I SA/Kr 2368/03

WyrokWSA w Krakowie2006-11-17

Skład orzekający: Ewa Michna, Maria Zawadzka, Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego, polegające na pominięciu pełnomocnika strony w czynnościach procesowych, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeśli strona osobiście brała udział w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach procesowych, w tym w zapewnieniu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, stanowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nawet jeśli strona osobiście brała udział w postępowaniu, brak możliwości korzystania z pomocy pełnomocnika jest równoznaczny z pominięciem strony w postępowaniu. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego K. określające zobowiązania w podatku od towarów i usług za 1998 rok. Organy zakwestionowały rzetelność prowadzonej przez spółkę księgi przychodów i rozchodów, co doprowadziło do oszacowania przychodu i obrotu. Pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak czynnego udziału strony i pełnomocnika w postępowaniu, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 2368/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2006r., sprawy ze skarg S. spółka jawna w K., M. Ł., S. W., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K., z dnia 7 listopada 2003r. nr [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1998r., I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji , II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 2.600 zł ( dwa tysiące sześćset złotych) Decyzjami z dnia [...] lipca 2003 roku od Nr [...] do Nr [...] Urząd Skarbowy K., działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./, w związku z art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm./ określił skarżącej: S. spółka jawna M. Ł., S. W.: • za miesiąc styczeń 1998 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc luty 1998 roku kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc marzec 1998 roku kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc kwiecień 1998 roku kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc maj 1998 roku kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc czerwiec 1998 roku kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc lipiec 1998 roku kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł za miesiąc sierpień 1998 roku kwotę różnicy podatku od towarów i usług do zwrotu w wysokości [...] zł oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc wrzesień 1998 roku kwotę różnicy podatku od towarów i usług do zwrotu w wysokości [...] zł oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc październik 1998 roku kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc listopad 1998 roku kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł • za miesiąc grudzień 1998 roku kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł W wyniku przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy K. kontroli podatkowej zakwestionowano Spółce sposób sporządzenia i wyceny remanentów jako niezgodny z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 roku w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz. U. Nr 148 poz. 720 ze zm./, przez co nastąpiło naruszenie § 10 powołanego rozporządzenia. Ponadto po przeprowadzeniu analizy dokumentów źródłowych, na podstawie, których dokonywano zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 1998 rok, stwierdzono różnice występujące między ilościowym zestawieniem towaru zakupionego i wykazanego na stanach remanentowych, polegające na braku pokrycia 66 par obuwia i 287 sztuk asortymentu galanteria. Wykazane nieprawidłowości spowodowały zakwestionowanie przez organ podatkowy części przychodów, a w konsekwencji nie opodatkowanie podatkiem od towarów i usług części obrotu. Z tego powodu Urząd Skarbowy, zgodnie z art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej nie uznał prowadzonej przez Spółkę księgi przychodu i rozchodu za 1998 rok, stwierdzając jej nierzetelność i korzystając z art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej dokonano oszacowania wartości sprzedaży za ten okres. Przychód Spółki wyliczono metodą równowagi kosztów i wydatków związanych z prowadzoną działalnością z uzyskanym zyskiem (marżą). Wartość kosztów i wydatków przyjęto z księgi przychodów i rozchodów, po pomniejszeniu ich o odpisy amortyzacyjne w wysokości [...] zł (zgodnie z decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2002 roku Nr [...]), natomiast zysk netto został wyliczony na podstawie dokumentów zakupu i sprzedaży w oparciu o dane wynikające z remanentów towarów. Wyniósł on 18,44%. W wyniku tych działań wyliczony przychód i obrót za 1998 rok wyniósł [...] zł, natomiast wykazany przez Spółkę w deklaracjach podatkowych VAT-7 za rok 1998 wyniósł [...], co oznaczało, ze był niższy o kwotę [...] zł od oszacowanego. W odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony skarżącej: S. spółka jawna M. Ł., S. W., domagał się uchylenia w całości wszystkich powyższych decyzji, zarzucając, iż decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania podatkowego polegających na oparciu rozstrzygnięcia w całości na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych, bez dokonania własnych ustaleń w zakresie podatku od towarów i usług oraz niezrozumiałej selekcji akt sprawy dotyczącej zobowiązań M. Ł. w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz sposobu i trybie włączenia ich do niniejszego postępowania Nadto pełnomocnik zarzucił brak stosowania zasad informowania i udzielania wyjaśnień stronie na stawiane pytania w przedmiocie prowadzonego postępowania podatkowego, w szczególności nie ustosunkowanie się organu podatkowego do stanowiska zajętego w czasopiśmie "R.", a także odmowa wydania wspólnikowi Spółki kserokopii dokumentów z akt sprawy i pominięcie pełnomocnika w doręczeniu: postanowienia w sprawie zapoznania się strony ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przez to uniemożliwienie mu wypowiedzenie się w tej sprawie. Decyzjami z dnia 7 listopada 2003 roku od [...] do [...] Izba Skarbowa w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy wszystkie zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu Izba Skarbowa stwierdziła, iż w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok, w toku badania ksiąg ustalono, że uzyskany przez Spółkę przychód ze sprzedaży towarów handlowych w 1998 roku nie został w całości ujęty w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, wobec czego, stosownie do art. 193 Ordynacji podatkowej księgi tej nie uznano za dowód w tym postępowaniu. Stwierdzenie nierzetelności księgi wykazane zostało na podstawie wyników analizy ekonomicznej, polegającej na ilościowym rozliczeniu towaru zakupionego, w stosunku do towaru pozostającego na stanie remanentowym w oparciu o stany magazynowe na dzień 31 maja 1998 roku i 31 grudnia 1998 roku, dokumenty źródłowe (dowody zakupów i sprzedaży) i porównania danych z zapisami dokonanymi w księgach. Wobec stwierdzenia nierzetelności księgi podatkowej, dane w niej zawarte nie pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania, a tym samym Urząd Skarbowy w oparciu o art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej, zobligowany był do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Do wyjaśnień Spółki w zakresie rzetelności księgi podatkowej zarówno Urząd Skarbowy, jak i organ odwoławczy ustosunkował się szczegółowo w wydanej dla M. Ł. decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2002 roku Nr [...]. Zarzut oparcia przedmiotowego rozstrzygnięcia w całości o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych bez dokonania własnych ustaleń w zakresie podatku od towarów i usług należy uznać za bezzasadne, bowiem podstawa opodatkowania w podatku dochodowym jest przychód, za który uważa się w działalności gospodarczej kwoty należne z tytułu świadczeń dokonywanych w ramach działalności, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Podstawą opodatkowania w podatku od towarów i usług jest obrót, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę podatku, jak również kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, upustów, uznanych reklamacji i skont). Jak więc z powyższego wynika, wielkość przychodu za ten sam okres, z tej samej działalności jest wielkością, co do zasady tożsamą z obrotem, a zatem zachodzi ścisły związek umożliwiający przyjęcie wyników analizy dokonanej dla potrzeb podatku dochodowego, jako podstawy do ustalenia rzeczywistej wartości sprzedaży (obrotu) dla potrzeb podatku od towarów i usług. Zarzut Spółki dotyczący braku dokonania własnych ustaleń w zakresie podatku od towarów i usług jest nieuzasadniony, bowiem organ podatkowy ustalenia te zawarł w protokole z dnia [...] lutego 2003 roku. Okresem rozliczeniowym w podatku dochodowym jest rok, natomiast w podatku od towarów i usług – miesiąc. Zatem w rozliczeniu podatku od towarów i usług organ podatkowy, wykorzystując ustalenia w zakresie podatku dochodowego, określił wysokość podatku należnego w odniesieniu do poszczególnych miesięcy. W przedmiotowej sprawie został wykorzystany materiał dowodowy dotyczący działalności Spółki tj. protokół z dnia [...] stycznia 2001 roku z badania podatkowych ksiąg przychodów i rozchodów za 1998 rok, protokół z dnia [...] stycznia 2001 roku z analizy dokumentów źródłowych, na podstawie których dokonano wpisu do podatkowych ksiąg przychodu i rozchodu, podsumowanie zebranego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego dotyczącego działalności gospodarczej Spółki za rok 1998. Nadto dokonując ustaleń w zakresie podatku od towarów i usług organ podatkowy uwzględnił również wniosek Spółki o przesłuchanie w charakterze strony – wspólnika S. W. Odnośnie zarzutu niezrozumiałej selekcji akt sprawy dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym M. Ł., Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty, zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 2 i art. 288 § 2 Ordynacji podatkowej, oraz inne materiały. Z tych względów w niniejszym postępowaniu zostały wykorzystane materiały zgromadzone przez Urząd Skarbowy K., w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym wspólnika Spółki – M. Ł. Z tych materiałów wyselekcjonowane zostały informacje i dane dotyczące działalności Spółki. W toku postępowania podatkowego Spółka składała pisemne zapytania w przedmiocie prowadzonego postępowania, w szczególności żądała ustosunkowania się Urzędu Skarbowego do stanowiska zajętego w czasopiśmie "R." i włączenia go do sprawy, jako materiału dowodowego. Pismem z dnia [...] lutego 2003 roku organ udzielił Spółce informacji, na temat tego, co jest w dowodem w postępowaniu podatkowym. Jednocześnie stwierdza się, że publikacje prasowe nie stanowią źródeł prawa, i dlatego organ nie włączył przedmiotowego artykułu do akt sprawy. Odnośnie kwestii wydania Spółce kopii dokumentów, stwierdzić należy, iż art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej zapewnia stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym, umożliwiając jej zapoznanie się z zebranymi dowodami i materiałami. Urząd Skarbowy pismem z dnia [...] lipca 2003 roku odmówił S. W. wydania kserokopii dwóch dokumentów z akt sprawy, uzasadniając to brakiem legitymacji prawnej do reprezentacji Spółki, czym naruszył powołaną zasadę postępowania podatkowego. Jednakże na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej w dniu 10 lipca 2003 roku strona została zapoznana z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego. Urząd nie naruszył również zasady udzielania stronie informacji dotyczących prowadzonego postępowania, zgodnie z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem Spółka nie złożyła wniosku o udzielenie informacji w tym trybie. Wydane przez organ postanowienia z dnia [...] czerwca 2003 roku adresowane na Spółkę, z pominięciem pełnomocnika naruszają wprawdzie zasady postępowania podatkowego, jednakże z uwagi na fakt, iż w dniu [...] lipca 2003 roku S. W. zapoznał się z całością materiału dowodowego, oraz że odwołanie od decyzji wnosi pełnomocnik, nie można uznać, że strona nie brała udziału w tym postępowaniu. Na treść niniejszych decyzji nie wpływa również pismo Spółki z dnia [...] października 2003 roku, złożone w związku z przysługującym stronie prawem do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w którym Spółka wnosi o przeprowadzenie dowodu z dokumentów – akt sprawy prowadzonej w Urzędzie Skarbowym K., bowiem do żądania tego ustosunkował się organ I instancji pismem z dnia [...] lipca 2003 roku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek zamiejscowy w Krakowie pełnomocnik strony skarżącej S. spółka jawna M. Ł., S. W. domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji organu I instancji, zarzucając im: • naruszenie przepisów proceduralnych, tj. w szczególności art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 1, art. 187 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej • naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazanych w uzasadnieniu skargi, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki powtórzył te same argumenty, co w odwołaniu, w szczególności zarzucił, iż organ I instancji nie poczynił w sprawie żadnych własnych "odrębnych ustaleń", a jedynie oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzonym w stosunku do M. Ł.– sygn. akt I SA/Kr 1355/02, pomimo, iż podatek od towarów i usług jest odrębnym podatkiem od podatku dochodowego. Nadto, organ podatkowy, wydając niniejsze decyzję oparł się tylko i wyłącznie na ustaleniach zawartych w decyzji innego organu i pomimo złożonego przez pełnomocnika Spółki wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów – akt sprawy podatkowej M. Ł., organ tego nie uczynił, a dołączył jedynie wybrane dokumenty Urząd Skarbowy odmówił również włączenia do akt sprawy i ustosunkowania się do treści artykułu z czasopisma branżowego "R." (nr 11/2002), w którym znajdowała się wnikliwa analiza prawna zagadnienia identycznego, jak to, które był przedmiotem niniejszego postępowania, czym naruszono art. 123 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy uznał, co do zasady naruszenie przez organ I instancji zasad postępowania podatkowego w szczególności, brak zawiadomienia pełnomocnika podatnika o 7-dniowym terminie do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego – postanowienie z dnia [...] czerwca 2003 roku doręczone zostało podatnikowi, z pominięciem pełnomocnika, jednak Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż uchybienie to, nie miało wypływu na ocenę praw podatnika, skoro odwołanie od decyzji wniósł sam pełnomocnik, co zdaniem skarżącej Spółki jest nie do przyjęcia. Podobnie jak odmowa przez organ I instancji wydania S. W. kserokopii żądanych przez niego dokumentów i uznanie przez organ odwoławczy, że co prawda był to błąd organu I instancji, jednak nie miał on negatywnego wypływu na rozstrzygnięcie, skoro S. W. zapoznał się w dniu [...] lipca 2003 roku z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego Nadto pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił zaskarżonym decyzjom błędną ocenę co do rzetelności podatkowej księgi przychodów i rozchodów – nie jest jasne, czy Urząd Skarbowy K. uznał księgę za nierzetelną, czy też przypomniał jedynie pogląd innego organu – U.S K., a także "błędną" wycenę, bowiem zdaniem pełnomocnika Spółki nie ma postaw, by stwierdzić, że skarżąca dokonywała sprzedaży towarów, który nie miał pokrycia w zakupie, podobnie, jak nie można stwierdzić, aby zwroty towarów były nieprawidłowo ewidencjonowane. W odpowiedzi na skargę w przedmiocie wznowienia postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane w skardze. Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega wątpliwości, że w trakcie przedmiotowego postępowania organy podatkowe dopuściły się uchybień proceduralnych, w szczególności naruszenia art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej. Art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obowiązek ten istnieje od momentu wszczęcia postępowania. Czynny udział strony w postępowaniu wyraża się tym, że strona ma prawo nie tylko być obecna przy czynnościach dowodowych, ale również mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, przez składanie nowych dowodów lub wniosków dowodowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2001 roku sygn. akt III SA 1672/00, niepublikowany). Odstępstwo od realizacji tej zasady nastąpić może tylko, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest natomiast art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiący, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis ten nie wskazuje formy, w jakiem można się wypowiedzieć, a zatem dopuszczalna jest każda forma. Tego uprawnienia organ podatkowy nie może pozbawić strony, nawet w takich przypadkach, w których wynik rozstrzygnięcia zdaje się być oczywisty - wyrok NSA z dnia 11 października 2001 roku sygn. akt I SA/Ka 1547/00, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 roku sygn. akt I SA/Łd 1875/00, wyrok NSA z dnia 11 lipca 2002 roku sygn. akt I SA/Po 788/00. Brak wykonania przez organ obowiązku podatkowego wynikającego z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej i pozbawienie podatnika czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, stanowi naruszenie prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy - wyrok NSA z dnia 30 września 2002 roku sygn. akt I SA/Wr 1287/01. Analiza akt postępowania podatkowego dotyczącego strony skarżącej: S. spółka jawna M. Ł., S. W., prowadzi do wniosku, że organy podatkowe wprawdzie zapewniły skorzystanie z powyższego uprawnienia stronie, jednak nie dopełniły tego obowiązku w stosunku do pełnomocnika strony. Zdaniem Sądu, pominięcie przez organ podatkowy pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w prowadzonym postępowaniu, ponieważ z momentem ustanowienia pełnomocnika, strona uzyskuje uprawnienia występowania przed organem podatkowym za jego pośrednictwem, bądź też łącznie z nim, zaś organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia postępowania z udziałem pełnomocnika strony i bez znaczenia jest fakt osobistego udziału strony w przeprowadzonej czynności, jeżeli nie mogła ona korzystać z pomocy swego pełnomocnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1987 roku sygn. akt SA/Wr 875/86). W pozostałym zakresie organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz procesowego, dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) dokonały jego analizy, a także wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcie, co jednak nie zmienia faktu, że wobec uchybień natury proceduralnej należało zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji uchylić. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawi art. 200 w związku z art. 206 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło