I SA/Kr 222/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "S" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 20.12.2011r. ,nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2006r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "S" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 20.12.2011r. ,nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów "S" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. jest spółką , której jedynym wspólnikiem jest K.S.. Jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł. Przedmiotem działalności przedsiębiorcy jest hurtowa sprzedaż paliw stałych, ciekłych, gazowych oraz produktów pochodnych. W roku 2011r. spółka osiągnęła przychód ze sprzedaży netto w wysokości 6 33 998,82 zł. Strata bilansowa wyniosła natomiast 1 908,64 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych "S" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia: - oświadczenia określającego z jakiego źródła wypłacane jest wynagrodzenie dla likwidatora spółki i pełnomocnika, - oświadczenia określającego jakie działania spółka podjęła w celu uzyskania funduszy na koszty sądowe, - oświadczenia określającego czy spółka nadal prowadzi działalność , Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. W "Piśmie procesowym skarżącej " z dnia 05.04.2012r. pełnomocnik spółki stwierdził, że w zakresie wynagrodzenia dla likwidatora oraz pełnomocnika korzysta ona z pomocy finansowej w formie pożyczki od jedynego wspólnika – pana K. S. W pozostałym zakresie nie udało mu się natomiast uzyskać informacji od spółki. Podkreślić należy, że regulacja art. 246§2 w/w ustawy wskazuje , iż to strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Przedmiotowa spółka w 2011r. osiągnęła przychód w wysokości 633 998,82 zł. a koszty wynagrodzenia likwidatora i pełnomocnika pokrywa z pożyczki udzielonej przez jedynego wspólnika – K. S. W dalszym ciągu nie jest jednak wiadome czy wnioskodawca obecnie prowadzi działalność, jakich jest ona rozmiarów, jakiej wysokości jest pożyczka udzielona przez K.S. oraz jaka jest jego zdolność pożyczkowa w stosunku do spółki. Bez wyjaśnienia została też kwestia w jaki sposób spółka próbowała przynajmniej zdobyć fundusze na pokrycie kosztów sądowych. Należy przy okazji zwrócić uwagę , iż spółka we wszystkich 3 sprawach o sygn. akt I SA/Kr 221-23/12 jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co niewątpliwie stanowi dla niej dodatkowe obciążenie finansowe. Zgodnie natomiast z art. 50 § 1 w/w ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zatem ustawa nie nakłada na wnoszącego skargę do sądu spełnienia przesłanki sporządzenia i wniesienia jej przez profesjonalnego pełnomocnika, jak to się dzieje w przypadku skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika więc , że skoro spółka ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika na etapach postępowań, na których może występować sama to nie jest pozbawiona środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 21.06.2010r., sygn. akt I FZ 73/2010). Mając więc na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, w oparciu o powyższe stwierdzić należy, iż spółka nie wykazała dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż jej sytuacja finansowa uzasadnia, w sposób nie budzący wątpliwości, przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz .270).