I SA/Kr 2165/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 października 2013 r. nr : [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji p o s t a n a w i a wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, uzupełniony pismem z dnia 23 lipca 2014 r., w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 października 2013 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 4,407 zł netto i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 3.300. zł oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości 1.207 zł. netto. Skarżący oświadczył też, że nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości ani cennych rzeczy ruchomych. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej od 2002 r. W pkt 11 wniosku określił miesięczne wydatki konieczne jaki ponosi na utrzymanie wraz z żoną. Z uwagi na fakt, iż podane przez skarżącego informacje dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego okazały się niewystarczające, referendarz działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 7 lipca 2014 r. wezwał skarżącego do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - wskazanie wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz określenie wysokości miesięcznego dochodu osiąganego przez te osoby; - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność i leki. W przypadku zaległości z tytułu opłat za media należy przedstawić aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzających tę okoliczności; - wyciągów z lokat bankowych; - zeznań podatkowych W.G. i M. G. oraz osób prowadzących z nimi wspólne gospodarstwo domowe za rok 2013 ; - dowodu przekazu lub przelewu emerytury M. G. i W. G. za ostatni miesiąc; - zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością W. G., M. G. lub o ich braku; - spisu posiadanych przez W.G., M. G. nieruchomości wraz z podaniem ich wielkości położenia oraz odpisów ksiąg wieczystych ( lub ich kserokopii) na tę okoliczność; - historii rachunku bankowego skarżącego i jego żony oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące, wraz z aktualnym saldem; - oświadczenie czy skarżący lub inna osoba prowadząca z nim wspólne gospodarstwo domowe korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie, niech przedstawi stosowne decyzje. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 23 lipca 2014 r. wyjaśnił, iż nie ma konta bankowego. Aktualnie z żoną od ponad 3 miesięcy pozostaje w separacji. Żona ma orzeczone ode niego alimenty. Nie udostępniła mu swojego konta, jeśli je ma ani żadnych innych dokumentów. Skarżący nie ma lokat. Nie mieszka z rodziną. Nie ma potrzebnych dokumentów i wnosi o zwrócenie się o nie do urzędów, gdyż jemu nie zostaną one wydane. Pobiera emeryturę w wysokości 900 zł. Nie posiada samochodu i żona też nie. Od skarżącego są egzekwowane alimenty. Obecnie z uwagi na konflikt skarżący przebywa w sezonie letnim poza mieszkaniem. Opłaca niektóre rachunki bo póki co są na niego i musi je opłacać choćby częściowo. Urząd prowadzi wobec niego egzekucję. Z tych powodów na leki i życie pozostaje mu 300 zł. Raty kredytu zaprzestał płacić. Opłaca je żona. Nie ma on wiedzy na temat nieruchomości żony i czy nadal je ma. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 296/10). Mimo precyzyjnego wezwania skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową jego i jego żony. Wyjaśnił tylko, że jego sytuacja rodzinna uległa zmianie. Ponadto podaje on fakty, które w żaden sposób nie zostają poparte dokumentami - alimenty na rzecz żony, prowadzona wobec niego egzekucja ze świadczenia emerytalnego, wydatki miesięczne. Przy czym twierdzenia te wzajemnie się wykluczają. W jednym zdaniu twierdzi on, że płaci żonie alimenty a w dalszej części twierdzi, że żona spłaca za niego kredyt. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż żona odmówiła mu informacji na temat swojej sytuacji finansowej i pozostają oni w rozdzielności majątkowej. Tymczasem zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku ( Dz. U. Nr 9 poz. 59 z póź. zm) Kodeks rodzinny opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej ( postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA i WSA 2005). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych ( por. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 460/08). Rozdzielność majątkowa małżonków odnosi się, w świetle przepisów prawa rodzinnego do majątku małżonków a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędnym jest zatem założenie, iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego ( por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I CZ 37/67). Wreszcie zauważyć trzeba, iż małżonkowie faktycznie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Stąd też dane dotyczące obu osób prowadzących takie gospodarstwo są konieczne z punktu widzenia rozpatrywania niniejszej sprawy. Dopiero bowiem zestawienia i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwolą na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełniania ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa ( por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r. , sygn. akt II FZ 418/05). Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania oraz ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).