I SA/Kr 2185/13
WyrokWSA w Krakowie2014-02-28
Skład orzekający: Urszula Zięba, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest właściwy do rozpatrzenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, jeśli w toku postępowania zmieniła się jego właściwość miejscowa, a nowy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest właściwy do rozpatrzenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, nawet jeśli w toku postępowania zmieniła się jego właściwość miejscowa, a nowy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają zasady perpetuatio fori, a zmiana właściwości organu egzekucyjnego w trakcie postępowania skutkuje koniecznością przekazania sprawy organowi właściwemu miejscowo. W sytuacji, gdy nowy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, nie ma potrzeby uzyskiwania odrębnego stanowiska wierzyciela, co czyni wskazania sądu z poprzedniego orzeczenia w tym zakresie nieobowiązującymi.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zarzuty dotyczyły określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia oraz wszczęcia postępowania bez doręczenia upomnienia. Po odmowie uwzględnienia zarzutów przez organ pierwszej instancji i utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej, WSA uchylił te postanowienia, wskazując na konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela. W ponownym postępowaniu, w związku ze zmianą właściwości miejscowej organu egzekucyjnego (stał się nim organ będący jednocześnie wierzycielem), Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących właściwości organu, odmowę zawieszenia postępowania oraz naruszenie przepisów o rozpatrzeniu skargi na postanowienie kasatoryjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 2185/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r., sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2013 r. Nr [...], w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne - skargę oddala -
Wydanym dnia 10 września 2013r. postanowieniem znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu pisma B. sp. z o.o. w K. z dnia 4 lipca 2012r. zawierającego zarzuty na podstępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], zgodnie z:
- art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego z orzeczenia;
- art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy
- uznał zarzuty za niezasadne, wskazując w podstawie prawnej art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego prowadził Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego. Ten sam organ postanowieniem skierował egzekucję do wierzytelności pieniężnych, przysługujących B. sp. z o.o. (wobec której prowadzono postępowanie egzekucyjne) od B. sp. z o.o. Wierzytelności zostały zajęte, B. sp. z o.o. uznała zajętą wierzytelność. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 16 lutego 2012r. określił wysokość nieprzekazanej kwoty a w dniu 21 czerwca 2012r. wystawił tytuł wykonawczy, wykazujący kwotę dochodzonej należności na tenże dzień, niższą niż wynikało to z orzeczenia, będącego podstawą prawną egzekwowanego obowiązku. Egzekucja obowiązku została wszczęta w dniu 27 czerwca 2012r. (doręczenie B. sp. z o.o. tytułu wykonawczego z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności).
Pismem z dnia 4 lipca 2012r. B. sp. z o.o. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, obejmujące zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez wcześniejszego doręczenia upomnienia. Zobowiązana spółka wniosła też o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a do czasu rozpatrzenia zarzutów – o jego zawieszenie.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2012r., znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty za bezzasadne. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012r., znak [...] organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie w przedmiocie zarzutów zostało – po rozpatrzeniu zażalenia B. sp. z o.o. – utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2012r., znak [...].
W wyniku skargi, wniesionej przez spółkę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Kr 2006/12 uchylił oba postanowienia, wydane w przedmiocie zarzutów. Sąd, uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodziła tożsamość organu egzekucyjnego i wierzyciela stwierdził, iż organ egzekucyjny był zobowiązany uzyskać oraz rozpatrzyć stanowisko wierzyciela. Przesądził też, że w niniejszej sprawie nie było konieczne doręczenie upomnienia.
Dalej organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 27 czerwca 2013r. przekazał mu zgodnie z właściwością pismo spółki dotyczące zarzutów. Organ powołał się przy tym na art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że obecnie jest właściwy z uwagi na miejsce siedziby spółki. ]
W uzasadnieniu podano też, że postanowieniem z dnia 24 lipca 2013r., znak [...] zarzuty zostały uznane za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem znak [...] z dnia 30 sierpnia 2013r. uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że orzeczenie wydał organ właściwy. Wskazał jednak, że postanowienie organu pierwszej instancji nie czyni zadość wymogom art. 124 k.p.a., nadto zasadne jest zastosowanie art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego odniósł się do zarzutów, zgłoszonych przez spółkę. Wskazał, że kwota, wykazana w tytule wykonawczym, pozostaje w bezpośrednim i ścisłym związku z kwotą należności, egzekwowanej od B. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 lutego 2011r., nr [...]. Nieprawidłowym byłoby wystawienie tytułu wykonawczego na kwotę, wynikającą z postanowienia, gdyż przy odmiennym założeniu doszłoby do egzekucji nieistniejącego obowiązku. Organ stwierdził też, że upomnienie w niniejszej sprawie nie było konieczne, wskazując przy tym na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Kr 2006/12.
