28.07.2014r. wskazał, że posiada zadłużenie w bankach na kwotę 30 000 zł., zobowiązania wobec osób fizycznych, wynikające z wyroku sądowego z grudnia 2013r., w kwocie 18 000 zł i inne zobowiązania w kwocie ok. 20 000 zł. ale nie udokumentował tego.
Organ wydając decyzję z dnia 05.09.2014 r. miał do dyspozycji, przedłożone do akt, postanowienie Sądu Rejonowego dla [...], z dnia 19.04.2013r., sygn. akt [...], którym przyznano małżonce W. K. prawo do najmu lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku przy ul. [...] w [...]. Sąd zasądził ponadto tytułem spłaty od A. K. , na rzecz W. K. , kwotę 16 972,47 zł. Strona została też zobowiązana do opuszczenia oraz opróżnienia ze swoich rzeczy w/w lokalu, ale dopiero po przyznaniu przez Urząd Miasta lokalu socjalnego z zasobów Gminy Miejskiej. Do akt spawy zobowiązany przedłożył również umowę użyczenia nieruchomości, położonej w P., zawartą z A. K.
Organ ustalił również, że w wyniku mowy darowizny z dnia 21.02.2014r. dwie nieruchomości stanowiące uprzednio własność W. K. tj. lokal stanowiący odrębną nieruchomość, o pow. 42,4 m2, położony przy ul. F. 7/63 w [...], (wolny od zabezpieczeń), dla którego urządzona jest księga wieczysta nr [...] oraz nieruchomość gruntowa, o pow. 3900 m2, położona w miejscowości P., w powiecie [...] (na której Zakład dokonał już zabezpieczenia zadłużenia) dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...], stały się własnością jego córki J. K..
Przy tak ustalonym stanie faktycznym organ powołał regulację z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz z §3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, dotyczące przesłanek umorzenia należności i stwierdził, że w omawianej sprawie nie zachodzą one.
Argumentując to stanowisko wywiódł, że instytucja umarzania należności składkowych oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym, co oznacza, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie umarzania należności należy każdorazowo do organu rentowego, który wydając decyzję w ustalonym stanie faktycznym może ale nie musi umorzyć zaległości składkowe, o czym przesądził ustawodawca używając zwrotu :"mogą być umorzone". Oznacza to zdaniem organu, że organ wydając decyzję , przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość , a nie obowiązek umarzania należności, nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 w/w ustawy lub przepisach w/w rozporządzenia.
Organ uznał, że w przypadku W. K. nie zachodzi całkowita nieściągalność. Fakt , że strona posiada stałe źródło dochodu w postaci zasiłku stałego a czynsz za lokal , w którym przebywa, reguluje A. K. przesądzają natomiast o tym, że podstawowe jego potrzeby są zaspokojone. Wobec tego nie zachodzi obawa , że spłata należności z tytułu odsetek pociągnie za sobą groźbę pozbawienia zobowiązanego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Organ nie zakwestionował sytuacji zdrowotnej skarżącego, bowiem był ona udokumentowana. Stwierdził jednak, że nie stanowi ona przesłanki przemawiającej za umorzeniem odsetek, albowiem wnioskodawca nie wykazał aby sytuacja zdrowotna uniemożliwiała mu dokonanie zapłaty należnych odsetek , bądź mogła spowodować zagrożenie dla jego egzystencji. Organ doszedł też do wniosku, że sytuacja materialna W. K. chociaż jest trudna , to jest stabilna. Zatem nie daje wystarczających podstaw aby uznać , iż spłata przez niego zobowiązania z tytułu należności ZUS mogłaby pociągnąć za sobą negatywne skutki w sferze socjalno – bytowej. Zakład uznał , że sytuacja w jakiej znalazł się zobowiązany nie ma charakteru trwałego a jedynie tymczasowy.
W końcowej części uzasadnienia przedmiotowej decyzji organ podniósł , że za odmową umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę przemawia ponadto interes społeczny, który należy rozumieć nie tylko jako korzyść służącą ogółowi ubezpieczonych, czyli respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa, takich jak solidarność społeczna , sprawiedliwość. Przez interes społeczny, zdaniem organu, należy również rozumieć zapewnienie maksymalnych dochodów przez budżet państwa, ale również ograniczenie jego ewentualnych wydatków. Składki opłacane przez podatników przeznaczane są na zapewnienie bieżącej ochrony ubezpieczeniowej. Umorzenie należności mogłoby powodować uszczuplenie środków przeznaczonych na wypłatę świadczeń, a zatem oznaczałoby , iż nie jest zapewnione bezpieczeństwo socjalne społeczeństwa.
W dniu 10 września 2014 r. W. K. złożył do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia.
Wnioskodawca zarzucił organowi błędną ocenę stanu faktycznego oraz fałszowanie dowodów dot. zarówno stanu faktycznego jak i sytuacji zdrowotnej. W. K. poprosił w szczególności o uwzględnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 26.03.2014 r., a przede wszystkim wierszy od 14 do 21 strony 8 jego uzasadnienia.
Zobowiązany podał, że powodem nie opłacania składek - był ZUS, który pozbawił go dochodów, w okresie od stycznia 2002 r. do sierpnia 2005 r., wówczas bowiem odmówiono mu prawa do świadczeń rentowych, które wtedy były jego jedynym źródłem dochodów.
Wnioskodawca zarzucił organowi również nierzetelne przeprowadzenie dochodzenia w sprawie, ponieważ zgodnie postanowieniem, z dnia 17.12.2013 r. to W. K. miał wypłacić A. K. kwotę 15.128,00 zł, a nie jak to stwierdzono, A. K. miała obowiązek dokonania zapłaty na jego rzecz przedmiotowej kwoty.
W. K. podał, iż zamieszkuje obecnie z matką, która jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej opieki, bowiem jest chora na Chorobę Parkinsona i inne bardzo poważne schorzenia, w tym kardiologiczne, nefrologiczne oraz neurologiczne. W domu matki mieszka również jej brat mający 87 lat. Jest on od urodzenia upośledzony, leżący i wymaga całodobowej opieki.
Odnosząc się do kwestii posiadanych nieruchomości, przekazanych córce zobowiązany wskazał, iż nie posiadał środków na ich utrzymanie tj. na podatek od gruntów i inne opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości, a nawet zwykłe wykoszenie trawy, dlatego też oddał je córce. Ponadto W. K. wskazał, iż ZUS błędnie ustalił, że to jego była żona była najemcą, podczas gdy była nim córka J. M. K. Z przedmiotowej nieruchomości wnioskodawca nie czerpał jednak żadnych korzyści. Od 2002 r. bezskutecznie, z uwagi na wiejskie położenie i odległość , czyniono starania zmierzające do jej wynajęcia.
W. K. podkreślił, że sytuacja osobista tj. targnięcie się na własne życie, pogarszający się stan zdrowia, w tym wykrycie kolejnych nieuleczalnych schorzeń, brak środków do życia, eksmisja z mieszkania w marcu tego roku i bardzo wielkie skonfliktowanie z byłą żoną doprowadziły do pogorszenia się jego zdrowia, w tym przede wszystkim psychicznego.
Decyzją z dnia 17.11.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS Oddział w [...] z dnia 05.09.2014 r. o sygn. [...].
Dokonując ustaleń faktycznych organ stwierdził , że W. K. prowadził działalność gospodarczą tj. pracownię cukierniczą pod nazwą Firma W. W. K. Zobowiązany był zgłoszony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do obowiązkowych ubezpieczeń w okresie od co najmniej 01.01.1999 r. do 16.10.2007 r. W dniu 15.01.2013 r. W. K. złożył natomiast na podstawie ustawy "abolicyjnej" wniosek o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. W dniu 29.03.2013 r. wydana została decyzja o warunkach umorzenia nr [...], zgodnie z którą umorzeniu będą podlegały należności za prowadzącego działalność gospodarczą, dotyczące : składek na ubezpieczenia społeczne za okres: 04/2001 - 07/2001r., 10/2001 -10/2002 r. w kwocie 6.257,88 zł wraz z odsetkami w kwocie 9.199,46 zł; składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: 04/2001 – 07/2001r., 11/2001 -10/2002 r. w kwocie 1.370,84 zł wraz z odsetkami w kwocie 1.996,98 zł; składek na Fundusz Pracy za okres: 04/2001 - 07/2001 r., 10/2001 - 10/2002 r. w kwocie 484,00 zł., wraz z odsetkami w kwocie 717,70 zł.
W związku ze złożonym przez płatnika w dniu 15.01.2013 r. wnioskiem abolicyjnym postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w stosunku do W. K. zostało zawieszone.
Organ uznał, że w oparciu o przeprowadzone badanie oraz analizę udostępnionej dokumentacji lekarskiej stwierdzono u skarżącego następujące schorzenia: organiczne zaburzenia depresyjne zaostrzone reaktywne, padaczkę, kiłę wczesną oraz początkowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Ponadto uznano w/w niezdolnego do dotychczasowego zatrudnienia od 02/2010 r. do 12/2012 r. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z dnia 03.04.2012 r. W. K. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z uwagi na epilepsję, choroby neurologiczne oraz choroby psychiczne. Orzeczenie zostało wydane do 31.07.2015 r. W dniu 04,06.2012 r. dokonano korekty orzeczenia z dnia 03.04.2012 r., w którym wskazano, iż W. K. jest niezdolny do pracy, a nie jak wcześniej wskazano, iż może pracować w warunkach pracy chronionej. Organ stwierdził też , że sytuacja zdrowotna skarżącego jest dla niego udowodniona.
Zaznaczył również , że postanowieniem końcowym o sygn. akt [...], z dnia 19.04.2013 r. Sąd Rejonowy dla [...] przyznał małżonce W. K. prawo do najmu lokalu mieszkalnego nr 1 położonego w budynku mieszkalnym przy ul. [...], w [...], a ponadto zasądził tytułem spłaty od wnioskodawczyni tj. A. K., na rzecz W. K., kwotę 16.972,47 zł. Strona została też zobowiązana do opuszczenia i opróżnienia ze swoich rzeczy lokal mieszkalny, ale dopiero po przyznaniu przez Urząd Miasta lokalu socjalnego z zasobów Gminy Miejskiej. Postanowieniem z dnia 17.12.2013 r. Sąd Okręgowy w [...]. Wydział II Cywilny Odwoławczy zmienił powyższe postanowienie w ten sposób, iż zasądził od uczestnika W. K. na rzecz wnioskodawczyni tj. A. K. kwotę 15.128,00 zł.
W kwestiach dotyczących przekazania posiadanych nieruchomości córce oraz zadłużenia skarżącego, ustalenia organu były takie same jak ustalenia organu I instancji. Z tym , że ujawnione zostało pismo z dnia 24.06.2014 r. wystawione przez C. wskazujące, iż W. K. posiada następujące zadłużenia, z tytułu: kredytu gotówkowego nr [...] - 1.048,71 zł, ; karty kredytowej nr [...] - 2.714,12 zł,; karty kredytowej nr [...] - 2.474,94 zł; zadłużenia w ROR - 2.649,69 zł. W przypadku dwóch ostatnich produktów bank wypowiedział dodatkowo umowy. Powołana została też decyzja z dnia 16.06.2014 r. Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przyznająca W. K. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej, w wysokości 529,00 zł.
Analiza prawna stanu faktycznego została dokonana przez organ, podobnie jak w przypadku I instancji w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz z §3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Organ ponownie wywiódł, że rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia należności następuje w drodze "uznania administracyjnego", czyli w oparciu o posiadany materiał dowodowy w indywidualnej sprawie , może ale nie musi umorzyć zaległości.
Stwierdził, że poprzednio wydana decyzja jest prawidłowa. W wyniku przeprowadzonego swojego postępowania w sprawie, doszedł do takiej samej konkluzji jak Zakład uprzednio. Nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się więc z rozstrzygnięciem zawartym w pierwszej decyzji -chodzi tu o rezultat co do zgodności z prawem, a także ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia. Stwierdzono więc, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność składek oraz nie zachodzą szczególne okoliczności umorzenia w przypadku niestwierdzenia całkowitej nieściągalności, wobec czego nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności, które są określone w przepisie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Organ podniósł, że co do lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. [...] w [...] ma możliwość wystąpienia do Sądu z powództwem o uznanie bezskuteczności czynności prawnej polegającej na przeniesieniu własności nieruchomości na córkę zobowiązanego z pokrzywdzeniem wierzyciela (skarga pauliańska), zgodnie z artykułami 527 - 534 k.c. Powołał przy tym wyrok SN z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt [...]. Natomiast w przypadku nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości [...], na której została ustanowiona hipoteka, celem zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności, wynikającej z określonego stosunku prawnego, którą są nieopłacone należności z tytułu składek Zakład może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości tj. aktualnie od J. M. K.
Organ stwierdził, że ma więc w dalszym ciągu możliwość dochodzenia zaspokojenia należności z tytułu składek, co na pewno uczyni.
Organ podniósł też, że do tej pory nie stwierdzono całkowitego braku majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji, którą zawieszono i na obecnym etapie postępowania nie można jednoznacznie stwierdzić, iż w toku podejmowanych czynności egzekucyjnych nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, a jednocześnie wpływających na obniżenie zaległości składkowych.
W kwestii interpretacji art. 28 ust. 3a w/w ustawy Zakład zauważył , że ważny interes dłużnika w rozumieniu tego przepisu, nie zwalnia organu rentowego od dbałości o interes Skarbu Państwa, który jest utożsamiany z interesem ogólnospołecznym rozumianym jako konieczność zapewnienia stałych dochodów, co wymaga skutecznego realizowania należności składkowych. Każdorazowe umorzenie należności z tytułu składek bez wyraźnego uzasadnienia powoduje uprzywilejowane traktowanie jednych płatników w stosunku do innych.
Organ stwierdził, że potrzeby bytowe zobowiązanego są w całości zaspokajane, wobec tego nie zachodzi obawa, że spłata należności z tytułu odsetek pociągnie za sobą groźbę pozbawienia zobowiązanego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Organ nie zakwestionował problemów zdrowotnych skarżącego i przyjął je za udowodnione. Fakt, iż W. K. przekazał w ramach darowizny majątek ruchomy swojej córce powoduje jednak, że Zakład nie może się przychylić do wniosku o umorzenie.
Na przedmiotową decyzję W. K. złożył skargę, w której podniósł dotychczasową argumentację. Zaznaczył też , żę mama , którą się opiekował 24 godziny na dobę odeszła. Podkreślił również, że kiła doprowadziła do uszkodzenia centralnego układu nerwowego (kiła oun), nieodwracalnych zmian oka prawego, uszkodzenia mózgu. Ataki padaczki występują natomiast 10 -12 razy w miesiącu. Podczas ataków skarżący oddaje mocz i kał oraz rzuca nim, przygryza język. W ich wyniku ma też uszkodzone przednie zęby. Skarżący podniósł , że jest też leczony z powodu przewlekłego zapalenia jelita grubego i ciężkiego, objawiającego się częstymi biegunkami oraz wzdęciami.
W odpowiedzi na skargę ZUS podzielił swoje dotychczasowe stanowisko oraz determinującą ją argumentację. W szczególności zaznaczył , iż podejmując rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym i nie ma obowiązku umarzania należności, zwłaszcza gdy dostrzega realne szanse na ich odzyskanie od zobowiązanego. Nadto nawet w sytuacji gdyby strona udowodniła przesłanki do umorzenia organ administracyjny może w ramach swobodnego uznania wydać decyzję odmowną biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważy co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne opiera się więc na kryterium legalności.
Sąd administracyjny orzekając rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c p.p.s.a), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Warto zauważyć , że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a).
Rozważania zacząć należy od podkreślenia , iż w przedmiotowej sprawie zapadł już wyrok WSA w Krakowie.
W związku z tym należy wskazać ,że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Uregulowanie zawarte w tym artykule oznacza więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22.03.1999r., sygn. IV SA 527/97).
Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Naruszenie przez organy administracyjne zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie organ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań WSA w Krakowie, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.03.2014r., co determinuje przedmiotowe rozstrzygnięcie. Tym bardzie zasadna staję się więc potrzeba szczegółowej analizy aspektów prawnych w odniesieniu do stanu faktycznego.
Punktem wyjścia tej analizy jest art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r.,poz. 121), który stanowi, iż: należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Z ust. 2 art. 28 tej ustawy wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Jak stanowi zaś ust. 3 wymienionego przepisu, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Z kolei, z ust. 3a art. 28 powołanej ustawy wynika, że ustawodawca przyjął również i takie rozwiązanie, w świetle którego, niezależnie od sytuacji objętych hipotezą powyżej przywołanych przepisów, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 28 ust. 3b w/w ustawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał dnia 31 lipca 2003 r. Rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Stosownie do jego § 3 ust. 1 Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Ust. 4 art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi natomiast , że umorzenie składek powoduje takżę umorzenie odsetek za zwłokę , kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Zaznaczyć też wypada, że do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie : ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne (art. 32 w/w ustawy).
Na gruncie powołanych przepisów można więc wyodrębnić katalog przesłanek umorzenia dotyczący całkowitej nieściągalności oraz katalog przesłanek umorzenia w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności, kiedy ubezpieczeni są równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia.
Z treści przytoczonych przepisów wynika też, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15.01.2008 r., sygn. II GSK 321/07). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.
Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.
W sytuacji wykazania przez stronę spełnienia ustawowej przesłanki umorzenia wnioskowanej należności składkowej, uznaniowy charakter decyzji ZUS mógłby tylko wówczas prowadzić do odmowy uwzględnienia wniosku, gdyby żądaniu strony organ przeciwstawił i należycie umotywował zaistnienie ważnego interesu społecznego, który przemawia za odmową uwzględnienia wniosku strony, mimo wykazania przez nią spełnienia ustawowej przesłanki umorzenia, co oznacza, że bez wykazania przez organ ważnego interesu, który przemawiałby za odmową uwzględnienia należycie umotywowanego wniosku strony, obarczone dowolnością jest powoływanie się przez ZUS jedynie na uznaniowy charakter omawianej decyzji, jako podstawę odmowy uwzględnienia wniosku strony o umorzenie należności składkowych (por. wyrok NSA z dnia 21.11.2012 r., sygn. II GSK 1625/11 ). W niniejszej sprawie organ natomiast, ciągle, zarówno w I instancji jak i w II instancji przytacza stwierdzenie: "organ może ale nie musi umorzyć zaległości podatkowe".
Ogólna zasada postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. DZ. U. z 2013r., poz. 267, z p.zm.), mająca tu zastosowanie, odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy". Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany - zgodnie z art. 7 k.p.a. - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (por. wyrok NSA z dnia 21.02.2007 r. sygn. II GSK 301/06 ). Poza sporem jest więc, że decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego, nie może być decyzją dowolną, lecz musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Dopiero więc, przeprowadzana na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego analiza sytuacji materialnej zobowiązanego i jego rodziny, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez ryzyka niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny, służy wydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia, które zważywszy na podejmowanie go w ramach uznania administracyjnego wymaga, aby interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone przy uwzględnieniu wskazanych okoliczności.
Nie sposób też nie podkreślić , że w sytuacji gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności - w uzasadnionych przypadkach - organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany jest należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. Sytuacja zaś, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa, nie jest zgodna nie dość, że z interesem zobowiązanego, to jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Argument o permanentnie niezadowalającym stanie finansów ubezpieczeń społecznych mający uzasadniać pierwszeństwo interesu publicznego - w sytuacji uznania go za przekonujący - skutkowałby zaś tym, że norma prawna, która dopuszcza umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, nie mogłaby znaleźć w praktyce w ogóle żądnego zastosowania, co byłoby sprzeczne ze społeczną funkcją omawianej instytucji prawnej (por. wyrok NSA z dnia 20.03. 2007 r. sygn. II GSK 345/06, wyrok NSA z dnia 11.02.2011r., sygn. II GSK 172/10).
Odnosząc się do realiów przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba , że o ile nie można mówić o "całkowitej nieściągalności" w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych to trudno się zgodzić z tezą organu o braku przesłanek umorzenia przedmiotowych należności pomimo ich całkowitej nieściągalności, w rozumieniu § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Nie można bowiem uznać za właściwe twierdzenia organu, w kontekście § 3 ust. 1 pkt. 1) i 3) w/w rozporządzenia, iż Zakład w żadnym wypadku nie kwestionuje sytuacji zdrowotnej zobowiązanego, którą uznał za udokumentowaną (decyzja organu I instancji ), udowodnioną (decyzja organu II instancji) ale nie stanowi ona przesłanki przemawiającej za umorzeniem odsetek, albowiem wnioskodawca nie wykazał aby sytuacja zdrowotna uniemożliwiała mu dokonanie zapłaty należnych odsetek , bądź mogła spowodować zagrożenie dla jego egzystencji (decyzja organu I instancji ) podstawowych potrzeb życiowych (decyzja organu II instancji).
Wystąpienie bowiem u W. K. takich chorób jak :organiczne zaburzenia depresyjne zaostrzone reaktywne, uwarunkowane zaburzenia nerwicowe typu neurasteniczno – przygnębiennego z komponentem wegetatywnym, padaczka z ostrymi atakami 10-12 razy w miesiącu, kiła, która uszkodziła centralny układ nerwowy i oko prawe oraz początkowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, czyni z niego osobę, w stosunku do której z całą pewnością odnosi się pojęcie "przewlekłej choroby zobowiązanego" użyte w § 3 ust. 1 pkt. 3) w/w rozporządzenia.
Wymieniona norma stanowi , iż Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skoro więc zobowiązany udowodnił swój stan zdrowia (co organ przyznał) oraz przedłożył stosowne Orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z dnia 04.06.2012 r., w którym wskazano, iż W. K. jest niezdolny do pracy, zupełnie nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest twierdzenie organu jakoby skarżący był w stanie uzyskać dochód umożliwiający opłacenie należności czy też opłacenie należności nie pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Przy czym zaznaczyć trzeba , że skarżący przesłankę z pkt 3 § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia spełniał niejako kumulatywnie tj. był (i jest) przewlekle chory oraz sprawował opiekę na chorą matką -24 godziny na dobę.
Organ idąc jeszcze dalej w sowich wnioskowaniach, zarówno w I jak i w II instancji doszedł do wniosku , iż tym dochodem umożliwiającym zapłatę należności jest zasiłek stały w wysokości 529 zł., otrzymywany przez W. K. z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], czyli też ze środków społecznych – publicznych.
Ponadto w kontekście schorzeń na które cierpi skarżący a zwłaszcza ich skutków trudno się też zgodzić z opinią organu, że sytuacja, w której znalazł się dłużnik nie ma charakteru trwałego a jedynie przejściowy, dotyczy to zwłaszcza, padaczki czy kiły, która jako późno wykryta, w sposób postępujący degeneruje organizm strony. Tak więć posługiwanie się przez organ pojęciem "stabilnej sytuacji" w stosunku do skarżącego jest nieuprawnione.
W świetle powyżej przedstawionych wywodów nasuwa się więc wniosek o konieczności poddania szczególnie wnikliwej ocenie tego, czy stosując w ramach uznania administracyjnego dyrektywy wyboru konsekwencji prawnej, organ w prawidłowy i należyty sposób wyważył interes zobowiązanego oraz interes społeczny (stan finansów ubezpieczeń społecznych) a w tym zakresie, czy ze względu na okoliczności stanu faktycznego sprawy kierował się adekwatnymi i miarodajnymi dyrektywami wyboru odnośnie do przyjętego kierunku rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W niniejszej sprawie organ już po raz kolejny nie sprostał temu zadaniu, co wynika z przytoczonej przez niego argumentacji dotyczącej "ważnego interesu". Fakt ten musiał być więc podkreślony w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej.
Zaznaczyć też trzeba, iż uchybienie to jest konsekwencją naruszenia w płaszczyźnie procesowej wspomnianego art. 7 k.p.a oraz artykułów dotyczących postępowania dowodowego tj. art. 77§1 k.p.a., który stanowi, iż : organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy i art. 80 k.p.a. stanowiącego, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok WSA w Warszawie, z dnia 08.08.2006r. , sygn. IV SA/Wa 774/06 dotyczący m.in. reguł swobodnej oceny dowodów). Ma to więc w konsekwencji odzwierciedlenie w niepełnie zastosowanej normie art. 107§3 k.p.a. zgodnie z którą uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej(..).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności oraz dokona kompleksowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz prawidłami logiki i doświadczenia życiowego. Na podstawie nowej oceny weźmie pod uwagę ponowne wyważenie interesu zobowiązanego do opłacenia należności oraz interesu społecznego, w tym szczególnym przypadku.
Mając powyższe na uwadze, z powodu naruszenia art. 7, art. 77§1,art. 80 i art.107 §3 k.p.a., §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U z 2003r., Nr 141, poz. 1365) w zw. z art. 28 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 121), Sąd, biorąc pod uwagę art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z p. zm.) uchylił na zasadzie art.145 §1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 w/w ustawy obie decyzje.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło