I SA/Kr 261/17

|Sygn. akt I SA/Kr 261/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Katarzyna Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2017 r., sprawy ze skarg W.K., przy uczestnictwie E.L., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 12 stycznia 2017 r. nr [...],[...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. i 2016 r., , - skargi oddala -, , I. Zaskarżonymi decyzjami z 12 stycznia 2017r. znak: [...] i [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 21 września 2016r. znak: [...] i [...] w przedmiocie ustalenia W. K. i E. L. podatku od nieruchomości za 2014r. i 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organ I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięć powołano art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5, ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm. dalej- u.p.o.l.), art. 20 i art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 520, ze. zm.dalej-u.p.g.k.), uchwały Rady Miasta Krakowa nr XCII/1357/13 z 4 grudnia 2013r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Małop. z 12 grudnia 2013r. poz. 7429), art. 233§1 pkt. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej- O.p.). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył na wstępie regulację art. 2, art. 4 ust.1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 6 u.p.o.l., a także art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wskazano, że E. L. i W. K. są współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 382 m² położoną w K. przy ulicy [...] zabudowanej budynkiem, składającym się z dwóch części - czterokondygnacyjnej i dwukondygnacyjnej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. E. L. w informacji o nieruchomościach osób fizycznych złożonej w październiku 2011r. zadeklarował, że przedmiotowy budynek ma pow. 141 m². Powierzchnia użytkowa budynku na poziomie 141 m² została potwierdzona również przez organ podatkowy na podstawie wizji lokalnej z 11 maja 2011r. Ponadto zebrany w sprawie materiał dowody wskazuje, że E. L. miał zawieszoną działalność gospodarczą od 31 października 2011r., a w dniu 6 grudnia 2013r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej. W. K. stoi na stanowisku, że samoistnym posiadaczem opodatkowanej nieruchomości jest wyłącznie E. L., który nie dopuszcza odwołującej do użytkowania nieruchomości. W związku z powyższym podatek powinien zostać ustalony wyłącznie w stosunku do E. L., jako samoistnego posiadacza nieruchomości. Kolegium wskazało, że przedmiotem kontrowersji w sprawach jest to który ze współwłaścicieli budynku położnego na działce nr [...] w K. przy ul. [...] jest podatnikiem podatku od nieruchomości; czy status podatnika przysługuje wyłącznie E. L. jako posiadaczowi samoistnemu całej nieruchomości. W. K., opierając się na wyroku WSA w Krakowie z 9 marca 2016r. sygn. akt: I SA/Kr 1486/15, który zapadł w sprawie ustalenie podatniczce i E. L. podatku od nieruchomości za 2015r., wskazała, że możliwa jest sytuacja w której określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nastąpi w stosunku do jednej i tej samej osoby, która w części będzie podatnikiem tego podatku jako właściciel (współwłaściciel) posiadanego udziału, a w części jako samoistny posiadacz pozostałej części nieruchomości. Wprowadzenie przepisu art. 3 ust. 3 u.p.o.l. stanowi swoistą normę kolizyjną, rozstrzygającą, że w sytuacji gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to on, a nie właściciel, pozostaje zobowiązany do zapłaty podatku od danej nieruchomości. Inaczej rzecz ujmując właściciel przestaje być podatnikiem podatku od nieruchomości wówczas, gdy można uznać, że przedmiot podatku od nieruchomości znajduje się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. Przyjęte rozwiązanie należy ocenić jako sprawiedliwe, ponieważ to posiadacz samoistny, a nie właściciel, sprawuje faktyczne władztwo nad nieruchomością, może ją użytkować i uzyskiwać z tego tytułu przychody i innego rodzaju korzyści. Mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l., oznacza to jednocześnie, że właściciel danej nieruchomości będzie zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy pozostaje on równocześnie jej samoistnym posiadaczem (tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ podatkowy I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, który z podatników, jako współwłaściciel nieruchomości jest samoistnym posiadaczem. Biorąc pod uwagę pisemne wyjaśnienia E. L. z 22 czerwca 2016r. oraz dokumentację z postępowań sądowych prowadzonych w sprawach zniesienia współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w K. oraz o podział majątku. E. L. zaprzeczył, że jest posiadaczem samoistnym całej nieruchomości. E. L. nigdy nie akcentował woli władania całą nieruchomością wyłącznie dla siebie. Podatniczka W. K. nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających podnoszone przez siebie okoliczności związane z rzekomym samoistnym posiadaniem nieruchomości wyłącznie przez E. L. Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z najnowszym orzecznictwem NSA (wyrok z 29 czerwca 2016r. sygn. akt: II FSK 1424/14, w przypadku współwłasności nieruchomości podatnikami zawsze są współwłaściciele, niezależnie od relacji pomiędzy nimi. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zna pojęcia współwłaściciela posiadającego lub nieposiadającego. Taka dystynkcja nie istnieje w przepisach. II. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe decyzje wniosła W. K., wskazując, że jedynym posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości jest E. L. i to on powinien płacić podatek od nieruchomości. Odpowiadając na skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2017r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 996 ze zm., dalej-p.p.s.a.) połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt: I SA/Kr 261/17 i sprawę o sygn. akt: I SA/Kr 262/17 i postanowił prowadzić dalej obie sprawy pod wspólną sygn. akt: I SA/Kr 261/17. Powołany przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie obie skargi ze względu na osobę skarżącego oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie obu postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Art. 3§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. dalej- p.p.s.a.) określa, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia oraz inne akty administracyjne. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Badając zaskarżone decyzje w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego zatem skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy celne) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Istota kontrowersji w sprawach poddanych osądowi, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie który ze współwłaścicieli nieruchomości: W. K. czy E. L. jest posiadaczem samoistnym ,,całej" nieruchomości i tym samym powinien płacić podatek od tej nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 u.p.o.l, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Z przepisu tego wynika, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób, podatnikami są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Wzajemne relacje współwłaścicieli oraz kwestie związane z faktycznym posiadaniem nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Przyjęcie w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. zasady o solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomości z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości, rodzi konieczność wydania decyzji wymiarowej w stosunku do każdego współwłaściciela (podatnika) i wskazania w tych decyzjach obowiązku podatkowego odnoszącego się do całego przedmiotu opodatkowania (wyrok NSA z 21 stycznia 2015r., sygn. akt: II FSK 3193/12 dostępny w bazie CBOSA). Ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli będzie obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty (art. 91 O.p. i art. 366§1 Kodeksu cywilnego oraz L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny., C.H. Beck Warszawa 2005, str. 185). Charakter odpowiedzialności jest w danym przypadku uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów. Wskazane okoliczności mogą mieć wpływ na zakres wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami, które pozostają jednak poza obszarem zainteresowań prawa podatkowego. W judykaturze i piśmiennictwie podkreśla się, że nawet prawomocne postanowienie sądu o podziale nieruchomości do korzystania (quoad usum) nie uprawnia organu podatkowego do dokonania wymiaru podatku osobno dla każdego ze współwłaścicieli, także wówczas, gdy na wydzielonej części nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza (wyrok NSA z 26 czerwca 2007r., sygn. akt: II FSK 1748/06, także: L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz., Dom Wydawniczy ABC 2003, s. 146-147). Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Przepis ten rozstrzyga sytuację zbiegu, do przedmiotu opodatkowania, tytułu własności i posiadania samoistnego, poprzez wskazanie, że podatnikiem jest posiadacz samoistny. Przepis ten nie ma jednak zastosowania do współwłasności, bowiem co wyżej wskazano, w takiej sytuacji podatnikami zawsze są współwłaściciele niezależnie od relacji pomiędzy nimi. Do czasu aż stan ten się nie zmieni, i zmiana ta nie znajdzie stosownego odzwierciedlenia w dokumentach organ podatkowy jest związany zapisami w ewidencji gruntów i budynków. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zna pojęcia współwłaściciela. Powyższe oznacza, że w przedmiotowych sprawach zarówno W. K. jak i E. L. są zobowiązani do zapłaty podatku od nieruchomości. Skoro zatem podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.