B. sp. z o.o. w K. wniosła w terminie zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 22 § 2 i art. 34 § 1 i § 4 w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 65 § 1 k.p.a., polegające na rozpatrzeniu zarzutów i wydaniu postanowienia przez organ niewłaściwy. Strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy złoży skargę do sądu administracyjnego na postanowienie organu drugiej instancji z dnia 30 sierpnia 2013r., zaś nadto – o uchylenie postanowienia w całości oraz przekazanie zarzutów do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.
Wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 33 pkt 3 i 7 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z dnia 21 października 2013r., znak [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu streszczony został dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Odnosząc się do istoty sprawy organ odwoławczy zauważył, że w myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla tego organu wiążąca. Z kolei art. 34 § 4 stanowi, iż organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, dopiero po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Ze względu jednak na to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest jednocześnie organem egzekucyjnym, jak i wierzycielem, wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczącego zgłoszonych zarzutów jest bezprzedmiotowe.
Dalej Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgłoszone zarzuty rozpatruje organ egzekucyjny. Bezspornym jest, iż organem tym jest (obecnie) Naczelnik Urzędu Skarbowego, - który to też wydał zaskarżone postanowienie. Okoliczności powyższej spółka nie kwestionuje. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie przewiduje możliwości rozpatrzenia zarzutów przez "były organ egzekucyjny". Taka możliwość jako wyjątek wymagałaby oddzielnej regulacji prawnej w ustawie. Spółka prawidłowości swojego poglądu dowodzi na podstawie rozróżnienia postępowania egzekucyjnego od samej egzekucji, powołując przy tym orzecznictwoi komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Bezspornym jest, iż różnicuje się te dwa pojęcia przy czym wszczęcie egzekucji następuje wskutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Mylnie jednak z tego rozróżnienia spółka wywodzi, iż organem właściwym do rozpatrzenia był organ do którego zarzuty wniesiono. Powyższe twierdzenie jest nadinterpretacją przepisów wynikająca z w/w rozróżnienia.
Dalej organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec B. Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 czerwca 2012r. nr [...] jest nieprzekazana przez ten podmiot kwota z tytułu zajęcia wierzytelności, dokonanego w toku egzekucji pieniężnej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2009r., prowadzonej wobec majątku B. Sp. z o.o. z siedzibą w K, na podstawie tytułu wykonawczego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 lutego 2012r. nr [...]. Kwota wykazana w tytule wykonawczym z dnia 21.06.2012r. nr [...], pozostaje w bezpośrednim i ścisłym związku z kwotą należności egzekwowanej od B. Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Nieprawidłowym w tym wypadku byłoby wystawienie tytułu wykonawczego na kwotę wynikającą z postanowienia, w sytuacji gdy zobowiązanie uległo zmniejszeniu. Odmienne założenie spowodowałoby egzekucję nieistniejącego obowiązku. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec B. Sp. z o.o. wynikło z postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B. Rezydencje Sp. z o.o. Egzekucja wobec B. Sp. z o.o. dotyczyła bowiem egzekwowanego obowiązku "zasadniczego" powstałego u B. Sp. z o.o. Nie doszło zatem do wszczęcia odrębnego postępowania egzekucyjnego, a w sytuacji gdyby zaistniały podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego (czy nawet zawieszenia), nie można byłoby kontynuować postępowania względem dłużnika wierzytelności. Jeżeli okazało by się, iż dłużnik "główny" zobowiązanie wykonał, albo że uległo przedawnieniu, oznaczałoby to bezprzedmiotowość egzekucji wobec dłużnika wierzytelności. Organ stwierdził, że ważne jest by kwota w przedmiotowym tytule wykonawczyni nie była wyższa od kwoty wskazanej w postanowieniu z dnia 16 lutego 2012r., którym określono wysokość nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności, a do tego nie doszło.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał też na brak obowiązku doręczenia spółce upomnienia, wynikający z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz potwierdzony wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Organ odwoławczy podniósł też, że postanowienie organu pierwszej instancji nie było przedwczesne. Bezspornym jest, iż spółce służyło prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wydane w sprawie orzeczenie kasatoryjne - z którego to prawa spółka skorzystała. Nie oznacza to jednak, iż organ egzekucyjny zobowiązany był do wstrzymania się z wydaniem postanowienia do czasu upływu 30 dniowego terminu do złożenia skargi na wcześniej wydane postanowienie uchylające. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie nie musi zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
B. sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia postanowień organów pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 22 § 2 i art. 34 § 1 i § 4 w zw. art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw, z art. 65 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organem właściwym do rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, gdzie zmiana właściwości organu egzekucyjnego nastąpiła na skutek braku spełnienia przez skarżącego kryteriów, o których mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, podczas gdy właściwość do rozpatrzenia zarzutów pozostaje przy organie, który wszczął postępowanie egzekucyjne i do którego wniesiono zarzuty. Nadto zarzucono naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez odmowę zawieszenia postępowania, podczas gdy spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2013r., co prowadzi do powstania zagadnienia wstępnego. Zdaniem spółki, w sprawie doszło również do naruszenia art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż po wniesieniu skargi na postanowienie kasatoryjne jedynym uprawnionym do orzeczenia w przedmiocie sporu jest sąd, a organ był uprawniony jedynie do uwzględnienia skargi w całości. Dodatkowo spółka zarzuciła też naruszenie art. 101 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie jej o sposobie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich naruszeń sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym w niniejszej sprawie wiążące są zapatrywania i wytyczne, wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Kr 2006/12.
Trzeba jednak podkreślić, że związanie oceną prawną i wskazaniami sądu, wynikające z treści art. 153 p.p.s.a. nie ma charakteru bezwzględnego. W orzecznictwie wskazuje się jednolicie, że odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 1790/11, Lex Omega nr 1336324; z dnia 26 marca 2013r., sygn. akt I OSK 2468/12, Lex Omega nr 1333866; z dnia 16 maja 2012r., sygn. akt II GSK 550/11, Lex Omega nr 1404601; z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OSK 670/11, Lex Omega nr 1145122 oraz z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1328/10, Lex Omega nr 1104099).
W niniejszej sprawie powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawierał wskazania co do właściwości organu egzekucyjnego oraz konieczności uzyskania stanowiska wierzyciela w sytuacji, gdy nie jest nim organ egzekucyjny. Jednakże w tym zakresie nastąpiła zmiana stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 22 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm., dalej u.p.e.a.), właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Jednak stosownie do art. 5 ust. 9a ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004r., Nr 121, poz. 1267 ze zm.), terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników, wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6 może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. W art. 5 ust. 9b tej ustawy wskazano kryteria, na podstawie których możliwe jest wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z ust. 9a, zaś w art. 5 ust. 9c przewidziano delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej do określenia, w drodze rozporządzenia, terytorialny zasięg działania oraz siedziby naczelników urzędów i dyrektorów izb skarbowych z uwzględnieniem zasady określone w ust. 9a i 9b oraz potrzeby właściwego zorganizowania wykonywania zadań, zwłaszcza z zakresu poboru podatków oraz sprawnej obsługi podatnika. W chwili wszczęcia egzekucji w niniejszej sprawie, z uwagi na spełnianie przez stronę skarżącą stosownych kryteriów, właściwy do prowadzenia tego postępowania był Naczelnik Urzędu Skarbowego. Jednak z chwilą, gdy spółka przestała spełniać te kryteria, właściwym organem egzekucyjnym stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy k.p.a. nie zawierają unormowania, podobnego do art. 15 § 1 k.p.c. (tzw. zasada perpetuatio fori), zgodnie z którym organ właściwy w momencie wszczęcia postępowania pozostawałby nadal właściwy pomimo zmiany okoliczności, które o właściwości decydują. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że jeżeli w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zaistnieją okoliczności skutkujące zmianą właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, dotychczasowy organ prowadzący egzekucję administracyjną obowiązany jest postąpić stosownie do art. 65 § 1 k.p.a., czyli przekazać sprawę organowi właściwemu miejscowo - wstrzymując się od dokonywania czynności, a zwłaszcza od rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2010r., sygn. akt I SA/Sz 312/10, Lex Omega nr 750291). Rozróżnienie pojęć "egzekucja" i "postępowanie egzekucyjne" reguły tej nie zmienia. W momencie wydawania postanowienia z dnia 10 września 2013r. właściwym organem egzekucyjnym był Naczelnik Urzędu Skarbowego i to do jego kompetencji należało – zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. – rozpatrzenie zarzutów. Ponieważ z chwilą zmiany właściwości organu egzekucyjnego właściwym stał się organ, będący wierzycielem, przestały wiązać wskazania sądu administracyjnego co do konieczności uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem zarzutów.
Nie nastąpiła natomiast zmiana stanu faktycznego i prawnego w zakresie drugiej z poruszonych w wyroku z dnia 21 lutego 2013r. kwestii, tj. zagadnienia doręczenia upomnienia. Przypomnieć wypada, że sąd nie podzielił stanowiska skarżącej spółki, dotyczącego obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wcześniejszego doręczenia skarżącej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że z art. 15 § 1 wynika ogólna zasada obligująca wierzyciela do doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. Jednak rozporządzenie, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 15 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przewiduje wyjątki od tej zasady, a jednym z nich jest przypadek, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Sąd zaznaczył, że sformułowanie § 13 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "należność określona w orzeczeniu" dotyczy jedynie rodzaju aktu administracyjnego, z którego ta należność wynika, a normodawca posłużył się terminem "określona" w znaczeniu potocznym, abstrahując od znaczenia jakie zostało nadane temu pojęciu na gruncie innych aktów prawnych. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie egzekwowany był obowiązek określony w orzeczeniu czyli z niego wynikający. Ta ocena prawna była wiążąca dla organów egzekucyjnych, wiąże również Sąd w składzie rozpoznającym sprawę obecnie, wobec czego zarzut strony skarżącej w tym zakresie musi zostać uznany za bezzasadny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, zgodnie z którym organy egzekucyjne miały być obligowane do zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania skargi na wcześniejsze, kasatoryjne orzeczenie organu drugiej instancji wypada zauważyć, że przepisy u.p.e.a. zawierają odrębną od k.p.a. regulację przesłanek zawieszenia postępowania. Stosownie do art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Brak w powołanym przepisie podstaw prawnych do zawieszenia postępowania z uwagi na zagadnienie wstępne. Zastosowania w tym zakresie nie może znaleźć art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., który – jak słusznie wskazuje orzecznictwo - nie tworzy samodzielnej podstawy dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego, bo co prawda ostatni z wymienionych przepisów odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w kpa, nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nie objętych wprost unormowaniem u.p.e.a. Tymczasem jej art. 56 wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1998r., sygn. akt III SA 762/97, Lex Omega nr 35214). Skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Co prawda w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. znajduje się odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, jednak celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2101/10, Lex Omega nr 1138073 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 grudnia 2012r., sygn. akt II SA/Gd 623/12, Lex Omega nr 1234223). Zarzut, dotyczący konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego należało zatem uznać za całkowicie nieuzasadniony.
Na marginesie warto też dodać, że również w samym postępowaniu jurysdykcyjnym, a zatem prowadzonym na podstawie k.p.a., w orzecznictwie nie ma jednolitego stanowiska co do tego, czy organ administracji winien zawiesić dalsze postępowanie do czasu rozpoznania przez sąd skargi na decyzję kasatoryjną.
Rozstrzygnięcie kasatoryjne ma walor ostateczności i jest wykonalne w tym sensie, że nakłada na organ pierwszej instancji obowiązek dalszego prowadzenia postępowania. Organ ten nie ma przy tym podstaw, aby oczekiwać na ewentualne wniesienie skargi do sądu na decyzję, która przekazuje mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Oczekiwanie takie byłoby pozbawione uzasadnienia, skoro – jak wskazano wyżej – wniesienie takiej skargi nie może stanowić przeszkody w dalszym prowadzeniu postępowania. Wskazany w skardze art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast podstawę do uwzględnienia skargi przez organ odwoławczy, nie stwarza natomiast takiej możliwości organowi pierwszej instancji. Z tego względu szersze odniesienie się do tego zarzutu wydaje się zbędne.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło